Inscriber

2010-09-15T01:34:00.004+04:30

Any object will remain in the same state unless external causes affect it.
-Spinoza

دیدار با انریکه لین
روبرتو بولانیو
برگردان: ح ف

در 1999 ، پس از بازگشت از ونزوئلا، خواب دیدم که از آپارتمانِ انریکه لین سر درآورده ام، در کشوری که بعید نبود شیلی باشد، در شهری که بعید نبود سانتیاگو باشد، با به یاد داشتنِ اینکه شیلی و سانتیاگو یک زمانی به دوزخ می ماندند، همانندی ای که در برخی رگه های نهانی شهر واقعی و شهر وهمی، تا ابد خواهد ماند. البته، می دانستم که لین مرده است، اما وقتی مردمی که با آنها بودم پیشنهاد کردند که مرا به دیدار او ببرند بی درنگ پذیرفتم. شاید به خیالم داشتند با من شوخی می کردند، یا شاید معجزه ای ممکن شده بود. اما محتملاً فکرش را نمی کردم یا شاید درباره ی این دعوت دچار بدفهمی شده بودم. به هر رو، وارد عمارتی هفت-اشکوب شدیم با نمایِ رنگ آمیزی شده با زردی محوی، با نوشگاهی در اشکوب همکف، نوشگاهی با ابعاد چشمگیر، با پیشخوانی کشیده، با چندین و چند غرفه، و دوستانم (گرچه دوست خواندن آنها عجیب می نماید؛ بگذارید فقط بگویم مشتاقانی که پیشنهاد بردن من به دیدار شاعر را داشتند) که مرا به درون اتاقکی کشاندند که لین در آنجا بود. در آغاز به سختی به جا آوردم اش، چهره اش همان نبود که روی جلد کتاب هایش دیده بودم؛ لاغرتر و برناتر شده بود. خوش چهره تر، و چشمانش روشن تر از چشمانِ سیاه-و-سفیدِ عکس های روی جلدِ کتاب ها نشان می داد. به راستی، لین ابداً به لین نمی ماند. به هنرپیشه های هالیوودی می ماند، به هنرپیشه های درجه دو، از آن قماش که ستاره ی فیلم های تلویزیونی اند یا آن فیلم ها که هرگز در سینماهای اروپایی به نمایش در نمی آیند و یکراست به صورت فیلم های ویدیویی عرضه می شوند. اما در همان آن او، لین بود. به این تردید نداشتم. هواخواهان اش به او سلام کردند، از روی یک آشنایی جعلی، انریکه صدایش می کردند، و پرسش هایی از او کردند که من نفهمیدم، و بعد ما را به همدیگر شناساندند، گرچه حقیقت اش را بخواهید من نیازی به شناسانده شدن نداشتم، چه که یک زمانی، اندک زمانی، با هم نامه نگاری داشتیم، و از سویی نامه های او مرا به ادامه ی نامه نگاری وا می داشت؛ این ها بر می گردد به 1981 یا شاید هم 1982، زمانی که من هم چون یک تارکِ دنیا در خانه ای خارج از خِرونا زندگی می کردم، بی هیچ پولی، و بی هیچ دورنمایی از داشتن اش در آینده، و ادبیات یک میدانِ مینِ بی کران بود در انحصار دشمنان، مگر معدودی از نویسندگان کلاسیک (فقط معدودی) ، و هر روز ناچار باید از میان این میدانِ مین می گذشتم، جایی که هر تکانِ غیر حقیقی هم می توانست مرگبار باشد، در این میان که تنها راهنمایم شعرهای آرخیلوخوس بود. این تداعیِ همه ی نویسندگان بود. هنگامه ای که هیچ تکیه گاهی نداری، حتا از جانبِ دوستان، آموزگاران را فراموش کن، هیچ کس نیست که دستت را بگیرد؛ انتشار آثار، جوایز ادبی، هدایایِ خرد و درشت، همه و همه را برای دیگران کنار گذاشته اند، آنها که همواره گفته اند "بله، آقا" ، یا آنها که ماندرین های ادبیاتی را می ستودند، توده ای بی پایان که تنها به استعدادشان در تأدیب و تنبیه شهره اند. هیچ چیز از دست شان جان به در نمی برد، و آنها از هیچ چیز نمی گذرند. بگذریم، آن چنان که می گفتم، همه ی نویسندگان جوان در زندگی شان این دردِ سرها را دارند. اما هنگامی که من بیست و هشت ساله بودم، به هیچ رو نمی توانستم خودم را یک نویسنده ی جوان بدانم. سرگردان بودم. از آن نویسندگانِ مشخصِ آمریکایِ لاتین نبودم که به خاطر جیره خواری دولت، ساکنِ اروپا بودند. یک گمنام بودم و هرگز به گدایی و دلسوزی سر خم نکرده بودم. بعد ها دست بردم به نامه نگاری با انریکه لین. طبیعتاً این من بودم که اولین قدم را برای نامه نگاری برداشتم. نیاز نبود زیاد برای جواب نامه ام منتظر بمانم. یک نامه ی بلندِ کج خلق، در شیلی به آن می گوییم: اندوهگین و آزرده خاطر. در جواب درباره ی زندگی ام به او گفتم، از خانه ام در کشور، در یکی از بلندی های آن سویِ خرونا، شهری قرون وسطایی در پیشِ رو، حومه ی شهر یا خلأ ای در پس.
از سگ ام هم برایش گفتم، لایکا، و از اینکه در نظرم ادبیاتِ شیلی با یکی دو استثنا، مزخرفِ محض است. از نامه ی آتی اش مشهود بود که نادیده همدیگر را دوست هم انگاشته ، آنچه که رخ داد همان بود که مشخصاً هنگامی که شاعری مشهور، شاعر گمنامی را همراهی کند، روی می دهد. او شعرهای مرا می خواند و برخی از آنها را به قصدِ خوانده شدن در یک انجمنِ آمریکایِ شمالی-شیلیایی که برای ارائه ی آثارِ نسلِ جوان ترتیب داده بود، جای داد. در نامه اش دسته ای از نامزد ها را از قبل برگزیده می دانست، چنین می اندیشید که در سال 2000 شش ببر از شعرِ شیلی برگزیده خواهند بود. به نظرم شش ببر مدّ نظر او این ها بودند: برتونی، ماکیه ایرا، گنزالو مونیوز، مارتینز، رودریگو لیرا، و من. شاید آنها هفت ببر بودند اما به گمان من فقط وجود شش ببر امکان داشت. برای هر شش تای مان دشوار بود که تا سال 2000 چیزی فراتر از آنچه بودیم باشیم، چه که تا آن هنگام، رودریگو لیرا، بهترین در میان ما، خودش را کشته، و آنچه که از او بر جای مانده بود، یا این همه سال در کنجِ گورستانی پوسیده، یا خاکستری بود وزان دورادورِ خیابان ها و آمیخته به چرک و کثافتِ سانتیاگو. استعاره ی گربه ها شاید شایسته تر از ببرها بود. برتونی، تا آنجا که من می دانم، از سنخِ هیپی ها بود که کنار دریا زندگی می کردند و صدف و خزه جمع می کردند. ماکیه ایرا، پژوهش دقیق اش روی گزیده ی آثارِ کاردنال و کورونل اورتچو از قلمروِ شعریِ آمریکای شمالی را نگاشت و در دو مجلد چاپ اش کرد، و بعد مقیمِ الکل شد. گنزالو مونیوز رفت به مکسیکو، خبر گرفتم که کجا ناپدید شد، نه در احاطه ی نسیانِ الکل، هم چون کنسولِ الکلیِ داستانِ لاوری، بلکه در مغاکِ صنعتِ تبلیغات محو شد. مارتینز دست به تحلیلی انتقادی از “Duchamp du Signe” نوشته ی مارسل دوشان برد و بعد زندگی را به درود گفت هم چون رودریگو لیرا، پیش تر گفتم که چه به روزش آمد. حتا که این ببرها به گربه ها می ماندند، با این همه هنوز آدم می خواست نگاه شان کند. بچه گربه های ایالتی پرت و دور افتاده. بگذریم، فقط می خواستم بگویم که من لین را می شناختم و هیچ آشنا ساختنی بایسته نبود. با این وجود، هواخواهان به معرفی من پرداختند، و نه من نه لین هیچ یک اعتراضی نکردیم.
آنجا درون یک اتاقک بودیم و صداهایی که می گفتند: این روبرتو بولانیو ست، و من دستم را پیش بردم، بازویم در کورسویِ اتاق با تاریکی پوشیده بود، دست لین را گرفتم، کمی سرد بود، برای چند آن دستم را فشرد – دستِ یک انسانِ محزون، با خود اندیشیدم، یک دست و دست دادنی که بی تردید تداعیِ چهره ای بود که بی هیچ نشانی از بازشناسی براندازم می کرد. این همانندی در ادا و اندام بود و باز به روی بیانی مات و مبهم که هیچ برای گفتن نداشت، دست کم برای من. یکباره آن لحظه محو شد، هواخواهان دوباره گرمِ گپ و گفت شدند و سکوت باز پس کشید؛ همگی داشتند از آرایِ لین پیرامونِ رویدادها و قضایایِ ناهمگون می پرسیدند، در این حین، حسِ خوار شمردنِ آنها برایم داشت محو می شد، چه که دانستم آنها همان طور بودند که یک زمانی خود من بودم: شاعرانِ جوانی بدون حامی، بچه هایی که به دستِ حکومتِ میانه رو-چپگرایِ نو بنیادِ شیلیایی، منزوی شده بودند و هیچ گونه پشتوانه و تکیه گاهی نداشتند. در این میان، لین تمامِ آن چه که داشتند بود، لینی که هیچ شباهتی به انریکه لینِ واقعی نداشت، لینی که آینه ی شعرهایش بود، شاعری که عهدِ شعرهایش را به سطر آورده بود، کسی که در عمارتی شبیه به شعرهایش زیسته بود، کسی که می توانست به شیوه ای برازنده، به صورتی قطعی ناپدید شود، آن سان که گاهی شعرهایش محو می شدند. به خاطر می آورم که وقتی این را فهمیدم حس بهتری داشتم. می خواهم بگویم که دیگر موقعیت را درک کرده و آن را سرگرم کننده یافتم. هیچ نبود که مایه ی هراسم باشد: در خانه بودم، با دوستانم، با نویسنده ای که همواره ستوده بودم اش. فیلمِ دهشتناک که نبود. دستِ کم یک فیلمِ سراسر وحشت نبود، فیلمِ ترسناکی بود آکنده از طنزهای تلخ. داشتم به این طنزِ تلخ فکر می کردم که یکباره لین یک شیشیه ی داروی کوچک از جیب اش بیرون کشید. گفت، بایست هر سه ساعت یکی بخورم. هواخواهان باز سکوت کردند. پیشخدمت یک لیوان آب آورد. قرص ها درشت بودند. وقتی دیدم یکی شان افتاد توی لیوان آب، این طور فکر کردم. اما درشت نه بلکه به هم فشرده بود. لین با یک قاشقک شروع به هم زدن و حل کردن قرص کرد و من دریافتم که قرص به پیازی می مانست با لایه های بی پایان. خم شدم به جلو و با دقت به درونِ لیوان خیره شدم. یک آن به تمامی مطمئن بودم که یک حَبِ بی نهایت را می بینم. انحنایِ لیوان تاثیری بزرگنمایانه داشت، هم چون یک عدسی: درونِ لیوان قرصِ صورتیِ روشن داشت متلاشی می شد گویی که کهکشان یا جهانی تولد می یافت. اما زایش یا مرگِ کهکشان (فراموش کردم کدام یک) یکباره و ناگهانی است، اما آنچه که از ورایِ منحنیِ لیوان می دیدم به آهستگی خود را نمایان می کرد، هر صحنه یِ درک ناشدنی، هر انقباض و ارتعاشی بیش از آنچه که باید زمان می برد. با احساس خستگی، پس نشستم و بندِ نگاهِ خیره ام از لیوانِ دارو گسست و به چشم های لین خیره شد که انگار بی هیچ شرحی گویای این بودند که سرِ هر سه ساعت فرو بردنِ این معجون آن هم از سرِ اجبار خودش چه بسا بس بد است، دیگر پیِ معناهای نمادین نگرد – آب، پیاز، مارشِ کندِ ستارگان.
هواخواهان میزِ ما را ترک کرده بودند، چندتاشان در بار بودند، آنهای دیگر را نمی توانستم ببینم. اما وقتی که دوباره به لین نگاه انداختم یکی از هواخواهانش نزدِ او بود، که قبل از ترک کردنِ اتاق و جستنِ دوستانش که پیرامونِ اتاق پراکنده بودند، چیزی در گوش لین نجوا می کرد، در آن لحظه دانستم که لین، از این که مرده، آگاه است. چه که گفت، قلبم مرا تاب نیاورد، دیگر قلبی در کار نیست. با خودم گفتم یک جای کار می لنگد. لین از سرطان مرده بود نه به خاطر حمله ی قلبی. سنگینیِ تحمل ناپذیری داشت گریبانگیرم می شد. پا شدم و راه افتادم تا شاید پاهایم از آن کرختی در بیایند اما به بار نرفتم، یکراست رفتم به خیابان. پیاده رو ها زبر و خاکستری بودند، و سپهر به آینه ای بی نقره می ماند، مکانی که همه چیز بایست در آن جا باز تابیده باشد، اما کجا، در انتها هیچ بود. با این وجود، هنوز احساسِ عادی بودن، چشم انداز ها را در می نوردید و به هر تصویری فایق می آمد. به محضِ اینکه احساس کردم به قدر کافی هوای تازه به ریه هایم رسانده ام، و دیگر وقت اش است که برگردم به بار، چند قدمی به سوی در برداشتم ( از روی پله های سنگی، قالب های سنگی که ماندگاریِ گرانیت گونه و درخشندگیِ جواهرگونه ای داشتند)، برخوردم به جوانکی که کوتاه قد تر از من بود و هم چون یک تبهکارِ دهه ی پنجاهی لباس پوشیده بود، جوانکی که کاریکاتوری از جنایتکارانِ دهه ی پنجاه بود، آدم کشِ خوش برخوردِ کلاسیک مرا با یک آشنا، اشتباهی گرفته بود. سلام کرد، جوابِ سلام اش را دادم، گرچه از آغاز واقف بودم که او را نمی شناسم و اینکه او در اشتباه بود، اما طوری رفتار کردم که گفتی او را می شناختم، انگار که من نیز او را با کسِ دیگری اشتباه گرفته بودم، با این وجود هر دوی مان به همدیگر خوشامد گفتیم مادام که در تقلای بیهوده برای بالا رفتن از آن پله ی سنگی درخشان (هنوز عمیقاً پست) بودیم. اما بهتِ قاتلِ حرفه ای چند ثانیه ای بیش نپایید، خیلی زود دریافت که اشتباه کرده، دیگر به گونه ای غریب مرا نگاه می کرد، انگار داشت از خودش می پرسید، من اشتباه کردم یا برعکس از آغاز عمداً داشتم او را می فریفتم، و از آنجا که او گیج و مشکوک (گرچه هشیار در شیوه ی متناقض-نمایِ خود) بود، با خنده ای نحس بر لبانش ازم پرسید که من کیستم، و من گفتم، لعنت به تو، خارا، منم بولانیو، از آن خنده ی نحس برای هر کسی آشکار بود که او خارا نبود، اما بازی را پی گرفت، انگار به ناگه برخورده باشد صاعقه ای بر او ، ( اوه نه، من شعری از لین نقل نمی کنم، کم تر از این حرف ها، شعری از خودم است) یک یا دو دقیقه مفهومِ زیستنِ زندگیِ آن خارایِ ناشناس را به تصور درآورد، اویی که هرگز خارا نبود مگر تنها در آنجا، وامانده در بالای آن پله های تابنده و از من پیرامونِ زندگی ام پرسید، (با بلاهتِ تمام) ازم پرسید که من کیستم، عملاً با تصدیقِ این امر که او خارا بود، اما خارا یی که مطلقاً وجودِ بولانیو را که در نهایت به تمامی قابل درک بود فراموش کرده بود، پس برایش گفتم که من که هستم، همین طور به این پرداختم که او کیست، تا شاید از این راه یک خارا یی بسازم که به من و او بیاید، به بیان دیگر با آن لحظه جور در آید – یک خارایِ پرسش برانگیز، باهوش، با جرأت، توانگر، گشاده دست، جسور، عاشقِ یک زن زیبارو، و متقابلاً معشوقِ آن زن- و بعد تبهکار خندید، هر لحظه با اعتقادی عمیق تر به اینکه من دست به فریب اش برده ام، اما عاجز از به پایان رساندن این داستانِ ضمنی، گویی که اغوایِ تصویری شده بود که من برایش شکل داده بودم، و ترغیب ام می کرد که نه تنها به گفتنِ درباره ی خارا ادامه دهم، بلکه از دوستانِ خارا و در نهایت از جهان هم برایش بگویم، جهانی که چه بسا حتا برای خارا بسیار فراخ می نمود، جهانی که در آن خارایِ بزرگ، موری بود که مرگ اش در امتدادِ این پلکانِ درخشان، ابداً برای هیچ کس مهم نبود، چندی که گذشت، دست آخر رفقایش پدیدار شدند، دو آدمکشِ حرفه ای که کت هایِ یقه-بر-هم ِ رنگِ روشن تن شان بود، نگاه شان به من و خارای قلابی بود، انگار می خواستند از او بپرسند که من کیستم، و او راهِ گریزی نداشت جز این که بگوید: این بولانیو ست و دو تبهکار به من خوشامد گفتند. با آنها دست دادم ( انگشتری ها، ساعت های گرانبها، دست بند های طلا) ، و هنگامی که دعوت ام کردند که جرعه ای با هم بنوشیم، گفتم، نمی توانم، من همراهِ یک دوست ام، و در آستانه ی در از خارا جلو زدم و درون ساختمان غیبم زد. لین هنوز در اتاق بود. اما دیگر خبری از هواخواهان در پیرامون اش نبود. لیوان خالی بود. دارو را خورده و در انتظارِ تاثیرش بود. بی هیچ حرفی، وارد آپارتمان اش شدیم. در اشکوبِ هفتم می زیست، برای بالا رفتن از بالابر کمک گرفتیم، یک بالابرِ بسیار بزرگ، آن قدر که سی نفر را در خود جای می داد.
آپارتمان اش نسبتاً کوچک بود، به ویژه برای نویسنده ی شیلیایی، و هیچ جا هیچ کتابی به چشم نمی خورد. در پاسخ به پرسشی از من گفت که به ندرت نیاز به خواندن پیدا می کند. و افزود، اما کتاب همیشه هست.
می شد از آنجا بار را دید، انگار که از بلور بود بسترِ اتاق، لحظاتی را ایستاده بر زانو، در حالِ تماشای مردمِ آن پایین گذراندم، در پیِ دسته ی هواخواهان، یا آن سه تبهکار چشم گرداندم، اما تنها ناآشنایانی را می دیدم، در حال خوردن یا نوشیدن، که تنداتند از این میز و این غرفه به پای میز ها و غرفه های دیگر در گذر بودند و یا در این سر و آن سرِ بار می پلکیدند همگی محصورِ شوری بی قرار و تب دار. انگار در لا به لایِ یک رمانِ نیمه ی اولِ قرنِ بیستم قرار داشتند. پس از مدتی، به این نتیجه رسیدم که یک جایِ کار عیب دارد. اگر کف آپارتمانِ لین از شیشه بود، همین طور سقفِ نوشگاه، پس طبقه های دیگر از دوم بگیر تا هفتم، آنها چه وضعی داشتند؟ یعنی آنها هم شیشه ای بودند؟ باز به پایین نگاهی انداختم و دریافتم که مابینِ اشکوب اول و اشکوب هفتم، هیچ نبود مگر فضایی تهی. این کشف مضطرب ام کرد. با خود گفتم پناه بر خدا، لین مرا با خود کجا آورده ای؟ هنوز هیچ نشده به فکرم رسید، پناه بر خدا، لین تو را کجا آورده اند؟ مراقب بودم که با احتیاط قدم بردارم، چه که می دانستم در آن مکان که در تقابل با جهان عادی بود، اشیا شکننده تر از انسان ها بودند، به جست و جوی لین که باز غیب اش زده بود راه افتادم، به اتاق های جورواجور سرک کشیدم که دیگر هم چون آپارتمانِ نویسنده ای اروپایی زیاد کوچک به نظر نمی رسیدند، بلکه بزرگ و فراخ هم چون آپارتمانِ نویسنده ای در شیلی بودند، هم چون آپارتمانی در جهان سوم، با ندیمه های ارزان، و اشیایِ دلربا و گران، آپارتمانی سرشار از سایه های لرزان و اتاق های نیمه تاریک، که عاقبت دو کتاب در آنها یافتم، یکی کلاسیک، هم چون سنگی صیقلی، دیگری مدرن، بی زمان، مهمل. هم چنان که در پیِ لین بودم رفته رفته احساس سرما می کردم، به طور فزاینده ای دچارِ حسِ جنون و لرز شده بودم. احساس ناخوشی می کردم، گویی که آپارتمان بر روی یک محورِ موهوم در گردش بود، اما ناگهان دری گشوده شد، یک استخرِ شنا در برابرم بود، و لین که آن تو داشت شنا می کرد، پیش از آن که من دهان باز کنم و چیزی درباره ی این آشفتگی ها بگویم، لین شروع به بدگویی از دارو کرد، دارویی که او برای زنده ماندن می خورد، او را به یک موش آزمایشگاهی برای داروسازان بدل کرده بود، حرف هایی که خوب انتظار شنیدن شان را داشتم، انگار که همه چیز یک نمایش بود، ناگهان دیالوگ های ام را به یاد آورده بودم و همین طور دیالوگ های هم بازی های ام را، و بعد لین دست از شنا کشید و با هم به اشکوب همکف رفتیم، و راه مان را از میان نوشگاه مملو از آدم پیدا کردیم، و لین گفت: ببرها به پایان خود رسیده اند، دلپذیر بود اگر بیش از این می پایید، و تو خیال نداری این را باور کنی بولانیو، اما در این همسایگی، تنها مردگان برای قدم زدن از خانه بیرون می روند. در آن لحظه به روبرویِ بار رسیده بودیم و دم پنجره ای ایستاده، خیره به خیابان ها و نمای ساختمان ها در آن همسایگی غریب که مردگان تنها کسانی بودند که آن دور و بر پرسه می زدند. و ما هم چنان خیره می نگریستیم و نماها، آشکارا نماهایی از زمانی دیگر بودند، پیاده رو هایی فرش شده با ماشین ها که آنها نیز متعلق به زمانی دیگر بودند، زمانی که مسکوت و همزمان در جنبش بود (لین خیره ی جنبشِ زمان) زمانی سهمگین که بی هیچ دلیل دیگری مگر لَختیِ مطلق، این همه رنج را تاب آورده بود. ♦

Meeting with Enrique Lihn
by Roberto Bolaño
Translated, from the Spanish, by Chris Andrews

2010-08-16T22:56:00.003+04:30

بیدار
تبایس ولف
برگردان: ح ف

” اُدیسیوس لنگرگاه را ترک گفت و راه ناهموار را از میان جنگل ها تا به بلندای تپه ها پی گرفت تا آنجا که آتنه به او گفته بود... “

ریچارد مدتی به خواندن ادامه داد. بی قرار بود آخر کنجکاو بود بیشتر بداند از رهسپاریِ اُدیسیوس به خانه یِ "رمه دار"ِ وفادارش - چه واژه ای، چه روشی برای گرداندن یک زندگی!- که البته او را باز نمی شناخت، در این کتاب های باستانی هیچ کس هیچ کس را باز نمی شناخت، اما او با این حال غذایی پیشکشِ ادیسیوس کرد و گوشش را آکنده از شکایات کرد. ریچارد گاه و بی گاه چشم می انداخت به آنا، که کنارش خواب بود. پیوسته اصرار بر بیدار کردنش داشت، تا برگردد و آغوشش را به روی او باز کند – چنین بختی نداشت. گرفته، بی تاب، برگشت به سوی ادیسه. آنا، روی میز کنار تخت خواب، رهایش کرده بود، باز به روی این پاره، که ریچارد خسته کننده و ناخوشایند یافتش. ورق زد تا به جایی که اُدیسیوس کمانش را به زه می کند و همه ی خواستگاران را به خون می کشد، اما این بار شرح و روایتِ خیال انگیزتری در کار بود از نسخه ای که به یاد می آورد در کودکی خوانده بود. به خیال اش یکبارِ دیگر هم آن را خوانده بود، جفت سال پیش، که تازه واردِ دانشگاهِ کلمبیا شده بود، اما آن باری زکام شده بود.

کتاب مال کتابخانه بود. تاریخ های امانت گرفتنِ کتاب را بررسی کرد - فقط چندتا آن هم با کلی فاصله - سپس کتاب را بست و روی پاتختی گذاشت.

وقتی که ریچارد چراغ را روشن کرد آنا فقط کمی جابجا شد. بعد چراغ را خاموش کرد و با بالشش صدای تلپ تلپ درآورد و با ملحفه ها مسخره بازی درآورد، به این امید که اینها به آرزویش برسانند، اما آنا همچنان خواب بود، آرام و نرم خر و پف می کرد، رو به دیوار. تخت خواب تنگ بود، و توی تاریکی حتا بیشتر از همیشه حرمِ گرمِ کمر و ساق های او را می فهمید، به ویژه گرمای ساق هایش را. زانویش را به انحنایِ نرم زانوی او خواباند، آنا سرد و بی میل اما آگاه از اینکه او هیچ حقی ندارد، پسش زد، آخر او دوبار در طول شب خود را در اختیارِ ریچارد گذاشته بود و بایستی صبح زود از خواب بر می خاست و یک روز تمامِ ندیمگی هم در انتظارش بود. اما ریچارد فقط عصر بایستی سرِ یک کلاس حاضر می شد. اما دانستن این همه از این نیاز بی نیازش نمی کرد – چه که احساس اش هیچ کم تر از نیاز نبود – نیاز به باز در بر گرفتن آنا که دهان بازش را روی دهان ریچارد بخواباند و دست به کمرش ببرد.

خدایا! او باید به فکرِ چیز دیگری می بود.

اما چه؟ حتا فکر چیز دیگری، می دانست که جز برای فر یب دادن خودش نبود، و آن فکر درست بر می گشت به همین بستر، به وزنِ آنا در کنار او، به نفس هایش، به گرمایش. با این وجود اگر فکرش را به قدر کافی کِش می داد، شاید او هم به خواب فرو می رفت، یا دست کم می توانست بیدار بماند و به خواندن بپردازد تا وقتی که ساعتِ آنا به صدا درآید. نه اینکه بخواهد به او فشار بیاورد. مگر اینکه شتاب می کردند، که خوب آنا خوشش نمی آمد، آنوقت وادار بود بدونِ صبحانه خوردن یا دوش گرفتن به سر کار برود. ریچارد نگاهی به آنا می انداخت، و او هم می فهمید، بعد می توانست دست ببرد به هر چه که دوست داشت. و اگر او نمی خواست ریچارد نمی آزردش. واقعن این کار را نمی کرد این بار نه.

به چیز دیگری فکر کن. بسیار خوب. "جن گیر" – این رمان قدیمی که در خوابگاه شبانه روزی اش پیدا کرده بود. ریچارد مدت ها پیش فیلمی دیده بود، دختری تسخیر شده که سرش روی گردنش مثل فرفره می چرخید، اما او نفهمیده بود که این از روی یک کتاب برداشت شده – نه اینکه ادبیاتِ چشم گیری باشد و این حرف ها. با این حال هنوز خوش دلکش بود. نویسنده پژوهش های زیادی درباره ی تسخیر روح (جن گیری) کرده بود، و برخی رخداد ها به حد کافی ترسناک بودند تا تو را معتقد به ابلیس کنند، دستِ کم مادامی که داشتی رمان را می خواندی. کتاب نتیجه می گرفت که کشیش های خاصی هستند که تخصصشان بیرون راندن ارواح پلید است. این حرفه شان است، محلِ درآمدشان، همچون آتش نشان ها همیشه منتظر و گوش به زنگِ خطر برای به داد رسیدن. جن در جلدِ کدبانوی آیدهویی! جن در جلدِ راننده اتوبوس دلاویری! چقدر عجیب بود؟ انگار که خود کشیش بودن به قدر کافی غریب نبود. ریچارد وقتی جوان بود تقریبا دین دار بود، همیشه پیش از غذا دست به دعا برده بود، و به مدرسه ی دینیِ روزهای یکشنبه رفته بود، جایی که قطعه عکس هایی از مردان ریشو را در پشت صحنه ی نمایش ها الصاق می کرد. . کلیسا دیدنی بود، بعد از کلیسا همیشه احساس خوبی بهش دست می داد. حتا می توانست روزی، باز به دین روی آوردنش را هم ببیند، زمانی که خیلی پیر می بود. اما دست کشیدن از زن ها چه؟ هرگز نبوسیدنِ زنی، هرگز در برنگرفتنِ ساق های زنی.

راست نشست و دست هایش را به سوی لیوان آبی برد که آنا برای او روی میز کنار تخت خواب گذاشته بود. آخر هفته ی گذشته لیوان را واژگون کرده بود و به قدر کافی برای بیدار کردنش، هوی و ها به راه انداخته بود، اما دیگر فکر نمی کرد دوباره باید آن روش را به کار بندد، برای همین مراقب بود تا لیوان را آرام بردارد و بعد از نوشیدن آرام سرجایش بگذارد.

به پشت تکیه داد به متکا. چشمانش را بست، اما تا این کار را کرد آنا نفس هایِ آهسته ای کشید و کمی کنار او جابجا شد و موجِ تازه ای از گرمای بدنش ساتع کرد، این حرمِ خوش رایحه یِ رخت خواب او، همچون بوی نانِ تازه بود، همانجا خوابید در اشتیاق، اما آنا دیگر حرکتی نکرد. صدای تیک تاک ساعت را می شنید، نفس خودش هم برگشته بود، زمخت و گوش خراش.

چشمانش را دوخت به سقف، به باریکه ی نوری که از چراغِ توی کوچه به درون رخنه کرده بود. دیگر به کشیش ها فکر نکرد – آنها هیچ کمکی از دست شان بر نمی آمد. بسیار خوب، اُدیسه که هست. باید دوباره می خواندش. مطمئناً می خواست برود سراغ نسخه ی اصلی! می توانست از برخی گفتار ها و توصیف ها بگذرد، نتیجه اش رسیدن به بخش های خوب بود، خاصه، قتل عامِ پایانی. ایده ی به خانه آمدنِ اُدیسیوس را دوست داشت از پسِ آن همه سرگردانی ها و سرآسیمگی ها، آمدن و رو به راه کردن همه چیز، پس گرفتن زن و خانه اش، بدون هیچ بحثی، بدون هیچ وقت تلف کردنی.

بعدش هم ایلیاد را می خواند. و البته جنگ و صلح را، و برادران کارامازف را. همه ی کتاب هایی که آنا برای خودش گرد آورده بود، و حقیقتن دوست شان داشت. رشته اصلی ریچارد اقتصاد بود و وقتی برای خوانش های غیر تخصصی نداشت، وقتی هم عزم خواندن می کرد با کتاب های رازگونِ جنایی یا یک چیز ترس برانگیز راحت تر بود. خوب، از اینرو او خیلی ادبیاتی نبود– خوب ازش شکایت کنید! دوست داشت ببیند یکی از آن روح های حساسِ نازک نارنجی چطور از پس سمینار اقتصاد محیطی بین المللی اش بر می آید. طرح های راهبردیِ کاهش آلودگی. معیارهای پیشنهادیِ برابریِ حقوق. تحلیلِ تاثیرِ ترازمندیِ همگانی. با خودش گفت: سعی کن به چنگ بیاریش. مهمان لعنتی من باش.

آنا این شکلی نبود – خودبین. نه نبود. او حقیقتن این کتاب ها را دوست داشت، آنها برایش مهم بودند، و ریچارد می دانست که در اولین دیدارشان درباره ی علایق خودش چندان که باید روراست نبود. گذاشته بود که آنا خیال کند او ساخته شده برای کتاب های کلاسیک، و آنا هم باور کرده بود، آخر او عقیده داشت که دانشجویانِ دانشگاهِ کلمبیا نه تنها باهوش بل که با فرهنگ هم هستند، و اینکه نه برای جا دادن خودشان درآینده در یک حرفه ی چرب و نرم، بلکه به جست وجوی دانش و خرد به دانشگاه رفته اند. برای یک انسانِ برتر شدن. از این جهت ساده انگار بود. ریچارد معصومیتِ او را دوست داشت، و احساس گشاده دستیِ بزرگ منشانه ای را که به او می داد. آنا چند سال از او بزرگ تر بود، و در آغاز، این تا حدی همه چیز را هم تراز می کرد، آگاهی ریچارد از امتیاز های اش هنگام شوخ طبعی با آنا، آزاد گذاشتنِ او که تصورات خودش را داشته باشد.

این چیزی بود که ریچارد در آغاز می دانست. نه بیشتر از این. بعد از دو ماه با آنا بودن، او خودش را بی تجربه و نا آزموده یافت. خانواده ی آنا روسی بودند اما سال ها در چِچنیا (Chechnya) زندگی می کردند، جایی که پدر آنا یک کارخانه ی فرآورده های غذایی را اداره می کرد. در طول جنگ، کارخانه ویران شد و برادر بزرگ آنا هم کشته شد. خانواده، همه چیزشان را از دست دادند. آنا برای زندگی پیش مادرِ مادرش در تل آویو فرستاده شد – یک بیوه، همچون ساحره ای از افسانه ی پریان. حالا، آنا با خاله اش در کویینز می ماند، و به طور غیرقانونی در کافه ای در آمستردام کار می کرد. آنجا بود که ریچارد با او آشنا شد. گفت و گوی روسی او را با یک پیشخدمت دیگر می شنید، و وقتی آنا آمد سر میز او، ریچارد چندکلمه ای از روسیِ دوران دبیرستان سر هم کرد، و آنا تقریبا از شگفت زدگی و خوشحالی به گریه افتاد.

آنا از قماش او نبود – قدری سنگین، با صورتی گرد. با اندکی فرو رفتگی های آبله گون روی پیشانی. انگلیسی اش خیلی خوب بود اما لهجه ای غلیظ داشت. ریچارد هرگز بر آن نبود که آنا را به بیرون ببرد. اما همان شب بعد این کار را کرد. یک هفته بعد آنا او را به خانه برد، به این اتاق کوچک زیرشیروانی در خانه ی خاله اش. آنها فقط خوش می گذراندند، ریچارد ماجرا را اینگونه دیده بود، هر دوی آنها سرگرمی های یکسانی داشتند پیش از ورود به راه های جداگانه ی شان، هم چنانکه همه همین گونه اند، مردم، عمرشان با تمام دوران زندگی شان هنوز پیش روی آنها. نمی خواستی در آن لحظه به بن بست برسی، وقتی نمی دانستی در آینده با کی دیدار خواهی کرد و آنچه که شاید به رویت گشوده شود، چه فرصت ها و چه ماجراهایی.

تصورشان این بود. گاهی لحظه های خوش، لا قید. اما بعد از یک ماه یا بیشتر دید که آنا همه چیز را درباره او جدی گرفته. آنا می خواست وانمود کند که این طور نیست اما بود، و ریچارد این را می دانست، از اینرو تصمیم قطعی گرفت که از همه چیز دست بشوید. درست نبود که از او سوء استفاده بکند. گذشته از این، مترو سواری از خوابگاهش تا اقامتگاه آنا و بالعکس هم در کار بود. بعدها فهمید که رهایی از او برایش وجود ندارد، چه که حتا با وجود دوستان، حتا با وجود حرف زدن با دختران دیگر، دلش برای آنا تنگ می شد، برای صدای ژرف و لحنِ رک و راست و غریبش، دلش برای لذتِ دادن به آنا و دیدنِ این لذت در چشمانش تنگ می شد. شب هایی که مجبور بود در خوابگاه تنها بخوابد، ویران می شد.

صداهای بلندی از بیرون – صدای چند مرد، در حال حرف زدن به اسپانیایی. آنا جابجا شد، آرام با خودش زمزمه ای کرد. صداها خوابید. سکوت. ریچارد بلند شد و نشست و یک لیوان دیگر آب خورد.

دور از او بودن حالا غیر طبیعی احساس می شد. تنها در بستر، نشسته در کلاس، در حال نوشتن نامه ای الکترونیکی به پدر و ماردش، به آنا فکر می کرد و درد داشت. اما این درد همیشگی نبود – این را می دانست. و حالا می دانست که آنا می خواست همان باشد که پیوند ها را می گسست. آنا پیش تر همان بود که در آینده قرار بود باشد اما ریچارد نه. آنا یک زن بود، اما ریچارد مرد نبود. او شبیه یک مرد بود، حتا یک مرد جذاب، تیره و به گونه ی ناهمگونی خوش چهره. با حال و هوایی اندیشناک و موقر. اما چهره اش درخور شیوه ی احساسش نبود. احساسی که از آن آگاه بود. گاه، در حال پایین رفتن از خیابان، به شیشه ی مغازه ها خیره می شد و از بازتاب خودش مات اش می برد، انگار که لباسی تاریخی به تن داشت.

دخترها دوست اش داشتند. تصورشان از او منتهی به چیزهای خاصی بود، و او یاد گرفته بود که نقشِ خودش را بازی کند، اما خوب می دانست که این بازی ها با آنا زیاد نمی پایید. نه به خاطر اینکه آنا بزرگ تر بود، بل که چون روش های فکری او حقیرتر از افکار آنا بود. او آنگونه که آنا کنجکاو نبود،آنگونه که آنا از پسِ تمامی مشقت های زندگی اش با دیگران خوب تا می کرد، او از دیگران خوشش نمی آمد و به آنها اعتماد نداشت. ریچارد خیلی آه و ناله می کرد، و آنا هرگز شکایت نمی کرد. و گرچه ریچارد از سوا بودن از آنا نفرت داشت، وقتی باهم بیرون می رفتند، به زن های دیگر چشم می دوخت و تصورِ داشتن آنها را می کرد، حتا تصویر آنها را به همخوابی با خودش می دوخت. گاهی وقت ها آنا درکش می کرد وقتی که ریچارد داشت به سردی او را وارسی می کرد – در رویای اینکه کاش آنا وزن کم می کرد و باریک اندام می شد، یک کاری هم برای گود افتادگی های روی پیشانی اش می کرد – از پس این افکار، ریچارد کوچکی و ناچیزی خودش را احساس می کرد وقتی می دید رنگ به رخ آنا نمانده.

خیلی زود آنا به روشنی و بی پرده او را می دید، و پی به خطای خود می برد. ریچارد پیش از این، نشانه های رخت بستنِ او را به چشم می دید: بی تابی، تکبر ، و یک حس بیزاری خاص. همه ی این ها را یک بار دیگر هم دیده بود، به همراه تنها دخترِ دیگری که به او نزدیک شده بود. آیا آنا هنوز واقعن از این چیزها خبر نداشت؟ چگونه ممکن بود خبر نداشته باشد؟ آیا فقط برای این بود که ریچارد خوش قیافه بود، و همیشه آماده؟

یا به خاطر اینکه او آمریکایی بود، و شاید یک جاهایی به درد می خورد؟

نه! آنا این طوری فکر نمی کرد. و او را همچون روحی حقیر انگاشتن، هرگز می شد چنین چیزی را متصور شد؟ اوه خدایا! چه بر سر ریچارد آمده بود؟ آنا یک نجیب زاده بود. خوب این توصیف، کمی کتابی بود، اماحقیقت داشت. مسئله این بود که آنا خیلی زود با او همراه شده بود ... . آنا کسی بود که او بایستی بعدها به دیدارش می رفت، بعد از اینکه متحمل سختی هایی شده بود و از برخی باخت ها و فقدان ها رنج برده بود، بعد از اینکه همه چیزش به یغما می رفت و به بیگاری می گرفتندش، گم می شد، و به سرگردانی و گمراهی اش ادامه می داد - زمانی که این روح نا آزموده سختی می دید و سرد و گرم روزگار می چشید و وقار روح یک مرد را می یافت، چنانکه می توانست مراقب چشمان خودش باشد نه اینکه احساسی همچون احساسِ بچه ای نقاب به چشم داشته باشد. آنوقت می توانست به همراهی آنا بیاید و کمان کبیر را به زه کند، و دست به نابودیِ تمامی این دودلی هایِ بچگانه ببرد، و همچون حقِ خویش ادعای عشق کند.

باریکه ی نور روی سقف تا به حدِ هیچ محو شد. ریچارد ناله ی لوله ها را از طبقه یِ پایین می شنید – خاله داشت دوش می گرفت. بوقِ ماشینی در خیابان پایینی به صدا درآمد، و آنا به جنبش درآمد، به هم پیچید و در برابر او به حرکت درآمد. ریچارد دستِ او را رویِ رانش احساس می کرد. آنا نام او را نجوا کرد. او چشمانش را بسته نگه داشته بود و پاسخی نمی داد. ♦

2010-08-16T22:51:00.001+04:30

Awake
by Tobias Wolff

“Odysseus turned his back on the harbour and followed a rough track leading through the woods and up to the hills toward the place where Athene had told him . . .”
Richard read on for a time. He was restless but tried to take an interest in Odysseus’ journey to the home of his loyal “swineherd”—what a word, what a way to make a living!—who of course doesn’t recognize him, nobody ever recognized anybody in these old books, but offers Odysseus a meal anyway and bangs his ear off with complaints. Now and then Richard glanced over at Ana, asleep beside him. He kept willing her to wake, to turn and open her arms to him—no such luck. Gloomy, impatient, he went back to the Odyssey. Ana had left it on the bedside table, open to this chapter, which Richard found boring and implausible. He leafed ahead to the part where Odysseus strings his bow and slaughters all the suitors, but there was a lot more fancy description and speechifying than he remembered from the version he’d read as a kid. He was supposed to have read it again, a couple years ago, as part of his freshman core at Columbia, but he’d come down with the flu that week.
It was a library book. He studied the withdrawal dates—few of them and far between—then closed it and put it back down.
Ana had only stirred a little when he turned on the lamp. Now he switched it off and plumped his pillow and fooled with the covers, hoping that all this would do the trick, but she slept on, snoring softly, face to the wall. The bed was narrow, and in the dark he became even more aware of the heat from her back and her legs, especially her legs. He touched his knee to the tender crook of hers and she drew away, leaving him jangly and resentful, but conscious also that he had no right to be, that she’d already given herself twice that night and had to get up early with a full day of waitressing ahead of her; he had only one class to attend, in the afternoon. But knowing this did not take the edge off his need—for it felt like need, nothing less—to have her against him again, her open mouth moving on his, her fingers digging into his back.
Jesus! He had to think of something else.
But what? Even thinking of something else, he’d know that he was doing it to distract himself, and that thought would lead right back to this bed, to the weight of Ana beside him, her breath, her heat. Still, if he kept it up long enough maybe he’d fall asleep, or at least be awake and ready when her alarm went off. Not that he’d pressure her. Unless they hurried, which she didn’t like, she’d have to go to work without breakfast or a shower. He’d just give her a look, his special look, and she’d know, and then she could do whatever she wanted. And he wouldn’t act hurt if she didn’t want to. Really, he wouldn’t. Not this time.
Think of something else. O.K. “The Exorcist”—this old novel he’d found in his dormitory lounge. Richard had seen the movie with the possessed girl whose head spins on her neck like a top, but he hadn’t known that it came from a book—not that the book was great literature or anything. Still, it was pretty interesting. The writer had done a lot of research on exorcisms, and some of the cases were scary enough to make you believe in the Devil, at least while you were reading the novel. It turned out that there were certain priests who cast out demons as a specialty. That was their job, their market niche, waiting around like firemen for the alarm to go off. Demon in Idaho housewife! Demon in Delaware bus driver! How weird was that? As if being a priest weren’t strange enough already. Richard had been sort of religious when he was young, he’d said prayers before meals and gone to Sunday school, where he’d stuck cutouts of bearded men onto felt backdrops. Church was fine, he’d always felt good afterward. He could even see maybe becoming religious again someday, when he was a lot older. But giving up women? Never kissing a woman, never having a woman’s legs around you—
He sat up and reached for the glass of water Ana had left for him on the bedside table. He’d knocked it over last weekend and made enough of a fuss to wake her, but he didn’t think he should try that again, so he took care picking it up and putting it down after he’d drunk his fill.
He settled back against the pillow. He closed his eyes, but just then Ana made a little snort and moved beside him, giving off a fresh wave of warmth, and, faintly, that sweet warm bed-smell of hers, like baking bread, and he lay there tensed, waiting, but she didn’t move again. He heard the clock tick, his own breath returning, jagged and raspy.
He looked up toward the ceiling, at a thin bar of light leaking though the shades from the street lamp outside. No more thinking about priests—that didn’t help. O.K., then, the Odyssey. He should read it again. He was going to, for sure, this time in the grownup version! He could get through a few speeches and descriptions, sort of earn his way to the good parts, especially the slaughter at the end. He liked the idea of Odysseus coming home after all his wanderings and screwups and setting things right, taking back his woman and his house, no discussion, no messing around.
Then he would read the Iliad. Also “War and Peace” and “The Brothers Karamazov.” All the books that Ana had on her shelf, and actually liked. Richard was an econ major and didn’t have much time for outside reading, and when he did he kicked back with a mystery, or something scary. O.K., so he wasn’t a big literary type—so sue him! He’d like to see one of those sensitive souls handle the stuff he was dealing with in his International Environmental Economics seminar. Abatement Strategy Modules. Alternative Equity Criteria. General Equilibrium Impact Analyses. Go for it, he thought. Be my fucking guest.
Not that Ana was like that—a snob. She wasn’t. She really loved these books, they were important to her, and Richard knew that he hadn’t been entirely honest about his own tastes when they first met. He’d allowed her to think that he was a great one for the classics, and she had believed him because she had the idea that Columbia students were not only smart but cultured, and that they went to the university not to set themselves up for a fat job later on but to search for knowledge and wisdom. To become better people. She was naïve that way. Richard had liked her innocence, and the sense of adult benevolence it gave him. She was a few years older than he, and at first it sort of evened things out, him knowing the score while humoring her, letting her have her notions.
That was how he saw it then, in the beginning. Not anymore. After two months with Ana, he knew himself to be the green, untested one. Her family was Russian but they’d lived for many years in Chechnya, where her father managed a food-processing plant. During the war, the factory had been destroyed and Ana’s oldest brother had been killed. The family lost everything. She’d been sent to live with her mother’s mother in Tel Aviv—a widow, mean as a witch from some fairy tale. Now she was staying with an aunt here in Queens, and working illegally at a restaurant on Amsterdam. That was where Richard had met her. He’d heard her speaking Russian to another waitress, and when she came to his table he tried out a few phrases from his one year of high-school Russian, and she had almost wept with surprise and joy.
She wasn’t his type, Ana—a bit heavy, round in the face. Little pockmarks on her forehead. Her English was pretty good but thickly accented. He hadn’t meant to ask her out. But then he did, the very next night. A week later she took him home, to this small attic room in her aunt’s house. They were just having fun, that was how he’d seen it, the two of them having some fun before going their separate ways, as people did, people their age with their whole lives still ahead of them. You didn’t want to get tied down now, when you didn’t know who you might still meet and what might open up, what chances and adventures.
That was the idea. Some good times, no strings. But after a month or so he saw that Ana had gone all serious on him. She tried to pretend she hadn’t, but she had, and he knew it, and made up his mind to break things off. It would be wrong to take advantage of her. Also the long subway ride from his dorm and back was getting to him. But then he found that he couldn’t break it off, because even with friends, even talking to other girls, he missed her, missed her throaty voice and the strange, direct way she said things, missed giving her pleasure and seeing it in her eyes. He was desolate on the nights that he had to sleep in his dorm room.
Loud voices outside—men’s voices, speaking in Spanish. Ana shifted, murmured. The voices moved on. Silence. Richard sat up and took another drink of water.
Being away from her felt unnatural now. Alone in bed, sitting in class, writing an e-mail to his parents, he thought of her and ached. But it couldn’t last—he knew that. And he knew now that she would be the one to break it off. Ana was already who she was going to be, and he was not. She was a woman, and he was not a man. He looked like a man, even an interesting man, dark and ruggedly handsome, with a grave, thoughtful air. But his looks didn’t fit the way he felt—the way he knew himself to be. Sometimes, walking down the street, he glanced at the window of a store and was thrown by the sight of himself, as if he were wearing a costume.
Girls liked him. They assumed certain things about him, and he’d learned to act his part, but he knew this wouldn’t hold up much longer with Ana. Not because she was older but because his ways of thinking were smaller than hers. He wasn’t curious, as she was, didn’t like and trust others, as she did, for all the hardships of her life. He complained a lot, and she never complained. And though he hated being apart from her, when they were out together he looked at other women and imagined having them, and even brought their images to this bed. Sometimes she caught him studying her coldly—wishing she’d lose weight, do something about those pockmarks—and he could feel his own smallness and triviality as the color drained from her face.
Soon enough she would see him clearly, and understand her mistake. He was already watching for signs of retreat: impatience, condescension, a certain weariness. He’d seen all this before, with the only other girl he’d been close to. Had Ana really not caught on yet? How could she not know? Was it just because he was handsome, and always ready?
Or because he was American, and maybe of use in some scheme?
No! Ana didn’t think that way. And what sort of mean spirit, knowing her, could even imagine such a thing? Jesus! What had got into him? Ana was a noblewoman. O.K., that sounded like something from a book, but it was true. It was just that she’d come to him too soon. . . . She was the one he should have met later, after he’d stuck his neck out and suffered some losses, after he’d really messed things up, and been fucked over, and got lost, and kept going anyway—when this little green soul of his had taken some lumps and some weather and bulked up into a man’s soul, so that he could look out of his own eyes and not feel like a kid in a mask. Then he could have come to her and strung the great bow, and laid waste to all these chickenshit doubts and wants, and claimed love as his right.
The bar of light on the ceiling paled away to nothing. Richard heard the groaning of the pipes downstairs—the aunt was in the shower. A car horn blared in the street below, and Ana stirred, turned, moved against him. He felt her hand on his hip. She whispered his name. He kept his eyes closed and did not answer. ♦

2010-08-06T10:55:00.004+04:30

شعری از ویلیام کارلوس ویلیامز
برگردان: ح ف

چشم اندازی از سقوط ایکاروس

از روی نگاره ی بروگل
هنگامه ی سقوط ایکاروس
بهار بود

کشتگری با خیش شیار می انداخت
زمین اش را
نمایش با شکوه سال

به تمامی
برانگیخته بود طنین انداز
نزدیک به

لب دریا
درگیر
با خودش

عزق ریزان در معرض خورشید
که موم پرها را آب کرده

دورتر از ساحل
شتکی بر آب
آنقدر بی قدر

که سراسر نادیده ماند
این بود
روایت غرقگی ایکاروس

2010-07-29T02:40:00.003+04:30

اکتاویو پاز
برگردان: ح ف

ماورا
برمی گردانم صفحه ی روز را،
می نویسم آن که می گویی
به اشاره ی مژگانت.
گام می نهم به درونت،
به صراحت سیاهی.
در پی گواه های تاریکی
چشم به راه شراب سیاهم:
چشمانم را بگیر و بفشار.
یک چکه از شب
بر نوک پستان هایت:
رموز میخکی اندامت.
چشمانم را می بندم
آنگاه
در عمق چشمانت می گشایم.
زبان نمناک ات
هماره بیدار
در بستر لعلگون اش.
چه سرچشمه ها
در باغ رگانت.
با نقابی از خون
از اندیشه هایت می گذرم
بی هیچ کلامی:
نسیان، هم او که می راندم
به ماورای زندگی.

2010-05-19T02:38:00.009+04:30

Karma Repair Kit: Items 1-4

Richard Brautigan

1. Get enough food to eat,
and eat it.
2. Find a place to sleep where it is quiet,
and sleep there.
3. Reduce intellectual and emotional noise until you arrive at the silence of yourself,
and listen to it.
4.

Dave McKean

2010-05-08T23:40:00.002+04:30

کتاب سوزان
برتولت برشت

هنگامی که حکومت، آشکارا در همه جا، کتاب های حامل دانش خطرناک را برای سوزاندن احضار کرد، گاو های نر را واداشتند تا ارابه های پر از کتاب را به سوی آتش بازی بزرگ بکشند، این میان یکی از شاعران رنج دیده با خواندن سیاهه ی کاملی از کتاب های سوخته، برآشفت که چرا کتاب های او را فراموش کرده اند. بی وقفه به سوی میز نگارش اش شتافت، پرواز کنان با بال هایی از خشم و جنون، و نامه ای به حکومتیان نوشت: مرا بسوزانید! با دستی سرکش نوشت مرا بسوزانید! با من اینگونه تا نکنید! در حق من دریغ نکنید! مگر نه اینکه من هماره حقیقت را نگاشته ام در کتاب هایم؟ با من چنان تا کرده اید که همانا من دروغگو بوده ام! به شما دستور می دهم: مرا بسوزانید!

2010-05-08T18:57:00.003+04:30

--The Bookburning--

Bertolt Brecht

"When the regime ordered Books with dangerous knowledge To be burned in public and everywhere Oxen were forced to pull, carts with books to the bonfires, one of the persecuted poets discovered one of the best studying the list of the burned disconcerted, that his books were forgotten. He rushed to his desk, flying on wings of rage and wrote a letter to the authorities. Burn me! he wrote with a quick stroke Burn me! don't do this to me! Do not spare me! Have I not always reported the truth in my books? Yet now you treat me as were I a liar! I command you: Burn me! "

2010-02-14T21:46:00.002+03:30

معشوقه
شروود اندرسن
برگردان: ح ف

گفت،”من عاشق زنم هستم.” يك اظهار نظر بيخودي، آخر من هيچ از دلبستگي او به زني كه باهاش ازدواج كرده بود، نپرسيده بودم. ده دقيقه اي با هم قدم زده بوديم كه باز همان را گفت. برگشتم نگاهي بهش بكنم كه سر حرف را باز كرد و از داستاني برايم گفت كه حالا مي خواهم به نوشته برگردانم اش.
چيزي كه در خاطر داشت در طي پرماجراترين هفته ي زندگي اش رخ داده بود. قرار بود عصر جمعه ازدواج كند. جمعه ي همان هفته كه قبلش تلگرامي مبني بر انتصابش به مقامي دولتي دريافت كرده بود. چيزهاي ديگري هم رخ داده بود كه بيشتر مسرور و مغرورش كرده بود.آنوقت ها پنهاني عادت به شعر گفتن داشت چنان كه چندتايي از شعرهايش هم در طي سال سپري شده در مجله هاي شعر به چاپ رسيده بودند. يكي از انجمن هايي كه جوايزي به شاعران برگزيده ي سال مي داد نام او را در راس فهرست خود آورده بود.داستان اول شدنش در روزنامه هاي شهر خودش به چاپ رسيده بود چنان كه در يكي از اين روزنامه ها عكس اش هم چاپ شده بود.
آنگونه كه انتظارش مي رفت تمام آن هفته هيجان زده بود و دچار يك رشته ي بلندبالا از حالت هاي عصبي.
تقريباً بيشتر شب ها مي رفت ديدن نامزدش، دختر يك قاضي بود. وقتي به آنجا رسيد، خانه پر از مردم و نامه ها، تلگرام ها، و بسته هاي دريافتي بود. قدري آن گوشه ايستاد، و زنان همين طور پيش تر مي آمدند تا با او حرف بزنند. به خاطر دستيابي اش به يك مقام دولتي و به خاطر موفقيت اش به عنوان يك شاعر بهش تبريك مي گفتند. همگي وانمود به ستايش اش مي كردند، وقتي هم كه رفت خانه و به رخت خواب، نتوانست بخوابد. عصر چهارشنبه رفت به ديدن تئاتر و به نظرش آمد كه همه او را مي شناسند. همه برايش سر تكان مي دادند و بهش لبخند مي زدند. بعد از اولين پرده پنج يا شش مرد و همين طور دو زن صندلي هايشان را ترك كردند تا گرد او بيايند. گروه گوچكي شكل گرفته بود. ديگراني هم كه هم رديف آنان نشسته بودند گردن كج مي كردند تا نگاهي بيندازند. پيش تر هرگز چنين توجه بيش از اندازه اي را به روي خودش نديده بود، و حالا تب توقعات گرفتارش كرده بود.
آنگونه كه برايم از تجربه اش مي گفت، آن اتفاق روي هم رفته برايش يك مجال غير عادي واستثنايي بوده. احساس كسي را داشته كه در هوا معلق مانده. وقتي رفته به رخت خواب بعد از ديدن آن همه آدم و شنيدن آن همه ستايش، دنيا داشته دور سرش مي چرخيده. همين كه چشم هايش را بسته، انبوه مردم به اتاق اش تاخته اند. اينگونه به خيالش مي آمد كه ذهن تمامي مردم شهر روي او متمركز شده. خيالات عبث تسخيرش كرده بودند. خود را در حال سواري با يك كالسكه در خيابان هاي شهر مي ديد. پنجره ها تا آخر گشوده شده و مردم از در خانه ها به بيرون سرازير شده بودند . فرياد مي زدند “ او اينجاست.خودِ خودش است.” و از حرف هايشان فرياد سرخوشانه اي برمي خاست. كالسكه پيچيد به درون خياباني كه مردم راه را بر او بسته بودند. يكصدهزار جفت چشم خيره ي او بودند. انگاري چشم ها با او حرف می زدند “ همان چيزي كه مي خواستي! چنين مردي كه تو موفق شده اي از خودت بسازي.”
دوستم ديگر به اين نپرداخت كه آيا برانگيختگي مردم به خاطر شعر تازه اي بود كه او نوشته بود يا اينكه اين شور و شوق به خاطر عملكرد برجسته ي او در كار دولتي تازه اش بود. آپارتماني كه در آن زمان در آن زندگي مي كرد، در امتداد فوقاني پرتگاه دوري در حاشيه ي شهر قرار داشت، و او از پنجره ي اتاق خوابش مي توانست از فراز درختان و بام كارخانه ها رودخانه اي را ببيند. همچنان خوابش نمي برد و همچنان فكر و خيال بر گرد سرش حلقه مي زدند، و اين همه تنها او را هيجان زده تر مي كرد، اين شد كه رخت خواب را ترك كرد و نشست به فكر كردن.
به خاطر طبيعي بودن تحت چنين شرايطي، كوشيد تا افكارش را تحت اختيار درآورد، اما همين كه با هوشياري تمام نشست پاي پنجره، چيز بسيار ناگهاني و شرم آگيني رخ داد. شب زلال و گوارا بود. ماه آن بالا بود. خواست به خواب زني برود كه مي خواست زنش باشد، با فكر پيدا كردنِ خط سيري براي شعرهاي باشكوهش يا در فكر به هم رساندنِ طرح هايي كه زندگي اش را دگرگون مي كرد. به سبب غافلگير شدنش ذهن اش هر چيزي را پس مي زد.
آن بر خيابان جايي كه او در آنجا زندگي مي كرد يك دكانِ كوچك سيگار فروشي و يك دكه ي روزنامه فروشي وجود داشت كه مرد چاق چهل ساله اي به همراه زنش آنها را مي گرداندند، زني كوچك اندام و كاري با چشمان خاكستري روشن. هر صبح مي ايستاد آنجا تا پيش از قدم نهادن در شهر روزنامه اي خريده باشد. گاهي فقط مردك فربه را مي ديد، گاهي هم مرد ناپديد مي شد و زن كوچك اندام كارش را راه مي انداخت. آن زن چنانكه دست كم بيست بار در طي گفتن داستانش به من اطمينان داد شخصي بوده بسيار عادي بدون هيچ ويژگي خاص و هيچ چيز يادكردني، اما به دلايلي نمي توانست از چند و چون تحريك شدنش در حضور او چيزي بگويد. در قلب سرگرداني اش در طي آن هفته آن زن تنها كسي بود كه به جا مي آوردش، تنها كسي كه هنوز در ذهنش چهره ي روشني داشت. هر وقت شوق مي كرد كه به چيز باشكوهي فكر كند آن زن تنها كسي بود كه به فكرش مي رفت. پيش از آنكه بفهمد جريان از چه قرار است، خيالِ داشتن معاشقه اي با آن زن تمام ذهنش را مال خود مي كرد.
حين گفتن داستان اش خاطرنشان كرد: “ من از كار خودم سردرنمي آورم. شب هنگام، كه شهر آرام بود و من بايستي در خواب مي بودم، تمامن به او فكر مي كردم. سه چهار روز كه از اين چيزها گذشت روياي او پا به افكار روزانه ام گذاشت. به گونه ي وحشتناكي گيج بودم. وقتي به ديدن زني مي رفتم كه حالا زنم هست عشقم به او را به هيچ وجه متاثر از آن افكار سرگردانم نمي ديدم. اما تنها يك زن در جهان بود كه من مي خواستم باهاش زندگي كنم كسي كه مي خواستم همراهم بود تا عهده دار ترقي شخصيت و موقعيت من در جهان مي شد، اما براي يك آن، خوب مي داني كه، خواستم تا اين زن ديگر در آغوشم باشد. او راه خودش به درون هستي مرا پيموده بود. از هر سو مردم مي گفتند كه من مرد بزرگي شدم مردي كه خواسته تا كارهاي بزرگي انجام دهد و همانطور هم بود. شب كه به ديدن تئاتر رفتم تا خانه پياده برگشتم چه كه مي دانستم خوابم نخواهد برد، و براي جبران اين ضربت آزاردهنده در خودم، رفتم آن طرف و در پياده رو روبروي تنباكوفروشي ايستادم. آنجا دو تا فروشگاه بود، و من مي دانستم كه آن زن به همراه همسرش در طبقه بالاي فروشگاه ها زندگي مي كردند. مدتي طولاني در تاريكي زير بار فشار ديوار ساختمان همانجا ايستادم، و بعد در خيالم آنها را آن بالا و بدون شك با هم در رختخواب ديدم. اين فكر عصبي ام مي كرد.
خيلي از دست خودم عصباني شدم. رفتم خانه و سراسيمه از خشم چپيدم تو رختخوابم. توي اتاق خوابم كتاب هاي خاص شعر و چند تا هم كتاب منثور وجود داشت كه هربار عميقا تحريكم مي كردند، به اين خاطر چند تايي از اين كتاب ها را روي ميز كنار تخت خوابم گذاشتم.
آواهاي توي كتاب ها به واكه هاي مرگ مي مانست. من اما گوشم به آنها نبود. واژه هاي چاپ شده به درون آگاهي من راه ندارند. خواستم به زني فكر كنم كه دوستش داشتم، اما حالا تن و اندام او چيز بسيار دوري شده بود، چيزي كه با فكرش ديگر دلم به هيچ كار ديگري نمي رفت. توي تخت خوابم چرخيدم و غلتي خوردم. تجربه ي حزن انگيزي بود.
صبح پنجشنبه رفتم به فروشگاه. آن زن به تنهايي آنجا ايستاده بود. با خودم گفتم او مي داند من چه احساسي دارم.
شايد اين مدت او هم در فكر من بوده همانگونه كه من در فكر او بودم. لبخند مشكوك دودلانه اي در كنج دهانش به نمايش درآمد. لباس هاي ارزان قيمت به تن داشت و روي شانه اش جاي پارگي بود. بايستي يك ده سالي از من بزرگتر مي شد. همين كه خواستم پني هايم را روي پيشخوان شيشه اي كه او كنارش ايستاده بود بگذارم، دستم شروع به لرزيدن كرد و اين شد كه پني ها صداي جرينگ جرينگ تند و تيزي از خود درآوردند. وقتي داشتم حرف مي زدم صدايي كه از گلويم بيرون مي آمد هيچ مانند آوايي كه به من وابستگي داشته باشد نبود. صدايم به سختي از پسِ يك نجواي گرفته در مي آمد. “ گفتم : من تو رو ميخوام، خيلي زياد تو رو ميخوام. تو نميتوني از دست شوهرت خودتو خلاص كني؟ امشب ساعت هفت بيا به آپارتمان من. ”
ساعت هفت شب زن به آپارتمان من آمد. صبح فردا حتا يك كلمه هم به زبان نياورد. شايد در حدود چند دقيقه خيره ي همديگر روبروي هم ايستاديم. به جز آن زن هر چيز ديگري در دنيا را فراموش كرده بودم. بعد او با سرش اشاره اي كرد و من آنجا را ترك كردم. حالا كه فكر مي كنم حتا يك كلمه از حرف هاي او را به ياد نمي آورم. ساعت هفت آمد پيشم و همه جا تاريك بود. حتمن مي داني كه اين ها برمي گردد به ماه اكتبر. هيچ چراغي روشن نكردم و خدمتكارم را هم رد كردم رفت.
در طول آن روز هيچ خوب نبودم. چندين مرد براي ديدنم آمدند به محل كارم، اما من در تمام مدتي كه با آنها حرف مي زدم به تمامي گيج بودم. آن ها هزيان گفتن هايم را پاي دلشوره هاي ازدواج نزديكم گذاشتند و با قيافه هاي خندان گورشان را گم كردند.
همه اينها صبح آن روز رخ داد درست يك روز پيش از ازدواج ام، كه نامه اي بلند و بي نهايت زيبا از نامزدم دريافت كرده بودم. در مدت شبي كه او هم وا مانده بود از خواب، و رخت خواب را براي نوشتن نامه ترك كرده بود.
هر آنچه كه در آن نامه برايم گفته بود رک و بی پرده بود و واقع بينانه، اما خودش به عنوان يك موجود زنده انگار به درون فاصله اي پس كشيده بود. به چشم من همچون پرنده اي مي آمد، پروازكنان در آسمان هاي دوردست، من نيز همچون پسر قدكشيده ي برهنه ي سرگشته اي بودم ايستاده در جاده اي محو و گرد و غبار پوشيده پيش روي مزرعه خانه اي و خيره ي تن فاصله گرفته ي او. ماندم كه سرآخر هيچ از حرف هايم در خصوص آن نامه سر درمي آوري؟ توي آن نامه، او، يك زنِ به خودآينده، حرف هاي قلبش را بيرون ريخته بود. البته او از زندگي چيزي بارش نبود، با اين همه يك زن بود. بعد نوشتن نامه به گمانم با حالتي عصبي و نگران همچنان كه من خوابيده روي تخت.
فهميده بود كه دگرگوني بزرگي در زندگي انتظارش را مي كشد و شادي و هراس يكجا به سراغش آمده بود، تمام مدتي كه در رخت خواب بود به اين فكر مي كرد. تا اينكه از رخت خواب جدا شد و توي يك تكه كاغذ آغاز كرد به حرف زدن با من. برايم گفت كه چه اندازه ترس برش داشته و چه اندازه خوشي به تنش ماسيده. شبيه خيلي زن هاي جواني كه او زمزمه هاي شان را شنيده بود. توي نامه خيلي مليح و خوب بود. نوشته بود: “مدت زيادي كه از ازدواجمان گذشت، فراموش خواهيم كرد كه ما مرد و زني بوديم. ما انسان خواهيم شد. تو بايد به ياد داشته باشي كه من آدم بي سوادي ام و اغلب هم احمق خواهم بود. تو بايست دوستم داشته باشي و بسيار شكيبا و مهربان باشي. وقتي كه بيشتر حاليم شد، بعدها كه تو روش زندگي را به من آموخته باشي، من درصدد جبران برخواهم آمد. با مهرباني و سرخوشي دوستت خواهم داشت. يا چنين امكاني در من خواهد بود يا من ديگر هرگز ازدواج نخواهم كرد. من ترسيده ام در عين حال شادمانم. اوه، من خيلي خوشحالم كه زمان ازدواج مان اين همه نزديك است. ”
حالا به اندازه ي كافي برايت روشن شده كه من به چه سرگرداني اي دچار بودم. توي دفتر كارم، پس از اينكه نامه ي نامزدم را خواندم، به يكباره بسيار مصمم و محكم شدم. به ياد مي آورم كه از روي صندلي ام پا شدم و به قدم زدن پرداختم، آكنده از اين واقعيت كه قرار بود همسر يك زن بسيار نجيب و باشكوه شوم. بي وقفه به فكر او رفتم مادام كه داشتم به خودم فكر مي كردم پيش از آنكه بفهمم چه آدم سست عنصري ام. ساعت نه آن شب قرارم اين بود كه به ديدن نامزدم بروم. با خودم گفتم: من حالم خوبه. زيبايي سيرت نامزدم مرا از دست خودم حفظ مي كرد. حالا به خانه مي روم و آن زن ديگر را دك مي كنم. صبح که شد به به پیشخدمتم زنگ زده بودم و بهش گفته بودم که نمی خواهم آن شب در آپارتمان باشد و حالا تلفن را برداشته بودم تا بهش بگویم که در خانه اش بماند.
آنوقت فکری به سراغم آمد. به خودم گفتم: نمی خواهم هیچ شب دیگری هم او آنجا باشد. چه فکری خواهد کرد وقتی ببیند شب پیش از ازدواجم زنی به خانه من آمده؟ اگر می خواهم پیشخدمتم را از خانه ام بیرون کنم برای این است که نمی خواهم ببیند که من دارم با زنی حرف می زنم. من نمی توانم باهاش خشن باشم. با خودم گفتم: باید توضیحی برای این کارم داشته باشم.
زن راس ساعت هفت آمد، و همانگونه که شاید حدس زده باشی، گذاشتم که بیاید تو، و نتیجه گیری ام را به تمامی فراموش کردم. چنان بود که انگار من هرگز قصد انجام کار دیگری را نداشتم. اتاق من زنگ داشت، اما او زنگ نزده بود، به آرامی در زده بود. به خیالم می آمد که هر کاری که او آن شب انجام داد ساکت و نرم بود در صورتی که بسیار تند و مصمم بود. همه چیز روشن نیست؟ وقتی او آمد من پشت در ایستاده بودم و نیم ساعتی بود که انتظار می کشیدم. دستانم می لرزیدند درست مثل صبح وقتی که چشم هایش نگاهم می کردند و من سعی داشتم پنی هایم را روی پیشخوان بگذارم. در را که باز کردم او به آرامی قدم به تو برداشت و من او را در میان بازوانم گرفتم. با هم در تاریکی ایستاده بودیم. دستانم دیگر لرزشی نداشتند. احساس خوشحالی و توانمندی بی حدی می کردم. با اینکه سعی داشتم همه چیز را برایت روشن کنم با این وجود بهت نگفتم که زنی که باهاش ازدواج کردم به که می ماند. این را گفتم چون تو آن زن دیگر را می شناسی. جمله مبهمی گفتم که من عاشق زنم هستم،می دانم که برای مرد زیرکی مثل تو این حرف تمامن بی معنی است. حقیقت اش را بخواهی هنوز به این موضوع نپرداخته بودم که احساس راحتی کردم. ناچارم که احساس عشقم نسبت به زن آن مرد تنباکوفروش را برایت روشن کنم.
درست نیست. برای اطمینان قبل از ازدواجم تمام آن هفته را از احوالش باخبر بودم اما بعد از آنکه به خانه ام آمد از آن پس آن زن به تمامی از خاطرم رفت. فکر می کنی راستش را می گویم؟ تمام سعی ام این است که هرآنچه برایم پیش آمده را بازگو کنم. می خواهم بگویم که از شب آمدن آن زن به خانه ام دیگر به او فکر نکرده ام. حالا گفتن حقایق آن اتفاق درست نیست. آن شب همانطور که نامزدم از من خواسته بود ساعت نه به دیدنش رفتم. تا حدی نمی توانم حضور آن معشوقه را در کنارم برایت توضیح دهم. همانطور که خودت می دانی به این فکر می کردم که با وجود اتفاقاتی که بین من و آن زن رخ داده بود دیگر قادر به اتمام ازدواجم نبودم. مدام در فکر این ها بودم. راستش را بخواهی آن شب با عهد تازه ای پیرامون باهم بودن مان به دیدن محبوبه ام رفتم.می ترسم که گفتن این حرف ها گیجت کند. همین چند لحظه پیش بهت گفتم که آن زن با من آمد. اما منظورم این نیست که واقعن با من آمد. می خواهم از وفاداری او در آرزوهایش و جسارت خیالِ آمدنش با من برایت بگویم. می فهمی چه می گویم؟ وقتی به خانه نامزدم رسیدم توده ای از مردم آنجا ایستاده بودند. برخی شان خویشاوندانی بودند که از راه دوری آمده بودند طوری که من پیش از آن ندیده بودم شان. همین که وارد اتاق شدم نگاه تندی بهم انداخت. صورتم باید گر می گرفت. هرگز تا به این حد متاثر ندیده بودمش. فکر می کرد که نامه اش بسیار کارساز بوده که خوب همین طور هم بود. از جایش پرید و دوید طرفم. همچون کودکی شادمان بود. درست قبل از آنکه مردم پرسشگرانه به ما چشم بدوزند او درست همان چیزی را که در ذهنش بود با فریاد ادا کرد: “ اوه من خیلی خوشحالم. حالا باید فهمیده باشی منظورم چیست. ما دو انسان خواهیم بود. مجبور نخواهیم بود که زن و شوهر باشیم. ”
چنان که شاید حدس زده باشی همه خندیدند اما من یکی نخندیدم. اشکهام به چشمهام سرازیر شدند. آنقدر خوشحال بودم که می خواستم فریاد بزنم. شاید تو بفهمی منظورم چیست. آن روز در دفتر کارم که داشتم نامه ای را که نامزدم برایم نوشته بود می خواندم به خودم گفته بودم: “من مراقب آن زن کوچولوی نازنین خواهم بود . ” از خود راضیانی بودند که تو خوب درباره شان می دانی. در خانه نامزدم وقتی که آنطوری فریاد کرد و همه خندیند، آنچه که من به خودم گفتم چیزی بود شبیه این: ما مراقب همدیگر خواهیم بود. و در گوشش از این حرف ها نجواکردم. حقیقت اش را بخواهی از جای گرم و امنم سقوط کرده بودم. روح آن معشوقه این کار را با من کرده بود. پیش روی همه آن مردمی که گرد هم آمده بودند نامزدم را کشیدم نزدیکم و همدیگر را بوسیدیم. آنها خیلی خوش بینانه درباره ما اندیشیدند که از دیدن چهره همدیگر چقدر متاثر شدیم. اینکه آنها در چه فکری بودند که آیا حقیقت را درباره من فهمیده بودند یا نه چیزی است که فقط خدا می داند.
برای دومین بار می گویم که بعد آن شب من دیگر هرگز به آن معشوقه فکر نکردم. این تا اندازه ای درست است اما گاهی شب ها که تنهایی در خیابان یا در پارک مثل همین حالا که داریم با هم قدم می زنیم، قدم می زنم، همین طور که غروب نرم و تند فرا می رسد چنان که شب فرا می رسد احساس او تنداتند به تن و به ذهن من رخنه می کند. بعد از آن تنها دیدارمان دیگر هرگز او را ندیدم. روز بعد من ازدواج کردم و دیگر هرگز به خیابان او برنگشتم. اغلب که در طول همین مسیر قدم می زنم، احساس تند و تیز زمیني ای مرا از آنِ خودش می کند. مثل این است که من دانه ای باشم در زمین و قطرات گرم باران بهار ببارد به روی من. انگار که من نه یک انسان که یک درخت باشم.
حالاهم که می بینی ازدواج کرده ام و همه چیز رو به راه است. ازواج من برای من واقعیتی بسیار زیباست. اگر بخواهی بگویی که ازدواج من چندان هم خوشایند نبود می توانم بگویم که تو یک دروغگویی و این می تواند حقیقت محض باشد. سعی ام این بوده که درباره آن معشوقه برایت بگویم. در، از او گفتن، گونه ای تسکین هست. که من قبلا هرگز آن را تجربه نکرده ام. ماندم که چرا آن همه احمق بودم که می ترسیدم این احساس را که من عاشق زنم نیستم برایت فاش کنم. اگر به گونه ای غریزی از فهم تو مطمئن نبودم اصلا هیچ حرفی نمی زدم. با این اوصاف کمی سبب تحریک خودم شده ام. امشب بایست به معشوقه ام فکر کنم. گاهی وقت ها پیش می آید. بعد از این که به رخت خواب بروم. همسرم در اتاق کناری ِ اتاق من می خوابد و در اتاقش همیشه باز است.
امشب مهتابی خواهد بود، و وقتی که ماهتاب باشد رگه ی بلندی از نور به رخت خواب او فرو خواهد ریخت. امشب تا نیمه شب باید بیدار بمانم. او دستانش را خوابانده بر روی هم در خواب خواهد بود.
“ ببین درباره چی دارم حرف می زنم؟ یک مرد درباره زنش که آرمیده در رخت خواب، حرفی نمی زند. آنچه که سعی دارم بگویم این است که به خاطر این حرف ها، باز امشب باید به فکر معشوقه ام بروم. افکارم دیگر به آن شکلی که در طی هفته قبل از ازدواجم به خود گرفته بودند، در نمی آیند. مانده ام که چه بر سر آن زن آمده است. برای لحظه ای دوباره خودم را در آغوش او احساس خواهم کرد. به فکر آن یک ساعتی خواهم رفت که بیشتر از هر کس دیگری به او نزدیک بودم. بعد به فکر زمانی خواهم رفت که به همان نزدیکی با زنم خواهم بود. می دانی که او هنوز یک زن شور و شوق برانگیز است. برای لحظه ای چشمانم را خواهم بست و چشمان تنداتند، بی درنگ و مصمم معشوقه ام خیره چشمان من خواهد بود. ذهنم در جریان خواهد بود و بعد تنداتند چشمانم را باز خواهم کرد و دوباره آن زن نازنینی را خواهم دید که همراه با او متعهد شدم که در زندگي ام مقیم نباشم. بعد خواهم خوابید و صبح که بیدار می شوم همچون آن شبی خواهد بود که از آپارتمان تاریک ام بعد از آن تجربه ی به یاد ماندنی عمرم رفتم بیرون. آنچه که می خواهم بگویم، البته خودت هم می دانی که دیگر برای من، وقتی از خواب بیدار شوم معشوقه ام به تمامی از دست رفته خواهد بود. ”

2010-02-14T21:24:00.003+03:30

--THE OTHER WOMAN--
Sherwood Anderson

"I am in love with my wife," he said a superfluous remark, as I had not questioned his attachment to the woman he had married. We walked for ten minutes and then he said it again. I turned to look at him. He began to talk and told me the tale I am now about to set down.
The thing he had on his mind happened during what must have been the most eventful week of his life. He was to be married on Friday afternoon. On Friday of the week before he got a telegram announcing his appointment to a government position. Something else happened that made him very proud and glad. In secret he was in the habit of writing verses and during the year before several of them had been printed in poetry magazines. One of the societies that give prizes for what they think the best poems published during the year put his name at the head of its list. The story of his triumph was printed in the newspapers of his home city and one of them also printed his picture.
As might have been expected he was excited and in a rather highly strung nervous state all during that week.
Almost every evening he went to call on his fiancée, the daughter of a judge. When he got there the house was filled with people and many letters, telegrams and packages were being received. He stood a little to one side and men and women kept coming up to speak to him. They congratulated him upon his success in getting the government position and on his achievement as a poet. Everyone seemed to be praising him and when he went home and to bed he could not sleep. On Wednesday evening he went to the theatre and it seemed to him that people all over the house recognized him. Everyone nodded and smiled. After the first act five or six men and two women left their seats to gather about him. A little group was formed. Strangers sitting along the same row of seats stretched their necks and looked. He had never received so much attention before, and now a fever of expectancy took possession of him.
As he explained when he told me of his experience, it was for him an altogether abnormal time. He felt like one floating in air. When he got into bed after seeing so many people and hearing so many words of praise his head whirled round and round. When he closed his eyes a crowd of people invaded his room. It seemed as though the minds of all the people of his city were centred on himself. The most absurd fancies took possession of him. He imagined himself riding in a carriage through the streets of a city. Windows were thrown open and people ran out at the doors of houses. "There he is. That's him," they shouted, and at the words a glad cry arose. The carriage drove into a street blocked with people. A hundred thousand pairs of eyes looked up at him. "There you are! What a fellow you have managed to make of yourself!" the eyes seemed to be saying.
My friend could not explain whether the excitement of the people was due to the fact that he had written a new poem or whether, in his new government position, he had performed some notable act. The apartment where he lived at that time was on a street perched along the top of a cliff far out at the edge of his city, and from his bedroom window he could look down over trees and factory roofs to a river. As he could not sleep and as the fancies that kept crowding in upon him only made him more excited, he got out of bed and tried to think.
As would be natural under such circumstances, he tried to control his thoughts, but when he sat by the window and was wide awake a most unexpected and humiliating thing happened. The night was clear and fine. There was a moon. He wanted to dream of the woman who was to be his wife, to think out lines for noble poems or make plans that would affect his career. Much to his surprise his mind refused to do anything of the sort.

At a corner of the street where he lived there was a small cigar store and newspaper stand run by a fat man of forty and his wife, a small active woman with bright grey eyes. In the morning he stopped there to buy a paper before going down to the city. Sometimes he saw only the fat man, but often the man had disappeared and the woman waited on him. She was, as he assured me at least twenty times in telling me his tale, a very ordinary person with nothing special or notable about her, but for some reason he could not explain, being in her presence stirred him profoundly. During that week in the midst of his distraction she was the only person he knew who stood out clear and distinct in his mind. When he wanted so much to think noble thoughts he could think only of her. Before he knew what was happening his imagination had taken hold of the notion of having a love affair with the woman.
"I could not understand myself," he declared, in telling me the story. "At night, when the city was quiet and when I should have been asleep, I thought about her all the time. After two or three days of that sort of thing the consciousness of her got into my daytime thoughts. I was terribly muddled. When I went to see the woman who is now my wife I found that my love for her was in no way affected by my vagrant thoughts. There was but one woman in the world I wanted to live with and to be my comrade in undertaking to improve my own character and my position in the world, but for the moment, you see, I wanted this other woman to be in my arms. She had worked her way into my being. On all sides people were saying I was a big man who would do big things, and there I was. That evening when I went to the theatre I walked home because I knew I would be unable to sleep, and to satisfy the annoying impulse in myself I went and stood on the sidewalk before the tobacco shop. It was a two story building, and I knew the woman lived upstairs with her husband. For a long time I stood in the darkness with my body pressed against the wall of the building, and then I thought of the two of them up there and no doubt in bed together. That made me furious.
"Then I grew more furious with myself. I went home and got into bed, shaken with anger. There are certain books of verse and some prose writings that have always moved me deeply, and so I put several books on a table by my bed.
"The voices in the books were like the voices of the dead. I did not hear them. The printed words would not penetrate into my consciousness. I tried to think of the woman I loved, but her figure had also become something far away, something with which I for the moment seemed to have nothing to do. I rolled and tumbled about in the bed. It was a miserable experience.
"On Thursday morning I went into the store. There stood the woman alone. I think she knew how I felt.
Perhaps she had been thinking of me as I had been thinking of her. A doubtful hesitating smile played about the corners of her mouth. She had on a dress made of cheap cloth and there was a tear on the shoulder. She must have been ten years older than myself. When I tried to put my pennies on the glass counter, behind which she stood, my hand trembled so that the pennies made a sharp rattling noise. When I spoke the voice that came out of my throat did not sound like anything that had ever belonged to me. It barely arose above a thick whisper. 'I want you,' I said. 'I want you very much. Can't you run away from your husband? Come to me at my apartment at seven tonight.'
"The woman did come to my apartment at seven. That morning she didn't say anything at all. For a minute perhaps we stood looking at each other. I had forgotten everything in the world but just her. Then she nodded her head and I went away. Now that I think of it I cannot remember a word I ever heard her say. She came to my apartment at seven and it was dark. You must understand this was in the month of October. I had not lighted a light and I had sent my servant away.
"During that day I was no good at all. Several men came to see me at my office, but I got all muddled up in trying to talk with them. They attributed my rattle headedness to my approaching marriage and went away laughing.
"It was on that morning, just the day before my marriage, that I got a long and very beautiful letter from my fiancée. During the night before she also had been unable to sleep and had got out of bed to write the letter.
Everything she said in it was very sharp and real, but she herself, as a living thing, seemed to have receded into the distance. It seemed to me that she was like a bird, flying far away in distant skies, and that I was like a perplexed bare footed boy standing in the dusty road before a farm house and looking at her receding figure. I wonder if you will understand what I mean? "In regard to the letter. In it she, the awakening woman, poured out her heart. She of course knew nothing of life, but she was a woman. She lay, I suppose, in her bed feeling nervous and wrought up as I had been doing.
She realized that a great change was about to take place in her life and was glad and afraid too. There she lay thinking of it all. Then she got out of bed and began talking to me on the bit of paper. She told me how afraid she was and how glad too. Like most young women she had heard things whispered. In the letter she was very sweet and fine. 'For a long time, after we are married, we will forget we are a man and woman,' she wrote.
'We will be human beings. You must remember that I am ignorant and often I will be very stupid. You must love me and be very patient and kind. When I know more, when after a long time you have taught me the way of life, I will try to repay you. I will love you tenderly and passionately. The possibility of that is in me or I would not want to marry at all. I am afraid but I am also happy. O, I am so glad our marriage time is near at hand!'
"Now you see clearly enough what a mess I was in. In my office, after I had read my fiancée's letter, I became at once very resolute and strong. I remember that I got out of my chair and walked about, proud of the fact that I was to be the husband of so noble a woman. Right away I felt concerning her as I had been feeling about myself before I found out what a weak thing I was. To be sure I took a strong resolution that I would not be weak. At nine that evening I had planned to run in to see my fiancée. 'I'm all right now,' I said to myself. 'The beauty of her character has saved me from myself. I will go home now and send the other woman away.' In the morning I had telephoned to my servant and told him that I did not want him to be at the apartment that evening and I now picked up the telephone to tell him to stay at home.
"Then a thought came to me. 'I will not want him there in any event,' I told myself. 'What will he think when he sees a woman coming in my place on the evening before the day I am to be married?' I put the telephone down and prepared to go home. 'If I want my servant out of the apartment it is because I do not want him to hear me talk with the woman. I cannot be rude to her. I will have to make some kind of an explanation,' I said to myself.
"The woman came at seven o'clock, and, as you may have guessed, I let her in and forgot the resolution I had made. It is likely I never had any intention of doing anything else. There was a bell on my door, but she did not ring, but knocked very softly. It seems to me that everything she did that evening was soft and quiet, but very determined and quick. Do I make myself clear? When she came I was standing just within the door where I had been standing and waiting for a half hour. My hands were trembling as they had trembled in the morning when her eyes looked at me and when I tried to put the pennies on the counter in the store. When I opened the door she stepped quickly in and I took her into my arms. We stood together in the darkness. My hands no longer trembled. I felt very happy and strong.
"Although I have tried to make everything clear I have not told you what the woman I married is like. I have emphasized, you see, the other woman. I make the blind statement that I love my wife, and to a man of your shrewdness that means nothing at all. To tell the truth, had I not started to speak of this matter I would feel more comfortable. It is inevitable that I give you the impression that I am in love with the tobacconist's wife.
That's not true. To be sure I was very conscious of her all during the week before my marriage, but after she had come to me at my apartment she went entirely out of my mind.
"Am I telling the truth? I am trying very hard to tell what happened to me. I am saying that I have not since that evening thought of the woman who came to my apartment. Now, to tell the facts of the case, that is not true.
On that evening I went to my fiancée at nine, as she had asked me to do in her letter. In a kind of way I cannot explain the other woman went with me.
This is what I mean you see I had been thinking that if anything happened between me and the tobacconist's wife I would not be able to go through with my marriage. 'It is one thing or the other with me,' I had said to myself.
"As a matter of fact I went to see my beloved on that evening filled with a new faith in the outcome of our life together. I am afraid I muddle this matter in trying to tell it. A moment ago I said the other woman, the tobacconist's wife, went with me. I do not mean she went in fact.
What I am trying to say is that something of her faith in her own desires and her courage in seeing things through went with me. Is that clear to you? When I got to my fiancée's house there was a crowd of people standing about.
Some were relatives from distant places I had not seen before. She looked up quickly when I came into the room.
My face must have been radiant. I never saw her so moved. She thought her letter had affected me deeply, and of course it had. Up she jumped and ran to meet me. She was like a glad child. Right before the people who turned and looked inquiringly at us, she said the thing that was in her mind. 'O, I am so happy,' she cried. 'You have understood.
We will be two human beings. We will not have to be husband and wife.'
"As you may suppose everyone laughed, but I did not laugh. The tears came into my eyes. I was so happy I wanted to shout. Perhaps you understand what I mean. In the office that day when I read the letter my fiancée had written I had said to myself, 'I will take care of the dear little woman.' There was something smug, you see, about that. In her house when she cried out in that way, and when everyone laughed, what I said to myself was something like this: 'We will take care of ourselves.' I whispered something of the sort into her ears. To tell you the truth I had come down off my perch. The spirit of the other woman did that to me. Before all the people gathered about I held my fiancée close and we kissed. They thought it very sweet of us to be so affected at the sight of each other. What they would have thought had they known the truth about me God only knows!
"Twice now I have said that after that evening I never thought of the other woman at all. That is partially true but, sometimes in the evening when I am walking alone in the street or in the park as we are walking now, and when evening comes softly and quickly as it has come to night, the feeling of her comes sharply into my body and mind. After that one meeting I never saw her again. On the next day I was married and I have never gone back into her street. Often however as I am walking along as I am doing now, a quick sharp earthy feeling takes possession of me. It is as though I were a seed in the ground and the warm rains of the spring had come. It is as though I were not a man but a tree.
"And now you see I am married and everything is all right. My marriage is to me a very beautiful fact. If you were to say that my marriage is not a happy one I could call you a liar and be speaking the absolute truth. I have tried to tell you about this other woman. There is a kind of relief in speaking of her. I have never done it before. I wonder why I was so silly as to be afraid that I would give you the impression I am not in love with my wife. If I did not instinctively trust your understanding I would not have spoken. As the matter stands I have a little stirred myself up. To night I shall think of the other woman. That sometimes occurs. It will happen after I have gone to bed. My wife sleeps in the next room to mine and the door is always left open.
There will be a moon to night, and when there is a moon long streaks of light fall on her bed. I shall awake at midnight to night. She will be lying asleep with one arm thrown over her head.
"What is it that I am now talking about? A man does not speak of his wife lying in bed. What I am trying to say is that, because of this talk, I shall think of the other woman to night. My thoughts will not take the form they did during the week before I was married. I will wonder what has become of the woman. For a moment I will again feel myself holding her close. I will think that for an hour I was closer to her than I have ever been to anyone else. Then I will think of the time when I will be as close as that to my wife. She is still, you see, an awakening woman. For a moment I will close my eyes and the quick, shrewd, determined eyes of that other woman will look into mine. My head will swim and then I will quickly open my eyes and see again the dear woman with whom I have undertaken to live out my life. Then I will sleep and when I awake in the morning it will be as it was that evening when I walked out of my dark apartment after having had the most notable experience of my life. What I mean to say, you understand is that, for me, when I awake, the other woman will be utterly gone."

2009-11-08T21:31:00.003+03:30

و ناپدیدی...

ح ف

همیشه برایت پیش آمده، در راه که می روی، به یکباره می ایستی و به پس می نگری، انگار کسی صدایت زده باشد، اما صدا، معنایی برایت ندارد، حتا فرصتِ این را نداری که مفهومی به هم بزنی، به هم ریخته تر از آنی که معنایی بسازی، پس تر می نگری بی آنکه بتوانی قدمی از پیش برداری، میخکوب شده ای، بندِ زمین، حالا کودکی هستی، در راهِ خانه، می دوی، هر چه می خوانندت بچه های سربه هوا، از پا نمی مانی، آنقدر تند می دوی که لرزه هایِ بد آوای ذره های هوا هم به پایت نمی رسند، تپیدن های قلبت را هم جا می گذاری، شاید آن دخترک گونه میخکی برای مست شدن از تپش های قلبت، آنقدر تند بدود که گونه هایش گل بیندازد از تپش هایِ قلب تو، دخترک حالا در حصارِ شمعدانی ها می رقصد، پرده یِ زبر و ضخیمِ یگانه پنجره ی اتاقش را کناری زده، هوا را هم چون حرارتِ وحشیِ اشعه هایِ شهوت بار نور می بلعد، بوی تو را از فرسنگ ها فاصله یِ مرگبار حس می کند، اما تو نزدیک تر از همیشه ای، نزدیک تر از شمعدانی ها با آن گلدان های ابدی، نزدیک تر از شعشعِ شرربارِ خورشید، هوا را رج می زنی تندا تند تا عطرِ رقصا رقصِ معصومِ دخترکِ گونه میخکی را در دامنِ چین دار سرخ فامش مست کنی، گام هایت را آهسته تر می کنی، نمی خواهی دخترک از تپش های قلبت بویی ببرد، دخترک گونه میخکی هم از رقص ایستاده حالا، می نشید و دامنِ ساتنِ سرخ فام اش را روی زانوهایِ برهنه اش می کشد تا مبادا از شهوتِ کودکانه اش تابِ نگاه کردن به میخکیِ گونه هایش را هم از کف بدهی، چند قدمی بیشتر نمانده تا شعله یِ نگاهی را که هزار بار در ذهن ات افروخته ای، در واقعیتِ سر شار از بارقه ای سوزان بیفروزی، روز را با تمامِ وجودت در کشیده ای حالا، فقط مانده تا شیریِ روز به سرخیِ پیراهنی گره بخورد تا به ابد پیوند بخورید به هم ...

آغازِ تاریخِ تنِ تو از قابِ پوسیده یِ پنجره یِ کودکی ات رج می خورد. رحمِ اخرایِ رج هایِ آجریِ جدارِ خانه یِ دخترک، زادگاهِ تن ناشناخته یِ توست، تا آخرین لحظه آنجا نشسته دخترک در آستانه یِ پنجره یِ پیر، معصومانه گونه هایش را خوابانده رویِ خوابِ دستانِ خواب رفته اش، و منتظرِ دست هایِ کوچکِ توست که برایش تاب بدهی از دور و دخترک تقدیرش را در آینه یِ بی ریایِ دستانِ کوچک ات بخواند...

پیش پای پنجره یِ پیرِ هستی ات می ایستی، یک دست ات را آرام آ...رام بالا می بری، ناخود آگاه چشمانت در سایه یِ دست دیگرت فرو می رود، بی آنکه بتوانی قدمی از پیش برداری، میخکوب شده ای، بندِ زمینِ سختِ زیرِ پایت که یک باره فرو می ریزد، لته هایِ نگون بختِ پنجره را، رحِمِ اخرایِ هستی ات را بسته اند و با پرده ای بی رحم پوشانده... اما از کجا که خودِ دخترک، این تنها روزنه یِ شوق کودکانه را، هم چون کتابی که دل اش را زده باشد نبسته! کتابی که پیش از آن کودکانه بوده که دخترکِ گونه میخکی را به همراهی با خود بکشاند، سه سال و دوماه کودکانه تر از رقصِ ساق های کشیده یِ دخترک با آن رعد و برق های بی صدایِ نقش بسته بر انهنای نیلو پریِ زانو های برهنه، هر بار غرقِ رقصِ بی هوایش هم که می شده، خون که می دویده تندا تند به رگ هایِ ور آمده اش، آذرخش هایِ نیلو پری هم حتماً به کبودی می زده اند؛ و تو همه ی این ها را بی آنکه به چشم خود دیده باشی هرگز، دیده بودی، و حالا جز لته های بی نور چه می دیدی؟ انگار کسی از پیش یا هم از پس می خواندت، و تو با هیچ کلامی آشنا، چنان نوزادی که ناله هایش را از لالایِ مادرش نمی شناسد باز، باید به پس نگریست یا به پیش؟ پسِ پشتِ مژگان ات، هزاران ردِپایِ رنگِ رو رفته، پیشِ پایِ میخکوب ات، راهی به درازایِ یک گام که تابِ برداشتن اش را نداری، انگار که دشتی از اطلسی ها به قدمتِ ابدیت، پیشِ رویت روئیده اند، پیرمردِ خنزرپنزریِ آن برِ حصار با آن نگاهِ خیره اش، و هراسبار تر ازهمه، آن لبخندِ یخینِ رخوت بار که پشتت را می لرزاند، دست به کمر ایستاده، مبادا که دست به کارِ لگدمال کردنِ اطلسی ها شوی، هر ثانیهِ گنگِ گیتی را غبار گرفته، آه اگر می توانستی سکوت را هم هم چون مه وغبار ببلعی، انگار چیزی را جا گذاشته باشی، اما چه چیز را، هولناک تر از این هم می توانست باشد و مگر نبود؟ کجا؟ کجا باید برمی گشتی، به درونِ تاریخِ مدوری که آغازش همان پایانش بود، لته هایِ بی رنگِ غروری که حتا لحظه ای نپاییده بود، تمامیِ حضور جز این نبود، روزنه ای که آنی دیگر نبود، دخترک آنجا نشسته بود تا آخرین لحظه، در آستانه، ساعت های پیاپی در نهایت به قلبِ دقایقِ آخرین می گریختند، و دقایق به آخرین ثانیه ها می رسیدند تا همگی در آخرین لحظه به آستانه بینجامند، آستانه یِ سکوت، ساکتِ لته هایِ بی تاب، بی طاقت.

و ناپدیدی...

همه زندگی ات جز ردِپاهایی نبودند که تا پا روی شان می گذاشتی تازه تاریخ ادبارت خاطره ی تلخِ دیگری را به ذهن ات خطور می داد، بی خود در پیِ چاره نگرد، اطلسی ها را هم که لگد مال کنی، مسخِ تاریکِ دیگری رخ داده است...

پشتِ میزی نشسته ای، از رنگ اش انگار آبنوس است؛ اما نه انگار از آب است، هر جایش که دست می کشی وا می رود، آن طرف تر تخت خوابی است که زنی نیمه برهنه رویش به خواب رفته، نیم تنه اش را حریر نازکی در بر گرفته، نیم رخِ خواب اش از نورِ بی منشئی روشن است، در خواب جابه جا می شود، از تمام رخ دیگر همان نیست که از نیم رخ می دیدی، هر چه تقلا می کنی نشانه یِ آشنایی نمی یابی ناخودآگاه در پیِ در می گردی، اما دری در کار نیست، بر می گردی و پنجره ای را می بینی که باد پرده یِ چین دارش را به آرامی می نوازد، صدای زنانه ای در اتاق می پیچد، رو به صدا بر می گردانی، انگار این صدا را جایی در تاریخ شنیده ای، دیوار هایِ تیره طنینِ صدا را می کُشند اما هم چنان صدا در ذهنت نقب می زند، اغوایِ این آوایِ خواب آلود شده ای و یخِ نازکِ یادمان ها شکننده ترگشته برایت... با خود می گویی: این زن- خاطره تداعیِ کدام شعر است که کسی، شاید هم خود تو یک زمانی نوشته ای و حالا آن شعرِ فراموش، از پسِ سال ها و ساعت ها دوباره خوانده می شود، تمامِ کلماتِ زن- خاطره طنینی تکراری دارند، از شگفتی یخ کرده ای، فکر می کنی اگر پنجره را ببندی راه گریزی برای واژه ها نمی ماند دیگر، سردت هم که هست پس پنجره را ببند؛ همیشه برایت پیش آمده، داری می روی که پنجره را ببندی، به یکباره می ایستی و به پس می نگری انگار کسی صدایت زده باشد امّا... با یک تماس همه چیز به انتهای خود می رسد. وقتی لب ها به هم گره می خورد بوسیدن دیگر فاعلی ندارد همه فعل ها جاهل می شوند، قلبت به تپش افتاده، حالا کودکی هستی که در راهِ خانه می دوی...

2009-10-01T02:34:00.003+03:30

وقتی پسربچه ای بودم...
فردریش هلدرلین

برگردان:ح ف

وقتی پسربچه ای بودم
خدایی همواره می رهانیدم
از فریاد و خشونت آدمیان.
آنگاه، امن و آسوده، می خواستم بازی کنم
با گل های مرغزار،
و بادهای پردیس هم
با من.

و هنگامی که تو سرشار می کنی
قلب گیاهان را، شاخه های نازک شان کشیده
به سوی توست
هلیوسِ پدر
این سان تو قلب مرا سرشار می ساختی،
و من محبوب تو بودم،
لونا الهه ی مقدسِ ماه، درست به سانِ اندیمیون!

همه ی شما، خداوندانِ وفادارِ
دوست داشتنی!
ای کاش می دانستید
چه اندازه روحم دوست تان داشت!

بی شک توان فرا خواندتان را نداشتم
آن هنگام تا بخوانم تان به نام، هم چنان که شما هم ناتوان از فراخواندنم به نام
آن چنان که آدمیان همدگر را می خواندند به نام، تو گویی
یقین همدگر را می شناختند.

اما من بهتر، شما را می شناختم
تا آدمیان را.
من سکون اثیر را می شناختم:
هرگز اما واژگان آدم را نمی فهمیدم.

آهنگ خوشِ خش خشِ برگ های
مرغزار، درسِ من بود؛
در میان گل ها یاد گرفتم که عشق بورزم.

در میان بازوانِ خدایان
من بزرگ شدم.

2009-10-01T02:27:00.003+03:30

When I was a boy...
Friedrich Hölderlin

When I was a boy
a god would often rescue me
from the shouting and violence of humans.
Then, safe and well, I would play
with the meadow flowers,
and heaven's breezes
would play with me.

And as you delight the heart
of plants, stretching their tender
arms toward you,
Father Helios,
so you delighted my heart,
and I was your beloved,
holy Luna, just like Endymion!

All you faithful
friendly gods!
I wish you knew
how my soul loved you!

Naturally I couldn't call you
by name then, nor did you use
mine, as humans do, as if
they really knew each other.

But I was better acquainted with you
than I ever was with humans.
I knew the stillness of the Aether:
I never understood the words of men.

The euphony of the rustling
meadow was my education;
among flowers I learned to love.

I grew up
in the arms of the gods.

2009-09-25T19:42:00.006+03:30

آدم، یا زایش نگرانی

اِدمون ژابِس
برگردان: ح ف

این سان، در فقدانی
نگرانی زاده شد.
سیبِ فروافتاده ای - از همان شاخه ای که حوا
سیبِ خود را چید - در پای درخت فرو انداخته ای در حالِ پوسیدن
میوه ی ممنوعه. نامش: نگرانی
تصویرِ تهی بودگی در برابر تهی بودگی
فروبردنِ دندان در سیب، آیا حوا می دانست که دارد
روحش را می بلعد؟
چه می شد اگر کتاب تنها خاطره ی بی پایانِ فقدانِ یک واژه می بود؟
غیاب با غیاب سخن می گوید.
آدم گفت: "گذشته ام به دادخواهی ام بر می خیزد، اما آینده ام نمی خواهد این ها را در ظرف اش حفظ کند."
تصور کن روزی را بدونِ روزی در پس، شبی را
بدون شبی از پیش.
تصور کن هیچ را و چیزی را در میانه ی
هیچ.
چه می شد اگر به تو می گفتند این چیزِ ناچیز تو بودی؟
و خدا آدم را آفرید.
او را مردی آفرید، محروم از خاطره.
مردی بدون کودکی، بدون گذشته.
(بدون اشک ها، خنده ها و تبسم ها.)
مرد از هیچ عزیمت می کند، حتا عاجز از
دعویِ جزیی از این هیچ.
آیا خدا برای لحظه ای به این اندیشید که با یک ضربه
این مرد را محروم ساخت
از داشتن ِ آنچه که در آینده می خواست به تمامیِ آفریدگانِ دیگر ببخشد؟
آدم، پسرِ نیستی به خواستِ خدا، میوه یِ گشاده دستیِ شرورانه،
میوه ی رسیده پیش از موعد، درختِ تماماً برگ پوش پیش از رویش،
جهانِ به انجام رسیده پیش از برآمدن از نیستی، اما تنها در
ذهنِ خدا.
مردِ اندیشه هایِ غریب، با این همه، زندگی اش به همین ها بسته است.
مردِ زنجیر شده به تهی، زنجیر شده به غیابِ تماماً غایب
گذشته است که تسکین مان می دهد. اما مرد، بدونِ چنین امنیتی
پرتاب شده به سوی که، به سوی چیست؟
مرد بی نور یا بی سایه، بی خواستگاه، یا بی جاده،
بی مکان، مگر قسمی از مکان بیرونِ زمان
آن هم بی تفاوت برای مرد.
چیزها بایست حس کنند این راه را. اما بی تردید آنها هم حتا
شیء-خاطره ی خود را دارند، احضارِ چوب و آهن، رس و مرمر.
احضارِ جریان کند و آهسته شان به سوی ایده، معرفتِ شیئ، آنها برای تجسم بخشیدن اند.
آه تهی بودگی! هیچ چیز برای اتکا بر آن نیست، هیچ چیز برای آسودن بر آن نیز،
نگرانی این است؟
زمان شکل می دهدمان. بدون گذشته هیچ حالی در میان نیست، و من
نمی تواند به تصور درآید.
یتیم در مملو ترین معنای لفظ، از پدر
و از مادر، از خود نیز – آیا ما در آن
لمحه ی شهوانی و آن تجربه ی روحانی به هستی آورانده نشدیم؟ - چه دیدنی و چه
شنیدنی برای او می توانست باشد؟ چه معنی می توانست بدهد تکلم یا
کنش؟ چه وزنی دارد یک واژه، چه طنینی دارد
در آینده؟ چه رجحانی شاید برای او می داشت؟ چه جبرانی،
چه تسکینی می توانست انتظار داشته باشد از هر اشاره ای ؟
کشف ها، رو در رویی ها، شگفتی ها، نومیدی ها،
سرگشتگی؟ شاید. اما از چه رو، دیگری از راه می رسد،
در پاسخ به کدام پرسشِ درونی، در فقدانِ تمامِ قیاس ها؟
کلید در نطفه ای لقاح یافته خوابیده است، جنین.
راز و اعجاز.
فراموشیِ فراوان. وا می داردمان تا صدا کنیم روان و روح را
به نام روح و روان. یاری مان می دهد تا بیاشکاریم
راه های گونه گونِ آگاهی را، تا یاد بگیریم و از یاد ببریم، تا بستانیم آنچه را
پیشکش شده، خواه با سپیده دم خواه شبانه، روزانه، خلاصه، هر راهی تا خود را بیافرینیم.
اما من نیستم. همه ی آنچه من همیشه بوده ام مردی است که زندگی گذاشته
مرا تا باشم.
پس من وجود دارم، شکل یافته از بهترین و بدترین، از تمام آنان که من
دوست داشته ام یا گریزان بوده ام، یافته ام یا گم کرده ام، شکل یافته از ثانیه ها در
شفقتِ ثانیه ها، هم چنان که زندگی می کاهد از این ثانیه ها.
حوا از خوابِ آدم پدید آمد، در کنارِ او از خواب برخاست
به خواستِ خدا. حوا هم زنی بی اینکه زمانی کودکی بوده باشد،
بی اینکه دیده باشد بدنش را در حال رویش و رشد، ذهن اش را
گشوده می دید اما، به تمامی آزاد برای هوی و هوس های جنسی و شهوانی
یا پیکار با آنها.
خیره به هم بدون هیچ واژه ای. چه می توانستند
بگویند؟ فقط می توانستند مشاهده کنند، تنها می توانستند تفاوت های شان را بخوانند.
روزهایِ ملال، روزهایِ تشویش بدین سان دنبال می شد. نیز
روزهای اضطراب و نگرانی.
آنها اسبابِ بازی خداوند بودند. با هم زندگی می کردند، اما هنوز ناتوان از
دریافتن چیزی از یکدیگر. زندگی، اما هنوز بی هیچ نشانه ی برجسته ی
وجود، نه حتا تصویری یا چهره ای
تا بر این حقیقت پا فشارد که آنها واقعی اند. اما مگر بدنی مرموز و ذهنی ناتوان از تفکر نداشتند.
در آی ابلیس. با آوای تملق آمیزِ خزنده ات به عمقِ گوش های شان فرود آی،
آوایی که شاید تنها
آوای آنیِ نگرانی شان بود.
وه، باید دانست که در دل آنها نه فقط حس کنجکاوی،
که امیدی به التیام بود.چه که خدا کاشته بود
بذر رنج را در دل آنها، رنجش از هستی را. خدا دست به اشتباهی
برده بود. خدا خطا کرده بود.
چه می شد اگر گناهِ حوا در واقع گناهِ خدا می بود که حوا،
برای عشقِ خدا، بر خود روا داشته بود؟ هم گناهِ عشق به خدا
هم آرزوی مجنونانه برای رهانیدنِ خویش و رهایشِ آدم؟
نگرانی، الهام بخشِ او بود، شتاب در رسیدن
به آزادی شان.
نقض فرمانِ خدا، برای یکی
و دیگری، معنای انسانیت شان بود.
طبیعت، مترصدِ کین خواهیِ خود، گناهِ شهوانیِ آمیزش
جز گناهِ زایش چه خواهد بود، جز گناهِ ستایشِ نطفه.
ابدیتِ ناپایدارِ آنچه تولد یافته است.
آدم و حوا به یک چشم به هم زدن، بچه آوردند، از میان کودکی ای
که هرگز نداشتند، کودکانِ شکننده یِ آینده.
چه که خداوند از پیش ایشان را به سرنوشت شان وا نهاده بود، تنها برای اینکه آنها نیز یک به یک
او را ترک کنند. آزادی شان – آه تنهایی و
درد- انکارناپذیرانه از این ترکِ دوگانه سر بر کرده بود.
اما دو پرسش هنوز باقی می مانند.
آیا خدا می دانست، آن هنگام که مرد را آفرید، می توانست
هرگز مردی از او نسازد چه که خود به تنهایی هم می توانست
یک مرد شود؟
آیا ضعفِ حوا بعدها برای خدا و برایِ
آدم، درسی شد، محکی حیاتی به سوی آگاهی خاص شان
از وجود، به سوی پذیرشِ زندگی و مرگ؟

2009-09-25T19:35:00.002+03:30

Adam, or the Birth of Anxiety
By Edmond Jabès

Thus, along with lack,
anxiety was born.
A fallen apple – from the same branch that Eve
plucked hers – continues to spoil at the foot of
the felled tree.
Rotten fruit. Its name: ANXIETY.
Image of emptiness before emptiness.
Biting into the apple, did Eve know she was
devouring her soul?
What if the book were only infinite memory of
a word lacking?
Thus absence speaks to absence.
"My past pleads for me," he said. "But my future
remains evasive about the assortment in its basket."
Imagine a day without a day behind it, a night
without a previous night.
Imagine Nothing and something in the middle
of Nothing.
What if you were told this tiny something was you?
And God created Adam.
He created him a man, depriving him of memory.
Man without childhood, without past.
(Without tears, without laughter or smiles.)
Man come out of Nothing, unable even to claim a portion
of this Nothing.
Did God consider for a moment that with one stroke He
deprived this man of what He would in the future grant all
other creatures?
Adam, son of Nothing by the will of God, fruit of wanton benevolence,
fruit ripe before ripening, tree in full leaf before growing,
world completed before emerging from nothing, but only in
the Mind of God.

Man of strange thoughts on which, however, his life depends.

Man chained to the Void, chained to the absence of all
Absence

The past reassures us. Man without such security,
delivered to whom? to what?

Man without light or shadow, without origin or road,
without place, unless part of that place outside time which
is indifferent to man.
Things must feel this way. But no doubt even they have
their thing-memory, recalling wood and steel, clay or marble.
Recalling their slow progress toward the idea, the knowledge
of the thing they were to embody.
O emptiness! Nothing to lean against, nothing to rest on,
is this anxiety?

Time molds us. Without past there is no present, and the
I cannot be imagined.
Orphaned in the fullest sense of the term, of father and
mother, but also of himself - are we not engendered in that
moment of carnal and spiritual experience? - what could
seeing and hearing be for him? What could speaking or acting mean?
What weight has a word, what reverberations in
the future? What could it profit him? What contentment,
what soothing could he expect from any gesture?
Discoveries, encounters, surprises, disappointments,
wonder? Probably. But in relation to what other approaches,
in reply to which inner question, lacking all comparison?
The key lies in the fertilized egg, the ovule, the fetus.
The mystery and the miracle.
Fertile forgetfulness. It pushes us to sound soul and spirit
in the name of spirit and soul. It helps us clear the various
paths of consciousness, to learn and unlearn, to take what
is offered, whether by dawn or by night, daily, in short, to
create ourselves.

I am not. All I have ever been is the man life has allowed
me to be.
Thus I exist, molded by the best and the worst, by all I
have loved or fled, acquired or lost, molded by seconds at
the mercy of seconds as life drains away.
Eve came out of Adam's sleep, woke next to him by the
will of God. She, too, a woman without having been a
child, not having seen her body grow and develop, felt her
mind open out, giving full rein to voluptuous sexual desires
or fighting them.
They looked at each other without a word. What could
they say? They could only observe, only study their difference.
Days of boredom, of uneasiness followed. Of anxiety, too.
They were God's playthings. Living together, yet unable
to get anything from each other. Living, yet without landmarks
of existence, not even a picture, a portrait which
would bear out that they were real.
Only an unfamiliar body and a mind unable to think.
Enter the serpent. Enter into their ears the blandishing
voice of the reptile, which was perhaps only the urgent
voice of their anxiety.
Ah, this need to know, which on their part was not just
curiosity, but the hope to be healed. For God had im-
planted suffering in them, the hurt of being. God had made
a mistake. God had done wrong.
What if Eve's sin were really the sin of God which Eve,
for love of Him, took on herself? Both a sin of love and the
mad wish to save herself and save Adam?
Anxiety had encouraged the act, hastening the coming of
their freedom.
Breaking God's commandment meant, for one and the
other, finding their humanity.
Nature taking its revenge, the sin of the flesh will prove
to be only the sin of procreation, of glorifying the seed.
Ephemeral eternity of what is born.
Eve and Adam cherished in advance, through the childhood
they never had, their fragile, future offspring. For
God had already left them to their fate only to be in turn
forsaken by them. Their freedom – O solitude and
wound – issued undeniably from this double desertion.
But two questions remain.
Did God know, when He created man, that He could
never make a man of him because he could only become
one by himself?
Did Eve's weakness later seem a lesson to God, and to
Adam, an essential test leading to their particular conscious-
ness of existence, to the acceptance of life and death?

from The Book of Shares
translated by Rosmarie Waldrop

2009-09-23T11:40:00.001+03:30

پرسش و پاسخی با ژک دریدا پیرامون حدودِ گوارش
برگردان: ح ف

سخنرانی شما امسال، "استعاره های آدمخواری" نام گرفته است. ممکن است کمی درباره انگاره های اصلی خطابه بگویید؟

در ناقوس عزا، اثر من درباره هگل، من پیشتر مجذوب آن شکل تلفیقی بودم که در اندیشه نظری قرار بر مکشوف شدن اش است – تصور تمام عیارِ ادراک همچون گونه ای تلفیق. مفهموم “Erinnerung,”(یادآوری) که هم به معنی خاطره و هم درونی کردن است، در فلسفه هگل نقشی کلیدی بازی می کند. روح با به یاد آوردن گذشته ی خودش ، تاریخ را با تلفیق می آمیزد،. این تلفیق همچون گونه ای غذا خوردنِ تصعید شده عمل می کند – روح هر آنچه را که بیرونی و بیگانه است می خورد، و از این رو آن را به چیزی درونی بر می گرداند، چیزی که مال خودش است. همه چیز بایستی وارد شده به عمقِ سیستمِ عظیم گوارشی باشد – در سوخت و ساز بی کران هگل هیچ چیز نخوردنی نیست. صورت های تلفیق در هرمنوتیک و فلسفه ی روشنگری، همان هایی هستند که من "استعاره های آدمخواری" می نامم شان. هیچ کجا این امر روشن تر از آثار هگل نیست، اما این استعاره ها همه جا در اندیشه ی غربی در کارند. خوردن، در نهایت، راز بزرگ مسیحیت است، استحاله در خودِ عملِ تلفیق رخ می دهد: نان و شراب می شوند گوشت و خون مسیح. اما این به سادگی تن خدا نیست که از راه خوردنِ عارفانه تلفیق می شود – که واژگانِ او نیز هست.

آیا فکر می کنید که تاویل کتب مقدس – هرمنوتیک کتاب مقدس – نیز گونه ای خوردنِ والایش شده است؟

بله، در مقایسه با جذب و آمیزشِ تنِ مسیح در آیین عشای ربانی. این سیطره بر پیکرها و تماس های این چنینی است که من می کوشم به تصویر بکشم. خوردنِ واژگانِ خداوند قرینه ای برای آیین های مقدس بنیان می نهد - در اینجا نیز استحاله ای الهی رخ می دهد. و نشانه ی خود را بر هرمنوتیک مدرن بر جا می گذارد، که البته ریشه در تاویل کتاب مقدس دارد: اندک جای شگفتی است که فلسفه ی گادامر با جملات بسیاری که برگرفته از گوارش اند، نشانه گذاری شده است، چه بسا که او اندیشمندی خوش خوراک است. هرمنوتیک او در نهایت، دقیقا پیرامون جذب و تلفیقِ چیزهای بیگانه است. آنچه که اساسا برای دیگری بیگانه است، هیچ شانسی ندارد- گواریده خواهد شد، در سنتِ بزرگان ذوب خواهد شد، حریصانه با بی رحمی بلعیده خواهد شد. اما من مایل ام نشان دهم که این رابطه میان فهمیدن و خوردن به هیچ رو ویژه ی جریان مفروضِ اندیشه ی غرب نیست، اما می تواند به دقت همچون تقدمی فرهنگی مدِ نظر باشد.

در چه مفهومی این امر یک پدیده فرهنگی به شمار می آید؟ چه تفاوتی هست میان شیوه خورد و خوراک انسان و حیوان؟

هگل تمایزی میان رابطه انسان با جهان و رابطه حیوان با جهان، همچون دو شکلِ متفاوت خوردن ترسیم می کند. حیوانات رابطه ای معکوس با ابژه دارند چرا که آنها به سادگی آن را می بلعند. رابطه معکوس انسان ها، اما، منعکس است: درواقع انسان ابژه را نمی بلعد، اما به طور تجریدی آن را تلفیق می کند، و از این راه فضایی درونی می آفریند که چیزی نیست جز سوژه. این واریاسونی درباره رقص و آوازِ انسانگرای باستان است. به گونه ای فزاینده من مجذوبِ مرز فلسفی میان انسان و حیوان شده ام، که آن نیز بدل به بررسیِ حدودِ سنتی میان فرهنگ و طبیعت می شود. من برگزیده شده ام تا این موضوع را از راهِ اندیشمندانی که انگار خودبسندگیِ اومانیسم را به گونه ای عمیق به پرسش کشیده اند، بررسی کنم: هایدگر و لویناس. با وجود انتقادهای شان به مفهوم سنتی سوژه، آنها با اصرار بر یک تمایزِ مطلق میانِ انسان ها و حیوان ها، همچنان اومانیست می مانند. تاسیسِ موضعِ ممتازِ انسان، نیازمندِ قربانی کردن و بلعیدن حیوانات است. حتا لویناس خواهان قربانی کردن قربانی هم نیست.

اما از دید هایدگر، عمل تاویلی به طور حتم پیرامون درونی کردن و آمیختن نیست، نه؟

نه به این سادگی، از آنجا که او انگاره ی یک درونیتِ ذهنی را منحل کرد. اما تفاوت، خود، میان آنچه که مال خودِ فرد است و آنچه که بیگانه است، باقی می ماند – فهمیدن هنوز یک جذب و درونی سازی است. هایدگر فیلسوفی به پرولعیِ هگل نیست؛ اینگونه نیست که برای او هم همه چیز جذب شدنی و درآمیختنی باشد. آنچه که هایگر تفاوت هستی شناسانه میان هستی (Sein) و هستنده (Seienden) می نامد – که البته جوهره ی اصلی فلسفه او هم هست- گونه ای حریم را نشان می دهد. هستی همواره دست نایافتنی می ماند. هستی هرگز همچون هستی به دست داده نمی شود، چیزی در جهان که بتوان نامش نهاد و با پرسشِ چه؟ تسخیرش کرد. هستی بر هستنده ها برتری می یابد – هستی از نامیدنِ زبانشناختی سرباز می زند.

پس شما تفاوت هستی شناسانه ی هایدگر را برای مرزگذاری میانِ آنچه که می تواند خورده شود و آنچه که نمی تواند خورده شود، به کار می بندید؟

بله به درستی. تفاوت هستی شناسانه مرزِ میانِ آنچه می تواند جذب و درونی شود و آنچه از پیش در تمامی درآمیزش ها پیش فرض شده است، که این خود دسترس ناپذیر است. این بسیار ژرف و سخت است که این جنبش را در مفهوم هایدگریِ هستی درک کنیم. هستی، هستنده ها را در جهان دست یافتنی می کند، اما خود پس می نشیند. این حرکت همان است که هایدگر das Ereignis می نامد – رویداد ( یا" در حال وقوع"). اما تا آنجا که اومانیسمِ مشروط هایدگر نگران آن است آن چه که صریحاً انسان را از درون بشر به کف دست ورا می برد، مرز میان انسان و حیوان هنوز همچون چیزی که به پرسش کشیدن اش ناممکن است، باقی می ماند. این نه یک انسانگرایی سنتی بلکه قصد مکان یابی است – مکان (دازاین) جایی که معنا می تواند دریافت شود. موقعیت به روشنی همچون انسان تلقی نشده است، اما هایدگر با این حال، توصیفی از این مکان به دست می دهد که حیوانات در بیرونِ آن قرار می گیرند. هایدگر می گوید تنها انسان دست دارد و از راهِ دست، به جهانی از جنبشِ معنادار دست یافته است. با این وجود میمون، تنها دارای “Greifsorgane” ( اندام هایی برای به چنگ آوردن) است و از این رو از قلمروِ انسان ها بیرون است. این تمایز میانِ دست و اندامی برای چنگ انداختن چیزی نیست که هایدگر با مطالعه روی بوزینه ها در جنگل های سیاه جنوب غربی آلمان به آن رسیده باشد، اما ماهیتی تماماً قراردادی دارد. اینجا، همچون همیشه، اومانیسم روی قربانی کردنِ حیوان آرمیده است، روی بلع ضمنی حیوان.

آیا خوردن نمادین همواره یک پیش شرطِ نادیدنی اندیشه باقی می ماند؟ یا این دسته از استعاره ها در دلِ کارِ شاعران و هنرمندانِ خاصی پدیدار می شود؟

بله، البته. اخیراً فیلم پیتر گرینوی را درباره آشپز و دزد دیدم – در این فیلم، من ساختار آدمخوارانه ی قربانی را که نخست در جای دیگری دیده ام، یافتم. این فیلم به گونه ای خوف انگیز صریح و روشن است. سه سمینار آخرم نیز به قطعه ای از نوالیس که در آن واقعاً همه چیز را می توان یافت، اختصاص یافته اند. او راز باشکوهِ آیین عشای ربانی را به بنیادی ترین بیانِ تلفیقِ آدمخوارانه ی بدنِ دوست پیوند می دهد. آنچه که اهمیت دارد "لذت بردن از جسمِ اوست در هر بار گاز زدن و لذت بردن از خونش در هر جرعه، با توصیفی جسورانه و ورا حسانی." و شخص می تواند با شگفتیِ یکسان و نگرشی صریحاً به واژه درآمده، در درامِ "پنتسیلیا" ی کلایست رو در رو شود، آنجا که آرزویِ آدمخوارانه، آزادانه تجلی خود را می یابد. عشق ورزیدن بدون فرو بلعیدن به یقین باید بی اشتهایی و بی اشتیاقی باشد...

این روزها درگیر چه کاری هستید؟

در حال حاضر روی آیین های پرستشی (عبادی) که نگرشی فرهنگی از طعام را بیان می دارند، متمرکز شده ام: آنچه که شخص مجاز به خوردن اش هست، آنچه که شخص مجاز به خوردنش نیست. نگرش های گونه گونی که فرهنگ های متفاوت درباره ی پس مانده دارند - مناسک پس مانده شناسا – البته به همان اندازه به این عقده وابسته اند. هم اکنون با روش خودم به استنادِ حجمِ گسترده ی مفادِ انسان شناسانه کار می کنم، و به مطالعاتِ نظری ام در رابطه با فهم و احساسِ خوردن و دفع کردن می پردازم – فریزر، فروید، باتای، و دیگران.
این خوانشی است درباره ی پدیده های فرهنگیِ فشرده که من پیشتر هم روی شان کار کرده بودم. پیش از این، با شرح جزئیات عظیمی، برای مجازهایِ تلفیق در سخن هگلی گواه آوردم. همانگونه که یادآور شدم این کار را در کتابم ناقوس عزا انجام دادم. البته این کار توسط Werner Hamacher در لبریزی (Pleroma) هم انجام شده بود، که احتمالا شما با آن آشنا هستید. افزون بر این من در جست و جوی اشکالِ همانند در فیلسوفان و گفتمان های نظریِ دیگر هم بوده ام. در پیش گفتارم برای پژوهش مریا توروک و نیکلاس ایبراهام بر روی انسان گرگ، عملِ بلع را در نظریه های سوگواری و سودازدگیِ فروید تحلیل کرده ام. و در متن ام "Economimesis" کوشیده ام تا نشان دهم چگونه مفهومی اقتصادی برآمده از گوارش، چشم اندازِ امرِ زیبا در زیبایی شناسیِ کانتی را تابعِ حکم خود کرده است. مادام که زیبا نامی برای سوخت و سازِ هماهنگ و متوازن باشد، اقتصادِ بسته، در مخاطره از درون توسط بی میلی و بیزاری باقی می ماند، و این تحلیل وابسته به امرِ زیبا کنار می افتد، هنگامی که به نقطه ی دفع و استفراغ می رسد – نقطه ای که در آن اقتصاد بر حسبِ آنچه مطلقاً جذب ناشدنی است، به کرانِ خود می رسد.
هم چنان که می توان دید، رغبتِ فعلی به استعاره ی گوارش در اندیشه ی نظری چیز تازه ای برای من نیست - بیست سال پیش بود که من ناقوس عزا را نوشتم. آنچه هم اکنون مترصد آن هستم، گستردنِ زمینه ی پژوهش از فلسفی و نظری تا به زمینه ی عموماً فرهنگی است.
[ گفت و گوی ما هنگامی که زنگ تلفن به صدا در آمد معوق ماند. بعد از دقایقی چند، دریدا با خنده ای بر رخ بازگشت. پشت تلفن دوستش امانوئل لویناس بود.]
همیشه همان قضیه است. او همیشه فکر می کند که من در صددِ معوق گذاشتنِ مکالمه ام پیش از آنکه پایان بیابد، و پیوسته با فریادهای اندیشناک و مضطرب حرف مرا قطع می کند: الو، الو! او، کسی که درباره ی ایمان به دیگری بحث می کند . . .
[دریدا اکنون پیرامون رابطه اش با لویناس می گوید. دریدا بر اصالتِ لویناس عمیقاً تاکید می کند، اما هم چنین نقاطی را نشان می دهد که در اومانیسم او مسئله ساز اند.]
لویناس، بیشتر از هر کس دیگری، بر دسترسی ناپذیریِ بلندبالای دیگری تاکید می کند. دیگری هرگز نمی تواند هم چون حضور ادراک شود، تنها می تواند با مفهوم هایی هم چون رد ها و رویه ها (ظواهر بیرونی) درک شود. او به تمامی با متافیزیکِ پدیدارشناسانه ی حضور گسسته است – دیگری هرگز نمی تواند در کنشِ نظری ادراک شود، تنها می تواند به واسطه ی مسئولیتِ اخلاقی ادراک شود: من در برابر دیگری مسئولم. اما این مسئولیت تنها در برابر یک انسانِ دیگر صدق می کند. اومانیسمِ لویناس بر اساسِ کنارگذاری و بیرون نهادنِ حیوان شکل گرفته است، درست همچون اومانیسمِ هایدگر. فرمان کتاب مقدس "نبایست کسی را بکشی" برایِ انسان ها صدق می کند، اما از حیوان ها صرف نظر می کند. فرهنگِ ما بر روی یک ساختارِ قربانی کردن آرمیده است. ما همگی در آغشته به خوردنِ گوشت (بدن) هستیم – خواه واقعی، خواه نمادین. در گذشته، پیرامونِ "کلام محوری" قضیبیِ غرب سخن گفته ام. اکنون میل دارم آن را با پیشوندِ کارنو – (گوشت) گسترش دهم: " کارنوفالوگوسنتریسم." ما همگی – حتا همه ی گیاهخواران- در مفهومِ نمادین اش گوشتخوارانِ بالا رده ایم.

چگونه این پروژه حجیم و توده وار پیرامون خوردن با شالوده شکنی در ارتباط است؟ چنان که ما آمده ایم تا همین را بفهمیم. اگر بتوان فهمیدن را با گونه ای از خوردن مقایسه کرد، خوانش شالوده شکنانه ی یک متن چگونه خواهد بود؟

به این معنی که برای آنچه که نمی تواند خورده شود احترام قایل باشیم – احترام برای آن چه که در یک متن نمی توانیم جذب و تلفیق اش کنیم. اندیشه های من پیرامون حدود خوردن، در تمامیتِ خود همان الگویی را پی می گیرند که نظریه های من پیرامون عدم تعین و ترجمه ناپذیری در یک متن. همیشه پس مانده ای هست که امکان خواندنش نیست، که بایست غریب بماند. این پس مانده هرگز نمی تواند به گونه ای یکسان موردِ استنطاق واقع شود، اما مدام بایست از نو آن را جست، بایست هم چنان آن را نوشت.

پرسشگران: دنیل برنباوم و اندرس السن
دنیل برنباوم: گرداننده Städelschule و گالری Portikus در فرانکفورت و گرداننده ونیز بیونال 2009. و نویسنده انبوهی کتاب در زمینه هنر و فلسفه.
و اندرس السن: نویسنده ی سوئدی، استاد فلسفه در دانشگاه استکهلم، و عضو آکادمی سوئدی اعطا کننده ی جایزه ی نوبل ادبیات. السن حدود 15 جلد کتاب در زمینه شعر و تاریخ ادبیات نگاشته است.
این مصاحبه در 25 اکتبر 1990 صورت گرفته است. بخشی از متن سال ها پیش در روزنامه ی سوئدیِ اکسپرسن (15 فوریه 1991) به چاپ رسیده بود. چندین وبسایتِ اینترنتی هم ترجمه انگلیسیِ "برایان منینگ دلانی" از این گفت و گو را منتشر کرده اند.
و این هم برگردان فارسی. امیدوارم به مذاق تان خوش بیاید.

2009-09-23T09:32:00.006+03:30

Daniel Birnbaum and Anders Olsson

An Interview with Jacques Derrida

on the Limits of Digestion

Your lecture this year was entitled “The Tropes of Cannibalism.” Could you say a bit about the basic ideas of the lecture?

In Glas, my work on Hegel, I had already become interested in the figures of incorporation that are to be found in speculative thought—the very notion of comprehending as a kind of incorporation. The concept of “Erinnerung,” which means both memory and interiorization, plays a key role in Hegel’s philosophy. Spirit incorporates history by assimilating, by remembering its own past. This assimilation acts as a kind of sublimated eating—spirit eats everything that is external and foreign, and thereby transforms it into something internal, something that is its own. Everything shall be incorporated into the great digestive system—nothing is inedible in Hegel’s infinite metabolism. The figures of incorporation in hermeneutics and speculative philosophy are what I call the “tropes of cannibalism.” Nowhere is this clearer than in Hegel, but these tropes are at work everywhere in Western thought. Eating is, after all, the great mystery of Christianity, the transubstantiation occurs in the act of incorporation itself: bread and wine become the flesh and blood of Christ. But it is not simply God’s body that is incorporated via a mystical eating—it is also his words.

Do you think that interpretation of the Scriptures—biblical hermeneutics—is also a kind of sublimated eating?

Yes, by analogy with the assimilation of the body of Christ in the Holy Communion. It is overarching figures and connections of this sort that I’m trying to map out. Eating God’s words constitutes a parallel to the Holy Sacrament—here too, a divine transubstantiation takes place. And that has left its mark on modern hermeneutics, which of course has its roots in biblical interpretation: little wonder that Gadamer’s philosophy is so marked by terms taken from digestion, that he is such a gluttonous thinker. His hermeneutics is, after all, precisely about assimilating that which is foreign. What is radically alien in the other doesn’t have a chance—it will be digested, melted down in the great tradition, wolfed down mercilessly.

But I would like to point out that this relationship between understanding and eating is in no way specific to a given current in the thought of the West, but can more accurately be regarded as a cultural a priori.

In what sense is this a cultural phenomenon? How different is man’s way of eating from that of animals?

Hegel draws a distinction between man’s relation to the world and animals’ relation to the world as two different forms of eating. Animals have a negative relation to the object because they simply swallow it. Human negativity, however, is reflected: man does not in fact devour the object, but rather incorporates it abstractly, and thereby creates the inner space that is the subject. It is a variation on the old humanist song and dance.

I have become increasingly interested in the philosophical border between man and animal, which also becomes an examination of the traditional boundary between culture and nature. I have chosen to tackle this issue via the thinkers who seem to have questioned the self-sufficiency of humanism most deeply: Heidegger and Lévinas. Despite their critique of a traditional concept of the subject, they remain humanists by insisting on an absolute distinction between humans and animals. The establishment of man’s privileged position requires the sacrifice and devouring of animals. Not even Lévinas is willing to sacrifice the sacrifice.

But in Heidegger, the interpretative act is surely not about interiorizing or incorporating, right?

No, not in any simple way, given that he dissolved the idea of a subjective interiority. But the difference itself between what is one’s own and what is foreign remains—understanding is still an assimilation. Heidegger is not as voracious a philosopher as Hegel; not everything for him can be assimilated. What Heidegger calls the “ontological difference” between “being” (Sein) and “beings” (Seienden)—which is of course the very essence of his philosophy—indicates such a limit. Being always remains inaccessible. Being is never given as a being, a thing in the world that can be named and captured with the question What? Being transcends beings—it evades linguistic naming.

So you take Heidegger’s ontological difference to be the boundary between what can be eaten and what cannot be eaten?

Yes, exactly. The ontological difference is the boundary between what can be assimilated and what is already presupposed in all assimilation, but which itself is inaccessible. This is the most profound and most difficult to comprehend movement in the Heideggerian concept of being. Being makes beings accessible in the world, yet itself withdraws. This movement is what Heidegger called das Ereignis—the event (or “the coming-about”).

But as far as Heidegger’s qualified humanism is concerned, which transfers the specifically human from man’s interior to his hand, the boundary between human and animal still remains something which is impossible to call into question. It is not a traditional humanism, but a determination of the location—the place (Dasein) where meaning can be received. The location is not explicitly determined as Man, but Heidegger nonetheless provides a description of this place that excludes animals. Only man has hands, says Heidegger, and, through the hand, he has access to a world of meaningful action. The ape, however, possesses only “Greifsorgane” (organs for grasping) and is therefore excluded from the realm of the human. This distinction between hand and organ for grasping is not something Heidegger arrived at by studying apes in the Black Forest, but rather has a purely stipulative character. Here, as always, humanism rests on the sacrifice of the animal, on the implicit swallowing up of the animal.

Does the symbolic eating always remain an invisible precondition of thought? Or does this set of metaphors become apparent within the work of certain poets or artists?

Yes, of course. I recently saw Peter Greenaway’s film about the cook and the thief—in this, I found a cannibalistic structure of sacrifice that I have seen elsewhere. It is a frightfully clear film. Also, my last three seminars have been dedicated to a fragment of Novalis, in whom one really can find everything. He links the sublime mystery of the Holy Communion to the most base expression of a cannibalistic incorporation of the friend’s body. What matters is “to enjoy, with bold, supersensual imagination, his flesh in every bite, and his blood in every gulp.”

And one can encounter an equally astonishing and explicitly worded insight in Kleist’s “Penthesilea,” where a cannibalistic desire can freely find expression. To love without wanting to devour must surely be anorexic . . .

What are you working on these days?

I am currently focused on the ritual practices that express a culture’s view of food: what one is allowed to eat, what one is not allowed to eat. The various views that different cultures have on excrement—the scatological rites—belong to this complex as well, of course. I am currently working my way through a vast amount of anthropological material, and am reading theoretical studies related to the perception of eating and defecation—Frazer, Freud, Bataille, and others.

It is a study of more concrete cultural phenomena than those I had worked on earlier. Previously, I documented in great detail the tropes of incorporation in Hegelian discourse. I did this, as I mentioned, in Glas. and it was also done by Werner Hamacher in Pleroma, with which you are probably familiar. I have looked for similar figures in other philosophies and theoretical discourses as well. In my foreword to Maria Torok and Nicolas Abraham’s study on the Wolf Man, I analyzed ingestion in Freud’s theories of mourning and melancholy. And in my text “Economimesis,” I have tried to show how a concept of economy acquired from digestion governs the view of the beautiful in Kantian aesthetics. While the beautiful is a name for the balanced and harmonious metabolism, the closed economy remains threatened from within by disgust, and this analytic of the beautiful falls apart when it reaches the point of disgust and vomiting—a point at which the economy reaches its limit in terms of what is absolutely inassimilable.

As you can see, the actual interest in the metaphor of digestion in speculative thought is nothing new for me—it was twenty years ago that I wrote Glas. What I’m doing now is broadening the field of research from the philosophical and speculative to the more generally cultural.

[Our conversation is interrupted when the phone rings. Derrida returns after a few minutes with a smile on his face. It was his friend Emmanuel Lévinas.]

It’s always the same thing. He always thinks I am going to hang up before the conversation is over, and constantly interrupts with anxious exclamations: hello, hello! He who talks about faith in the other . . .

[Derrida now begins discussing his relationship with Lévinas. He emphasizes Lévinas’ deep originality, but also points out what is problematic in his humanism.]

Lévinas, more than anyone else, has emphasized the sovereign inaccessibility of the other. The other can never be understood as presence, but only with concepts like traces and exteriority. He has completely broken with the phenomenological metaphysics of presence—the other can never be understood in a theoretical act, but only by means of ethical responsibility: I take responsibility for the other. But this responsibility applies only to the other human being—Lévinas’ humanism is based on an exclusion of the animal, just as in Heidegger. The biblical commandment “Thou shalt not kill” applies to humans, but leaves out animals. Our culture rests on a structure of sacrifice. We are all mixed up in an eating of flesh—real or symbolic. In the past, I have spoken about the West’s phallic “logocentrism.” Now I would like to broaden this with the prefix carno- (flesh): “carnophallogocentrism.” We are all—vegetarians as well—carnivores in the symbolic sense.

How is this massive project on eating related to deconstruction, as we have come to know it? If understanding can be compared to a kind of eating, what would a deconstructionist reading of a text be?

It would mean respect for that which cannot be eaten—respect for that in a text which cannot be assimilated. My thoughts on the limits of eating follow in their entirety the same schema as my theories on the indeterminate or untranslatable in a text. There is always a remainder that cannot be read, that must remain alien. This residue can never be interrogated as the same, but must be constantly sought out anew, and must continue to be written.

This conversation took place on October 25, 1990. A portion of the text was previously published in the Swedish newspaper Expressen (February 15, 1991).

2009-09-15T21:36:00.006+04:30

تو پاي به راه در نه و هيچ مپرس

خود راه بگويدت كه چون بايد رفت

همه چيز درباره «روز ايران»

بار سفر سبزت را ببند برادرم! بايد در «تهران» متمركز شويم و بس!

اول: اين راهي است براي ساكنان شهرهاي كوچك، كه هم اعتراضشان را فرياد كنند و هم به درياي ملت بپيوندند كه وعده داده خدا به «مهاجرين»! و وعده اش بخدا خلاف نيست. من تجربه اش كرده ام! مرا گواه بگيريد! هركسي خود را «يك ايراني سبز» مي داند و مي تواند، اسباب سفر به «تهران» را مهيا كند تا جمعه صبح در «يك نقطه» اين شيربچه ي آسيا متمركز شويم و قلب تپنده اش را از شر بيماري كشنده ديكتاتوري نجات دهيم. در شهرستانهاي كوچك فضاي امنيتي طوري است كه فشار و آزار«بعد از حضور» بسيار است و فضاي محدودي براي حضور سبزهاي پرشمار دارند و حتي امكان انعكاس حضور مردم سبزپوش و پوشش خبري حضورها و سركوبها نيست. تهران بايد مهمترين محل حضور ميليونها مردم معترض كشور به اين نظام ناعادل سلطاني و جنايات اخير و قديمش باشد. تمام دوستان شهرستاني كه مشتاق هستند در «روز ايران»، در آئين شكستن بت ديكتاتوري سهيم شوند، بسم الله! تهرانيها آماده بزرگترين پذيرايي از هموطنان بت شكن خود شوند. جمعه چنان يار يكديگر خواهيم بود كه سبزي ما سياهي را همچون سيلابي بشويد و ببرد. شهرستانيهاي عزيز! يك سفر سبز «نذر آزادي كشور» كنيد و به تهران بيائيد. و از شنبه، كه بت ترس فروريخت پژواك نداي عدالت و آزادي را در شهرستان كوچك خود خواهيد شنيد. كافي است «فشار از يك نقطه» باشد. ميليونها سبزپوش بايد تهران را از امروز و فردا و از پنجشنبه اشغال كنند. نبايد از هاي و هوي باطل بهراسيم. با هم اگر باشيم، «باطل رفتني است»؛ منتها ما يك «سفر سبز» به آزادي و عدالت بدهكاريم. بسم الله! / دوم: از امروز دوشنبه براي سفر به تهران ٣ روز كامل فرصت هست.از دورترين شهرستانها مثل چابهار ٢ روز فاصله تا تهران است.اين «سفر سبز» از دورترين نقطه ايران به قلب آن تهران، فقط ٢ روز طول مي كشد! پس هيچ عذري براي ماندن در خانه و شهر كوچكمان نداريم. فرياد «كيست ياريم كند؟» را كه از سلولهاي زندانها و از سوي فرزندان عدالتخواه شما بلند است مي شنويد؟ اگر نياييد،شايد وااسفاي ما كمكي نكند. منتظر قرباني شدن مهدي ها و ميرحسين ها و نداها و سهرابها نباشيم و نگذاريم جباران جبون و هراسان، خاكستر مرگ بر كشورمان بپاشند. اي آذريها، لرها، كردها، بلوچها، فارسها، تركمنها، عربها، ارامنه،اي «ايراني ها» جمعه با لباس سرزميني و محلي تان، به شرط سبز بودنش به تهران بياييد و تهران را سبز كنيد. نظام كودتائي «رژيم انكار» است. رأي ٤٠ ميليوني ما را انكار كرد! فيلم جنايات خياباني و قتل جوانان ما را انكار كرد! اسناد تجاوزها را انكار كرد! شكنجه زندانيان را انكار كرد! فقر و بيكاري را انكار مي كند! جمعه ما با «سفر سبز آزادي» به تهران، مشروعيت اين نظام نامشروع را انكار كنيم و اجازه ندهيم جنبندگي و زيستن و بودنمان را هم انكار كنند! بخصوص خطابم به هموطنان «شهرهاي كوچك» است كه فضاي امنيتي شهرشان مانع مي شود «سبزپوش» به خيابان بروند و احساس تنهايي مي كنند. هر فرد از ما، براي تجربه شيرين «ملت شدن»، از حالا رهسپار تهران شود و يادش نرود رمز پيروزي بر باطل يكي شدن ماست:«من اگر برخيزم، تو اگر برخيزي، همه بر مي خيزيم!» راه پيروزي ايران،از تهران مي گذرد! پس بار سفر سبزت را ببند برادرم! نصرت واقعي با هجرت نصيبمان مي شود. خداوند به مهاجرين وعده پيروزي و نصرت داده و كوچ سبز خانوادگي ما، گواه ٩٠ روزه اين وعده خداست! «تو پاي به راه در نه و هيچ مپرس، خود راه بگويدت كه چون بايد رفت؟»/ تا حق، يا حق!/ دوستان اين متن را از اسارت فيلترينگ بيرون بياوريد، فتوكپي كنيد و به هر شيوه به بستگان خود در شهرهاي كوچك و بزرگ برسانيد. صبح پيروزي و ظفر بسيار نزديك شده!

2009-09-03T05:15:00.011+04:30

مرد در آستانه
خورخه لوييس بورخس
برگردان: ح ف

بيوي كازارس در برگشت از لندن به بوينس آيرس با خودش يك خنجر عجيب با تيغه‌ي سه‌گوش و دسته‌اي به شكلِ حرف H آورده بود. يكي از دوستان‌مان، كريستوفر دیویی از هيات بريتانيايي، به ما گفت كه چنين سلاحي بيشتر در هند به كار مي رفته. اين اضهار نظر او را به اشاره به داشتن شغلي در آن سرزمين در فاصله‌ي زماني بين دو جنگ واداشت. ("Ultra Auroram et Gangen"، من گفته‌ي او به لاتين را نقلِ تحريف‌شده‌ي خطي از كتاب جواني يافتم. ) از ميان داستان‌هايي كه دوست‌مان در آن شب با آن‌ها از ما پذيرايي كرد من دست به نوشتن همين كه در پي مي‌آيد مي‌برم. البته شرحِ من به آن واقعه وفادار خواهد بود. باشد كه خداوند مرا از وسوسه‌ي افزودن جزئياتِ اتفاقي يا سنگين‌بار كردنش با دست بردن و افزودن پاره‌هايي از شخصيتِ شرقيِ داستانِ كيپلينگ به واقعه، دور نگه دارد. بايد گفت كه داستان، سادگي باستاني صريحي دارد كه مي‌خواهد به خاطر گمنام ماندن‌اش افسوس بخوريم – شايد بي‌پرده به خاطر اينكه در كتاب هزار و يك شب نيامده.
جغرافياي دقيق اتفاقات (دیویی داشت مي‌گفت) كه من مي‌خواهم شرح دهم چندان اهميتي ندارد. وانگهي، نام‌هايي همچون آمريتسار يا اوده در بوينس آيرس چه معنايي مي‌خواهد داشته باشد؟ از پسِ اين همه، تنها بگذاريد بگويم كه در آن سال‌ها، آشوب‌هايي در يك شهر مسلمان‌نشين برپا بود، و اينكه حكومت مركزي برای بازگرداندن نظم، در جست و جوی یکی از شایسته ترین مردمان شان بود. او مردي اسكاتلندي از تبار ناميِ جنگاوران بود، و در نژادش سنتِ خشونت را پیش می برد. تنها يك بار به او چشم دوختم، با اين همه نمي‌بايست گيس‌هاي به شدت سياهش را فراموش كرده باشم، استخوان‌هاي برجسته‌ي گونه‌اش را، آن دهان و دماغ طماع‌اش را، و آن شانه‌هاي پت و پهن‌اش را، نمونه‌ي نيرومندي از يك وايكينگ.
ديويد الكساندر گلنكيرن همان نامي است كه من امشب در داستانم به او خواهم داد؛ نام‌ها برازنده‌اند، چه متعلق‌اند به پادشاهاني كه با گرز‌هاي آهنين حكم مي رانند. ديويد الكساندر گلنكيرن ( چنان‌كه من عادت كرده‌ام اينگونه صدايش كنم) گمان مي‌كنم كه مردي بود هراسان؛ صرفاً خبرهايي از آمدنِ او به شهر براي سركوبيِ شهر بسنده بود. اما اين كار او را از دست‌زدن به شماري از اقداماتِ قدرتمندانه باز نمي‌داشت. چند سالي گذشته بود. شهر و دور و برِ دور‌افتاده‌اش در آرامش به سر مي بردند. سيك‌ها و مسلمين نفرت‌ِ ديرينه‌شان را كنار گذاشته بودند كه يكباره گلنكيرن ناپديد شد. طبعاً به اندازه‌ي كافي شايعاتي بود مبني بر اينكه او ربوده و يا كشته شده.
مافوق‌ام تاكيد بر پنهان كردنِ آنچه كه از طريق او دستگيرم شده بود، مي‌كرد و روزنامه‌ها هيچ نظري درباره‌ي ناپديد‌شدنش از خود بروز نمي‌دادند ( حتا يادداشتِ كوتاهي هم از اين همه كه من گفتم به دست ندادند.) مشهور است كه هندوستان وسيع‌تر از جهان است؛ گلنكيرن همو كه شايد نيرومندترين آدمِ شهر بود، از آنجا كه با امضايي سرسري و ناخوانا در پاي بعضي اسناد روي كار آمده بود، چيزي بيشتر از يك چرخ‌دنده در دستگاهِ امپراتوري نبود. تحقيقاتِ پليسِ محلي به جايي نرسيد. مافوق‌ام بر اين بود كه يك شهروند عادي، يك غيرنظامي كه كم‌تر به چشم مي‌آمد و كم‌تر بدگماني به دست مي‌داد، به حتم به نتايج بهتري مي‌رسيد. سه يا چهار روز ديرتر (فاصله‌ها در هند بخشنده‌اند) من به ماموريت خودم گماشته شده بودم و بي‌اميدِ كاميابي در دل خيابان‌هاي شهرِ هر روزه كه مردي را از روي خودش روفته بود، كار خودم را مي‌كردم.
مي‌شود گفت به يكباره حضورِ ناديدني توطئه‌اي را براي مكتوم‌ نگاه‌داشتنِ سرنوشت شوم گلنكيرن احساس كردم. (به گمان من) هيچ روحي در شهر نبود، مگر اينكه به راز درآميخته بود و روحي نبود مگر اينكه سوگند به پنهان‌كردنِ آن راز خورده بود.
بيشتر مردم به مجردِ پرس ‌و ‌جو، مدعي بي‌خبري و جهالتي بي‌كران مي شدند؛ نمي‌دانستند گلنكيرن كيست، هرگز او را نديده بودند، هرگز نشنيده بودند كسي با او هم‌كلام شده باشد. ديگراني هم بودند كه درست يك ربع ساعت پيش از اينكه اينجا و آنجا حرفش سر زبان‌ها افتاده باشد براي يك لحظه او را ديده بودند، و حتا مرا به سوي خانه‌اي كشاندند كه دو نفر واردش شده بودند به طوري كه هيچ‌چيزشان آشكار نبوده، و يا اينكه آن لحظه را از خاطر برده بودند. برخي از آن دروغ‌گويان باريك‌بين و حرفه‌اي آنقدر دروغ سرِ هم مي‌كردند كه مي رفت از پا دربيايم. شاهدان دروغين هرطوري بود خشمم را از آن همه دروغي كه به هم مي‌بافتند، فرو مي نشاندند و دروغ‌هاي ديگري به دست مي‌دادند. من باورشان نداشتم، اما خوب جرات رد‌كردن‌شان را هم نداشتم. يك روز بعد‌از‌ظهر نامه‌اي به دستم رسيد شامل تكه‌كاغذي كه رويش يك نشاني بود.
وقتي به نشاني دست يافتم، آفتاب رخت بسته بود. محله‌اي بود فقير‌نشين اما بي‌ داد و بيداد. خانه را يافتم. به تمامي از كار افتاده، عمرش را كرده بود. از توي كوچه نگاهي انداختم به رديفِ محوطه‌هاي دروني سنگفرش‌نشده، جايي در انتهاي دور حياط‌ها، شكافي به چشمانم آمد. آنجا، چندي از مراسمِ مخصوص مسلمانان برپا بود. يكباره مردِ نابينايي با عودِ سرخ‌فامي وارد شد.
پيشِ پاي من، پيرمردِ فرتوتي، بي‌حركت همچون شيئي بي‌جان در آستانه قوز كرده بود. به‌تان خواهم گفت او به چه مي‌ماند، آخر او پاره‌اي اساسي از داستان ماست. ساليانِ دراز او را فرسوده و ساييده بود، به همان صافي و صيقليِ سنگي كه آب بسايدش، يا جمله‌اي كه از زايش‌هاي آدمي جلا بيابد. ژنده‌هاي كهنه‌ي بلندي بدنش را پوشانده بودند. خوب به چشم من كه اينطور مي‌آمد، و پارچه‌اي كه به دور سرش پيچيده بود يك ژنده‌ي كهنه‌ي ديگر. در تاريكيِ شب، صورتِ سياه و ريشِ سفيدش را بالا گرفت، بي‌مقدمه سرِ حرف‌زدن با او درآمدم. در آن لحظه براي هميشه از فكرِ پيداكردنِ ديويد الكساندر گلنكيرن بيرون آمده بودم. پيرمرد مرا نمي‌فهميد، (شايد براي اينكه مرا نمي‌شنيد) اما من بايد از گلنكيرن برايش مي‌گفتم از اينكه او يك حكمران است و اينكه من پي‌اش مي‌گردم.
حينِ گفتم اين حرف‌ها، احساسي از بيهودگيِ بازجويي از اين پيرمرد درباره‌‌ي كسي كه وجودش درنهايت بيش از يك شايعه‌ي مبهم نبود، داشتم. (فكر كردم) اين مرد شايد مي‌توانست خبرهايي از قيام و یا از اکبر به دست دهد، نه اما خبري از گلنكيرن. آنچه كه به من گفت ترديدم را از ميان برد.
با شگفتيِ كم‌مايه‌اي فرياد زد « يك حكمران، حكمراني كه خودش را گم و گور كرده و دارند دنبالش مي‌گردند. وقتي من بچه بودم اين اتفاق افتاده. تاريخِ وقايع به خاطرم نمي‌مانند. با اين همه مي‌دانم كه نيكال‌زاين (نيكلسن) هنوز جلوي ديوار دهلي به قتل نرسيده بود. زمانِ سپري شده، در خاطر مي‌ماند. شايد بتوانم رخدادهاي بعدي را به خاطر بياورم. قهرِ خداوند، بندگان را به حالِ خود واگذاشته بود تا به دامِ تباهي و نابودي درافتند. دهانِ مردان آكنده از كفرگويي، حيله و خدعه بود. اما هنوز بودند كساني كه از دامنِ شر دور بودند، و آن زمان كه روشن شد ملكه مترصدِ فرستادن مردي است تا در اين سرزمين قانون انگلستان را به اجرا دربياورد، آن‌هايي كه كم‌تر شرور بودند خوشحال بودند، از اين رو كه فكر مي‌كردند بالاخره قانون بهتر از بي‌قاعدگي و آشفتگي است. فرستاده‌ي مسيحي بر ما وارد شد اما طولي نكشيد كه او هم آغاز به خدعه و تعدي بر ما كرد، با روپوشيدنِ جنايت‌هاي نفرت‌بار و فروختن آرا به جنايت‌كاران. در آغاز ما او را مقصر نمي‌دانستيم؛ آن گونه عدالتِ انگليسي كه او ترتيب‌اش را مي‌داد براي هيچ كس مانوس نبود، و افراط‌‌كاري‌هاي آشكارِ حكم‌ران‌ِ نوآمده شايد به عنوان استدلال‌هاي محرمانه‌، قابل قبول و قطعي به اجرا در مي‌آمد. هر كسي بايد يك دليلِ وجودي در كتاب زندگي‌اش داشته باشد، ماها خيلي دوست داشتيم به او حق بدهيم، اما نزديكي او با تمامي‌ِ حكم‌رانانِ شرير و نابكارِ سرتاسرِ جهان، آشكارتر از اين‌ها بود كه مي‌شد ازش چشم پوشيد، دست‌ِ آخر اينكه مجبور به پذيرفتن‌ِ اين شديم كه او خيلي ساده يك مرد شرير است. كه يك حاكم‌ِ ستم‌گر بيشتر نيست. مردم بدبخت ( به خونخواخيِ خويش براي پا در هوا ماندنِ آن همه اميدِ واهي كه يك زماني در چنته‌ي حاكم نوآمده مي‌جستند) به فكر ربودن و به پاي محكمه‌كشاندنش افتادند. حرف خالي به هيچ دردي نمي‌خورد. بايد نقشه‌هايشان را عملي مي‌كردند. شايد هيچ‌كس به جز آن‌ها كه خيلي احمق يا خيلي جوان بودند اعتقاد به عملي‌بودن‌ِ اين نقشه‌هاي عجولانه و بي‌پروا نداشتند. اما هزاران هزار از سيك‌ها و مسلمانان، سرِ حرف‌شان ماندند و يك روز - ناباورانه- دست به كاري كه غيرممكن پنداشته مي‌شد، بردند. حكمران را دستگير و آنسوتر در خانه‌اي رعيتي در هومه‌ي شهر زنداني‌اش كردند. آن‌وقت همه‌ي آن‌هايي كه از او زيان ديده بودند، گردِ هم آمدند، همان‌هايي كه به واسطه‌ي حاكمِ نابكار از همسر يا پدر و مادر خود محروم شده بودند، در طي آن سال‌ها كه شمشير جلاد يك لحظه هم نياسوده بود. دستِ آخر – اين يكي شايد دشوارتر از همه بود – حاكمي ديگر فراخواندند تا درباره‌ي حاكمِ نابكار حكم براند.»
در اين لحظه، با ورود چند زن به خانه، ميانِ حرف‌هاي پيرمرد وقفه افتاد. سپس به آهستگي پيِ حرف‌هايش را گرفت. « مشهور است كه هيچ زايش و آفرينشي نيست كه در درونش اين چهار مردِ راد را در بر نگرفته باشد، چهار رادمردي كه پايه‌هاي پنهاني جهان‌اند، و پيش از آفريدگار جهان به قضاوت درباره‌ي آدمي مي‌نشينند. يكي از اين مردان درصددِ داوری كامل و تمام‌عياری است. اما كجا مي‌شود آن‌ها را پيدا كرد، چنان‌كه خودشان در جهان، گم و بي‌نام، سرگردان باشند، و حتا خودشان همديگر را وقت رويارويي بازنشناسند، و بي‌خبر از تقدير والايي باشند كه متعلق به ايشان است؟
آنوقت يكي درآمد كه پس اگر تقدير، ما را از دستاويزي به خردمندان بازداشته، پس بايست به دنبال يك ابله بگرديم . اين عقيده غالب شد. با وجودِ محققين قرآن، استادان علم حقوق،‌سيك‌هايي كه نام شيرمردان را يدك مي‌كشيدند، آن‌ها كه به خداي يگانه سجده مي‌بردند، هندوهايي كه انبوهي از خدايان را مي‌پرستيدند، راهبانِ ماهاويرايي كه عقيده داشتند شكل جهان به هيئت‌ِ مردي است با پاهايي كه هريك را به يك سو دراز كرده، پرستندگان‌ِ آتش، جهودانِ سيه‌چرده كه براي خود درباري به هم زده بودند، با اين همه حكمِ نهايي به مردي ديوانه واگذاشته شد.»
پيرمرد اين را كه گفت، به خاطر مردمي كه داشتند مراسم را ترك مي‌كردند حرفش را بريد.
به تكرار گفت: « به مردي ديوانه، از آن‌ رو كه حكمتِ خداوند از دهانش در‌مي‌آيد و غرور انساني را شرم‌آگين مي‌كند. نام او فراموش شده يا اينكه هرگز مشهور نبوده، با اين همه او رفته است، از ميانِ پيچ و خم‌ِ كوچه‌ها، برهنه‌تن يا با ژنده‌اي به تن برهنه، بازي‌كنان با انگشتانش، و در همان حال دست‌اندازان به تنه‌ي درختان.»
اين از طاقت ذهن من بيرون بود. گفتم: وانهادن‌ِ قضاوت بر عهده‌ي مردي ديوانه، به مثابه‌ي ابطال محاكمه بوده.
پاسخ‌اش اين بود: « متهم، حكم را پذيرفت، شايد با ديدنِ اين خطر كه چنانچه آزادش مي‌كردند، آنوقت توطئه‌گران دست به كار مي‌شدند. و او خوب مي‌دانست كه فقطافقط از سوي مردي ديوانه مي‌شد انتظارِ حكمِ مرگ را نداشت. شنيدم كه خنده‌اش گرفته، وقتي بهش گفته شده كه حاكم چه كسي است. محاكمه بسيار روزها و شب‌ها به درازا كشيد. و همين طور با افزايش شمارِ شاهدان و گواهان بيشتر به تعويق افتاد.»
پيرمرد مكث كرد. چيزي بود كه آزارش مي‌داد. به خاطر پل زدن ميان وقفه‌هاي زماني ازش پرسيدم، دست‌آخر چند روز به درازا كشيد؟
جواب داد: «دست‌كم نوزده روز. »
مردمي كه داشتند مراسم را ترك مي‌كردند دوباره حرف پيرمرد را قطع كردند.
شراب به مسلمين حرام شده است، اما صورت‌ها و صداهايشان به مست‌ها مي‌مانست. يكي‌شان هنگام رفتن به فرياد چيزي به پيرمرد گفت.
« درست نوزده روز»، پيرمرد يكراست رفت سر اصل مطلب.« سگِ بي‌وفا حكم صادر‌شده را شنيد و چاقوي جراحي روي گلويش سور گرفت».
پيرمرد با خشونت و سرخوشي اين‌ها را به زبان آورده بود. حالا با لحني ديگرگونه داشت داستان را به پايان مي‌برد.« او بي هول و هراس مُرد؛ در دل پست‌ترينِ مردان هم اندكي تقوا هست. »
ازش پرسيدم: اين همه در كجا روي داد؟ در همان خانه‌ي رعيتي؟
براي نحستين بار به چشمانم نگاهي انداخت. بعدش اوضاع را به آرامي و با سنجيدن حرف‌هايش روشن كرد.
« من گفتم كه او در يك خانه‌ي رعيتي حبس شده بود، نگفتم كه همانجا هم به محك گرفته شد. او در اين شهر محاكمه شد، در خانه‌اي مانند هر خانه‌ي ديگري، مانند همين يكي. هر خانه‌اي فقط كمي با ديگري فرق دارد. مهم دانستن این است که خانه در دوزخ بر پا شده باشد يا در بهشت؟»
ازش درباره‌ي تقدير توطئه‌گران پرسيدم.
با شكيبايي به من گفت:« نمي‌دانم، اين چيزها سال‌ها پيش رخ داده و حالا همگي از خاطر رفته‌اند. شايد آنچه كه آنها كردند از سوي مردان محكوم شده باشد، اما نه از سوي خداوند.»
حين گفتن اين حرف‌ها، از جا برخاست. من اين حرفش را چنان اختتامي تلقي كردم، و از آن لحظه ديگر من براي او وجودِ خارجي نداشتم. مردان و زنان از هر كنج و كنارِ پانجاب، به ما هجوم آوردند، نيايش‌كنان و مناجات‌كنان. نزديك بود ما را هم به كناري بروبند. در شگفتم كه چگونه از دلِ آن محوطه‌هاي تنگ و باريك كه كمي بيشتر از يك راهروي دراز جا داشتند، اين همه آدم مي‌توانستند به بيرون سرازير شوند. ديگران كه مالِ خانه‌هاي همسايه بودند، انگار از روي ديوارها مي‌جستند. با هل دادن و فحش‌دادن، به زحمت راهم را از ميان‌شان باز كردم. در دل محوطه‌هاي مياني به مردي عريان برخوردم. با تاجي از گل‌هاي زرد، كه هركسي از راه مي‌رسيد، مي بوسيدش و در آغوش مي‌كشيدش، با خنجري در دست. خنجر لكه دار بود چه كه مرگِ گلنكيرن را معامله كرده بود. بدن تكه‌پاره اش را در طويله‌ي پشتي يافتم.

2009-09-03T05:06:00.004+04:30

The Man on the Threshold
by Jorge Luis Borges

Bioy Casares brought back with him from London to Buenos Aires a strange dagger with a triangular blade and a hilt in the shape of an H; a friend of ours, Christopher Dewey of the British Council, told us that such weapons were commonly used in India. This statement prompted him to mention that he had held a job in that country between the two wars. ("Ultra Auroram et Gangen," I recall his saying in Latin, misquoting a line from Juvenal.) Of the stories he entertained us with that night, I venture to set down the one that follows. My account will be faithful; may Allah deliver me from the temptation of adding any circumstantial details or of weighing down with interpolations from Kipling the tale's Oriental character. It should be remarked that the story has a certain ancient simplicity that it would be a pity to lose—something perhaps straight out of the Arabian Nights.
The precise geography (Dewey said) of the events I am going to relate is of little importance. Besides, what would the names of Amritsar or Oudh mean in Buenos Aires? Let me only say, then, that in those years there were disturbances in a Muslim city and that the central government set out one of their best people to restore order. He was a Scotsman from an illustrious clan of warriors, and in his blood he bore a tradition of violence. Only once did I lay eyes on him, but I shall not forget his deep black hair, the prominent cheekbones, the somehow avid nose and mouth, the broad shoulders, the powerful set of a Viking. David Alexander Glencairn is what he'll be called in my story tonight; the names are fitting, since they belonged to kings who ruled with an iron scepter. David Alexander Glencairn (as I shall have to get used to calling him) was, I suspect, a man who was feared; the mere news of his coming was enough to quell the city. This did not deter him from putting into effect a number of forceful measures. A few years passed. The city and the outlying district were at peace; Sikhs and Muslims had laid aside their ancient enmities, and suddenly Glencairn disappeared. Naturally enough, there was no lack of rumors that he had been kidnapped or murdered.
These things I learned from my superior, for the censorship was strict and the newspapers made no comment on (nor did they even record, for all I recall) Glencairn's disappearance. There's a saying that India is larger than the world; Glencairn, who may have been all-powerful in the city to which he was destined by a signature scrawled across the bottom of some document, was no more than a cog in the administration of Empire. The inquiries of the local police turned up nothing; my superior felt that a civilian might rouse less suspicion and achieve greater results. Three or four days later (distances in India are generous), I was appointed to my mission and was working my way without hope of success through the streets of the commonplace city that had somehow whisked away a man.
I felt, almost at once, the invisible presence of a conspiracy to keep Glencairn's fate hidden. There's not a soul in this city (I suspected) who is not in on the secret and who is not sworn to keep it. Most people upon questioning professed an unbounded ignorance; they did not know who Glencairn was, had never seen him, had never heard anyone speak of him. Others, instead, had caught a glimpse of him only a quarter of an hour before talking to So-and-So, and they even accompanied me to the house the two had entered and in which nothing was known of them, or which they had just that moment left. Some of those meticulous liars I went so far as to knock down. Witnesses approved my outbursts, and made up other lies. I did not believe them, but neither did I dare ignore them. One afternoon, I was handed an envelope containing a slip of paper on which there was an address.
The sun had gone down when I got there. The quarter was poor but not rowdy; the house was quite low; from the street I caught a glimpse of a succession of unpaved inner courtyards, and somewhere at the far end an opening. There, some kind of Muslim ceremony was being held; a blind man entered with a lute made of a reddish wood.
At my feet, motionless as an object, an old, old man squatted on the threshold. I'll tell what he was like, for he is an essential part of the story. His many years had worn him down and polished him as smooth as water polishes a stone, or as the generations of men polish a sentence. Long rags covered him, or so it seemed to me, and the cloth he wore wound around his head was one rag more. In the dusk, he lifted a dark face and a white beard. I began speaking to him without preamble, for by now I had given up all hope of ever finding David Alexander Glencairn. The old man did not understand me (perhaps he did not hear me), and I had to explain that Glencairn was a judge and that I was looking for him. I felt, on speaking these words, the pointlessness of questioning this old man for whom the present was hardly more than a dim rumor. This man might give me news of the Mutiny or of Akbar (I thought) but not of Glencairn. What he told me confirmed this suspicion.
"A judge!" he cried with weak surprise. "A judge who has got himself lost and is being searched for. That happened when I was a boy. I have no memory for dates, but Nikal Seyn (Nicholson) had not yet been killed before the wall of Delhi. Time that has passed stays on in memory; I may be able to summon back what happened then. God, in his wrath, had allowed people to fall into corruption; the mouths of men were full of blasphemy and of deceit and of fraud. Yet not all were evil, and when it was known that the queen was about to send a man who would carry out in this land the law of England, those who were less evil were cheered, for they felt that law is better than disorder. The Christian came to us but it was not long before he too began deceiving and oppressing us, in concealing abominable crimes, and in selling decisions. We did not blame him in the beginning; the English justice he administered was not familiar to anyone, and the apparent excesses of the new judge may have obeyed certain valid arcane reasoning. Everything must have a justification in his book, we wished to think, but his kinship with all evil judges the world over was too obvious to be overlooked, and at last we were forced to admit that he was simply a wicked man. He turned out to be a tyrant, the unfortunate people (in order to avenge themselves for the false hopes they had once placed in him) began to toy with the idea of kidnapping him and submitting him to judgment. To talk was not enough; from plans they had to move to action. Nobody, perhaps, save the very foolish or the very young, believed that that rash scheme could be carried out, but thousands of Sikhs and Muslims kept their word and one day they executed—incredulous—what to each of them had seemed impossible. They sequestered the judge and held him prisoner in a farmhouse beyond the outskirts of the town. Then they called together all those who had been wronged by him, or, in some cases, orphans and widows, for during those years the executioner's sword had not rested. In the end—this was perhaps the most difficult—they sought and named a judge to judge the judge."
At this point, the old man was interrupted by some women who were entering the house. Then he went on, slowly.
"It is well known that there is no generation that does not include in it four upright men who are the secret pillars of the world and who justify it before the Lord: one of these men would have made the perfect judge. But where are they to be found if they themselves wander the world lost and nameless, and do not know each other when they meet, and are unaware of the high destiny that is theirs? Someone then reasoned that if fate forbade us wise men we should seek out the witless. This opinion prevailed. Students of the Koran, doctors of law, Sikhs who bear the name of lions and who worship one God, Hindus who worship a multitude of gods, Mahavira monks who teach that the shape of the universe is that of a man with his legs spread apart, worshippers of fire, and black Jews made up the court, but the final ruling was entrusted to a madman."
Here he was interrupted by people who were leaving the ceremony.
"To a madman," he repeated, "so that God's wisdom might speak through his mouth and shame human pride. His name has been forgotten, or was never known, but he went naked through the streets, or was clothed in rags, counting his fingers with a thumb and mocking at the trees."
My common sense rebelled. I said that to hand over the verdict to a madman was to nullify the trial.
"The defendant accepted the judge," was his answer, "seeing, perhaps, that because of the risk the conspirators would run if they set him free, only from a man who was mad might he not expect a sentence of death. I heard that he laughed when he was told who the judge was. The trial lasted many days and nights, drawn out by the swelling of the number of witnesses."
The old man stopped. Something was troubling him. In order to bridge the lapse, I asked him how many days.
"At least nineteen," he replied.
People who were leaving the ceremony interrupted him again; wine is forbidden to Muslims, but the faces and voices were those of drunkards. One, on passing, shouted something to the old man.
"Nineteen days—exactly," he said, setting matters straight. "The faithless dog heard sentence passed, and the knife feasted on his throat."
He had spoken fiercely, joyfully. With a different voice now he brought the story to an end. "He died without fear; in the most vile of men there is some virtue."
"Where did all this happen?" I asked him. "In a farmhouse?"
For the first time, he looked into my eyes. Then he made things clear, slowly, measuring his words. "I said that he had been confined in a farmhouse, not that he was tried there. He was tried in this city, in a house like any other, like this one. One house differs little from another; what is important to know is whether the house is built in Hell or in Heaven."
I asked him about the fate of the conspirators.
"I don't know," he told me patiently. "These things took place and were forgotten many years ago now. Maybe what they did was condemned by men, but not by the Lord."
Having said this, he got up. I felt his words as a dismissal, and from that moment I no longer existed for him. Men and women from all the corners of the Punjab swarmed over us, praying and intoning, and nearly swept us away. I wondered how, from courtyards so narrow they were little more than long passageways, so many persons could be pouring out. Others were coming from the neighboring houses; it seems they had leaped over the walls. By shoving and cursing, I forced my way inside. At the heart of the innermost courtyard, I came upon a naked man, crowned with yellow flowers, whom everyone kissed and caressed, with a sword in his hand. The sword was stained, for it had dealt Glencairn his death. I found his mutilated body in the stables out back.

2009-08-25T01:48:00.002+04:30

آواها
ولاديمير ناباكف
برگردان: ح ف

بستنِ پنجره لازم بود: باران به قرنيز كف پنجره مي خورد و پخش مي‌شد روي كف چوبي اتاق و صندلي‌هاي بازودار. با آوايی سرخوش و سلیس ، خيالات سيمين بي انتها با شتاب از ميان باغ، از ميان شاخ و برگ‌ها، از ميان ريگ‌هاي نارنجگون مي‌گذشتند. ناودان تلق‌تلق مي‌كرد و راهش گرفته مي‌شد. تو باخ مي‌نواختي. پيانو بالِ لاك‌الكلي‌اش را گشوده بود، زير بالش چنگي خوابيده بود و چكش‌هايي از ميان رشته‌هاي چنگ، موج‌گونه در حركت بودند. قاليچه‌ي ابريشمين چين‌هاي خشن مي خورد مادام كه از انتهاي پيانو سر مي‌خورد و قطعه‌ي موسيقي گشوده را روي كف اتاق مي چكاند. گاه به گاه از ميان جنون آنيِ فوگِ باخ حلقه‌ي تو جلينگ‌جلينگ مي‌كرد روي كليد‌ها، مدام و بي‌وقفه، شكوهمندانه، رگبار ماه ژوئن شيشه‌هاي پنجره را شلاق مي‌زد. و تو، بدون بازايستادن از نواختن‌ات، و با نوسان آهسته‌ي سرت، فرياد مي‌زدي، درست همگام با ضرب‌هاي آهنگ: « باران، باران، ... من مي‌خواهم بر آن غلبه كنم...»
اما تو نمي‌توانستي.
با كنار‌زدن صفحه‌هاي گرامافوني كه روي ميز بِمانِ تابوت‌هاي مخملين خوابيده بودند، من تماشايت مي‌كردم و به موسيقي گوش مي‌دادم، به باران. احساسي از تازگي همچون رايحه‌ي ميخك‌هاي صدپرِ نمناكِ سر‌بر‌آورده از درون من مي‌چكيد به همه جا، از قفسه‌ها، از بال پيانو، از الماس‌هاي دوك‌مانند چلچراغ.
احساسي از سكون و آرامشي مستانه داشتم، چنان كه رابطه‌اي آهنگين مي‌ديدم ميان اوهام سيمين باران و شانه‌هاي خميده‌ي تو كه رعشه مي‌گرفتند وقتي كه انگشتانت را به درون چلچراغ موج‌دار فرو مي‌كردي. و وقتي من عميقن به درون خودم عقب مي‌نشستم تمامي دنيا اينگونه مي‌نمود: همگن، هم‌خوان، در قيدِ قوانين هماهنگي. من خودم، تو، ميخك‌هاي صدپر، در آن لحظه همگي هم‌آوايان عموديِ روي خطهاي حامل موسيقي شده بوديم، دريافتم كه همه چيز در دنيا تاثير يك به يك حرف‌هاي يكساني بودند در‌بر‌گيرنده‌ي گونه‌هاي ديگرگونه‌ي هم‌نوايي‌ها: درختان، آب، تو... همگي همبسته، همسنگ، الهي بوديد. تو بلند شدي. باران هنوز نور خورشيد را پايين مي‌آورد. چاله‌ها همچون حفره‌هايي در دلِ ريگ‌هاي تاريك مي‌نمودند، روزنه‌هايي به سوي بهشت‌هاي دیگری كه پيش از اين به زير زمين سر خورده بودند. روي يك نيمكت، درخشان همچون ظروف چينيِ دانماركي، خوشي‌هاي از‌ يادرفته‌ات خوابيده بودند. رشته سيم‌هاي پيانو از بارانِ مدام به قهوه‌اي برگشته بودند، و قاب‌ها به شكل هشتِ انگليسي درآمده بودند.
وقتي وارد كوچه‌ي باريك شديم، از آميزه‌ي سايه‌ها و رايحه‌هاي پوسيدن قارچ‌ها كمي احساس سرگيجه كردم. من تو را به درون يك باريكه‌ي نورِ اتفاقيِ آفتاب فرا خواندم. تو زانوهاي زننده و رنگ‌پريده داشتي، و چشماني با نگاهي مبهم. وقتي سخن مي گفتي، مي خواستي هوا را با لبه‌ي دستان كوچك‌ات بشكافي با رخشش دستبندت روي مچِ باريك‌ات. موهايت مي‌گداختند زماني كه با هواي روشن از فروغِ آفتاب كه پيرامون موهايت به رعشه درآمده بود، مي‌آميختند. تو زيادي سيگار مي‌كشيدي، عصبي، و همین كه خاكسترش را با تلنگري مي‌ريختي، دودش را از راه حفره‌هاي بيني‌ات بيرون مي‌دادي. ملك اربابي شما در پنج ورستي[i]ِ مال ما بود. درون آن پر‌انعكاس و باشكوه و مليح بود. عكسي از آن در مجله‌ي خوش‌نماي متروپاليتن به نمايش در‌آمده بود. مي‌شود گفت هر صبح، مي‌پريدم روي صندلي سه گوش چرمي‌ دوچرخه‌ام و با گذشتن از هر راهي صداي خشكِ خش و خشِ برگ‌ها را منجر مي‌شدم، از ميانِ درختان بعد در درازاي بزرگراه، و از ميان دهكده بعد در درازاي راهي ديگر به سوي تو. تو روي نيامدن همسرت در ماه سپتامبر حساب کرده بودی. و ما از هيچ چيز نمي‌ترسيديم، تو و من ـ بي‌هراس از بدگويي‌هاي پيش‌خدمت تو، بي‌هراس از بدگماني‌هاي خانواده‌ي من. هريك از ما به گونه‌اي ديگر به سرنوشت اعتماد مي‌كرديم.
دوست‌داشتنِ تو كمي بي‌صدا بود، همچنانكه آواي تو اينگونه بود. شايد يكي بگويد تو گوشه‌چشمي دوست داشتي، و هرگز سخني درباره‌ي دوست‌داشتن نمي‌گفتي. تو يكي از آن زنانِ از روي عادت كم‌حرف بودي، به خاطر آن سكوتي كه آدمي تنداتند به آن خو مي‌گيرد. اما گاه به گاه چيزي از درونت به بيرون فوران مي‌كرد. بعدش بِخشتاين[ii]ِ غول‌پيكرِ تو بمانِ تندر مي غريد وگرنه با ابهامي به روبرو خيره مي‌ماند و تو برايم از حكايتي خنده‌دار مي‌گفتي كه از همسرت يا از همراهان نظامي‌اش شنيده بودي. من دستانت را به ياد مي‌آورم ـ دست‌هاي كشيده، رنگ‌پريده، با آن رگه‌هاي آبي‌فام.
در آن روز سرخوش، كه باران شیشه‌های پنجره را شلاق مي‌زد و تو به گونه‌ي شگفتي‌باري خوب مي‌نواختي، سايه‌روشني از چيز محوي كه به گونه‌اي ناديدني بعدِ هفته‌هاي نخستينِ عشق‌مان ميان ما طلوع كرده بود به ما رو كرد. دريافتم كه تو هيچ غلبه‌اي بر من نداري، چرا كه تنها تو نبودي كه عاشق من بودي بلكه تمامي زمين عاشق‌ام بودند. آن‌گونه كه انگار روح من به حس‌گر‌هاي حساس بي‌شماري گسترش يافته بود. و من درون هرچيزي زندگي مي‌كردم، ادراكِ همزمانِ آبشار نياگارا در حال غرش در ماورايِ دور اقيانوس و بارش قطرات طلايي پهن شده، چكه‌كنان و زمزمه‌كنان در باريكه راهِ كوچه، خيره شدم به پوست رخشان درخت غان و يكباره آن را به جاي بازوانم يافتم، به تسخيرشان درآورده بودم، شاخه‌هاي شيب دار را پوشانده با برگ‌هاي كوچكِ نمناك، و به جاي پاهايم، هزار ريشه‌ي نازك و ظريف به هم‌ تنيده درون زمين، در حال دركشيدن زمين. مي‌خواستم خودم را به درون تمام طبيعت ببرم، براي تجربه‌ي آنچه كه همچون يك قارچِ بِلِتوسِ قديمي مي‌نمود با پهلوي نرم زردرنگ‌اش، يا براي تجربه‌ي يك سنجاقك، يا تجربه‌ي گوي آتشين آفتاب. بسيار احساس سرخوشي مي‌كردم كه يكباره خنده‌ام گرفت و روي شانه و پشت گردن‌ات را بوسيدم. حتا خواسته بودم شعري را بلند از خاطرم برايت بخوانم، اما تو از شعر بيزار بودي.
با لبخنده‌اي باريك خنديدي و گفتي: « اين بعد از باران خوب است.» سپس لحظه‌اي فكر كردي و افزودي: « مي‌داني، من درست به ياد مي‌آورم ـ من امروز به صرف چاي دعوت شده بودم به خانه‌ی... اسمش چي بود... پال پاليچ[iii]. واقعن ملال‌آور بود. اما تو كه مي‌داني من بايد بروم.»
پال پاليچ از آشناهاي قديمي من بود. ما با هم در حال ماهيگري بوديم كه يكباره او با صداي زيرِ غژغژ‌كننده‌اي اينطور شروع كرد: « زنگ‌هاي غروب ». من خيلي به او مشتاق بودم. قطره‌اي گداخته از روي برگي درست توي لب‌هايم فرو افتاد. من ميل دارم همراهي ات كنم..
تو شانه بالا انداختي، آنجا ما تا مرز ديوانگي خسته و درگير ملال خواهيم بود. اين ترسناك است. به مچ دستت خيره شدي و آه كشيدي. زمان رفتن فرا رسيده، من بايد كفش‌هايم را عوض مي‌كردم. در تخت خواب محو و مه‌آلودت، اشعه‌ي خورسيد رخنه‌كنان به چشمان كور‌هاي ونيزي، دو نردبامِ طلايي روي كف اتاق شكل داده بود. تو با آن آواي بي‌صدايت چيزي گفتي. آن برِ پنجره، درختان نفس مي‌كشيدند و با صداي خش و خشي خشنود، نم‌نمِ باران را مي‌چكاندند. و من، در حال خنده به آن خش‌خش، با خونسردي و بي‌اشتياق در آغوش گرفتم‌ات.
جريان از اين قرار بود. گردشگاه شما، چمن‌زار شما، در يك سوي رودخانه بود و در سوي ديگر دهكده قرار داشت. بزرگراه در بعضي جاها شيار‌هاي عميقي برداشته بود. مرداب، بنفشه زارِ شادابي بود، و در شكاف ميان بنفشه‌ها، آبي، شبيه‌ِ شيرقهوه‌ي حباب‌دار نمايان بود. سايه‌هاي كجكيِ كنده‌هاي سياه‌سوخته‌ي درختان، با صراحت خاصي گسترده بودند. ما از توي سايه در امتدادِ يك مسير لگدمال‌شده قدم‌زنان مي‌رفتيم، از كنار يك خوار و بار فروشي گذشتيم، از كنار يك مهمانخانه با يك تابلويِ زمردي، از كنار حيات‌هاي آفتاب‌گير كه رايحه‌ي كودهاي كشاورزي و بوي يونجه‌ي تازه از خود ساتع مي‌كردند.
ساختمان مدرسه نو بود، ساخته شده از سنگ، با افراهايي كه دورتادورش را گرفته بود. در آستانه‌ي مدرسه گوساله‌هاي سپيد زني روستايي سوسو مي‌كردند مادام كه او داشت پارچه‌ي ژنده‌اي را درون يك سطل مي‌چلاند.
تو پرسيدي « پال پاليچ هست ؟» زن با صورت كك‌مكي و موهاي روبان‌بسته، با چشمان نيمه‌بازش رو به آفتاب جواب داد: « اوناها، اوناها.» سطل تلق‌تلق مي‌كرد وقتي كه زن آن را با پاشنه‌هايش هل مي‌داد. « بياييد تو خانم. آنها بايد در كارگاه باشند.»
ما با تلق و تلوق كفش‌‌هايمان در امتداد تالار وروديِ تاريكي روانه شديم، بعد روانه يك كلاس باز و فراخ شديم. در حال رد‌شدن چشمم به يك نقشه‌ي لاجوردي افتاد، و با خودم فكر كردم، همين است كه تمام روسيه آفتاب‌گير و فريبنده است... در يك گوشه، تكه‌هاي گچِ لگدمال‌شده چشمك مي‌زدند. كمي دورتر، در كارگاهِ كوچك، بوي لذت‌بار سريشمِ نجاري و خاك‌اره‌ي كاج هوا را آكنده بود. ساق چپ‌اش، بي‌پوشش، پف‌كرده و خيس عرق، پهن بود. پال پاليچ از سر شوق با تخته‌سفيدِ فرسوده ور‌مي‌رفت. سر‌ِ بي‌مو و نمناكش در اشعه‌ي غبارآلودي از نور آفتاب عقب و جلو مي‌رفت. در كف كارگاه زيرِ ميزِ كار، تراشه‌هاي چوب بمانِ موهاي نرم و نازك پيچ مي‌خوردند.
با صداي بلند گفتم: « پال پاليچ شما مهمان داريد.»
يكه خورد، دستپاچه شد، يك ماچ مودبانه ارزاني دست تو كه با ژستي آشنا و با بي‌ميلي پيش آورده بودي كرد، و هم‌چون هميشه، انگشتان نمورش را توي دستم چپاند و تكاني به آن داد. انگار كه چهره‌اش را با گل رسِ روغني سرشته بودند، با خمودگي‌ها و چين و چروك‌هاي غير منتظره.
با خنده‌اي گناهكارانه گفت: «مي‌بخشيد، من لباس به تنم نيست، مي‌دانيد كه.» و چنگ انداخت به تكه‌اي از آستين‌هاي پيراهني كه همچون استوانه‌هايي پهلو به پهلوي هم روي قرنيز كف پنجره ايستاده بودند و با شتاب آنها را پا كرد. با برقابرق‌ِ دستبندت پرسيدي: « روي چي كار مي‌كنيد؟» پال پاليچ توي ژاكت‌اش با حركتي فراگير كشمكش مي‌كرد. « هيچ چي، فقط از سر بيكاري.» تند و دستپاچه حرف مي‌زد و كمي روي صامت‌هاي لبي لكنت داشت. شبيه يك قفسه‌ي كوچك بود. « هنوز تمام نشده. هنوز بايد بهش سمباده و لاك‌الك بزنم. اما يك نگاهي بهش بكنيد. من صداش مي‌كنم چابك ... » با كف دستان به هم چسبانده‌اش با حركتي شبيه حركت نخ‌ريسي يك هلي‌كوپتر مينياتوري چوبي را به پرواز درآورد كه با صداي وزوزي در اوجِ پرواز تكان‌هاي تندي مي‌خورد و سرآخر هم سقوط كرد.
سايه‌ي لبخندي مودبانه سراسر چهره‌ات را درنورديد.

« اوه، منِ احمق»
پال پاليچ دوباره شروع كرد: « دوستان من شما در طبقه‌ي بالا انتظار مرا مي‌كشيديد... اين در غژغژ مي‌كند. مرا می‌بخشید. بگذاريد اول من بروم. من هول شدم، آخر اينجا خيلي به هم ريخته است. »
همين كه ما شروع به بالا‌رفتن از راه‌پله‌ي غژغژكنان كرديم تو به انگيسي گفتي : « فكر مي‌كنم او فراموش كرده كه مرا دعوت كرده.» من از پشت تماشايت مي‌كردم، قطع‌هاي ابريشمين پيراهنت را. از جايي در زير پله‌ها، شايد از حياط، صداي طنين‌دار زني روستايي آمد: گروسيم[iv]! هي گروسيم! و ناگهان به شدت برايم روشن شد كه در طي قرن‌ها‌قرن، جهان شكوفا شده بود، پژمرده شده بود، به هم تابيده بود، به تنهايي دگرگون شده بود تا اينكه حالا، در اين لحظه، شايد آميخته و گداخته ريخته بود به درون همخواني عمودي صدايي كه زير پله‌ها طنين‌انداخته بود، لرزش سرشانه‌هاي ابريشمين تو، و بوي خوش تخته‌چوب‌هاي كاج.
اتاق پال پاليچ آفتابي و قدري گرفته بود. فرش سرخي كه شيري طلايي در ميانه‌اش گلدوزي شده بود به ديوار بالاي تخت‌خواب ميخ شده بود. روي ديوار ديگري، پاره‌اي از آنا كارنين[v]، قاب‌گرفته و آويخته بود، طوري كه الگو‌هاي تاريك و روشنِ حروف چاپي با قراردهي هوشمندانه‌اي از خطوط، چهره‌ي تولستوي را شكل مي‌داد. در حين اينكه ميزبان ما دست‌هايش را از روي خوشي به هم مي‌ساييد، تو را روي صندلي نشاند. همين كه اين كار را كرد، گرامافون روي ميز را با اشاره‌ي گوشه‌ي ژاكت‌اش از كار انداخت. بعد برش گرداند به حالت اول. چاي، ماست، و مقداري بيسكوييت بي‌مزه ديده مي‌شدند. از توي كشوي كمد، پال پاليچ يك قوطيِ گل‌گلي شكلات تخته‌ايِ لندرين بيرون آورد. وقتي كه خم شد، نمايي از پوست كرك‌دار دور گردنش برجسته شد. پايينِ تار عنكبوتي روي لبه‌ي پنجره يك زنبور زرد مرده به چشم مي‌خورد. به يكباره در حالي‌ كه صفحه‌ي روزنامه‌اي را كه با خونسردي از روي يك صندلي برداشته بودي، به خش و خش درمي‌آوردي، پرسيدي: « سارايوو كجاست ؟ »
پال پاليچ در حالي كه داشت چاي مي‌ريخت، پاسخ داد: « در سربياست.»
و با دست‌هاي لرزان‌اش، با احتياط، فنجاني با پايه‌ي نقره را كه بخار ازش بلند مي‌شد به دستِ تو داد. « پيدايش كردم. ممكن است كمي بيسكوييت به شما پيشنهاد كنم؟...»
« و آنها براي چي بمب مي‌اندازند ؟»
پال پاليچ شانه بالا انداخت و مرا نشان داد. براي صدمين بار يك وزنه‌يِ شيشه‌ايِ خيلي بزرگ را وارسي كردم. وزنه‌يِ شيشه‌اي پس زمينه‌ي صورتي نيلگون داشت و كليساي جامع سنت ايزاك با دانه‌هاي شني زرين آذين شده بود. خنديدي و با صداي بلند خواندي، « ديروز، سوداگري از اتحاديه‌ي دوم به نام يِرونيش[vi] در كافه كويزيزانا دستگير شده. نتيجه اينكه يرونيش به بهانه‌يِ ...» تو باز خنديدي:« نه، بي‌خيالي شرم‌آوره.»
پال پاليچ داشت سراسيمه مي‌شد، صورتش با ته‌رنگي قهوه‌اي رو به سرخ‌شدن گذاشته بود. قاشقش را انداخت. برگ‌هاي افرا به يكباره در كنار پنجره شروع به درخشيدن كردند. ارابه‌اي تلق‌تلق‌كنان مي‌گذشت. از جايي نامعلوم صدايي نازك و سوزناك مي‌آمد: بستني !
او شروع به صحبت درباره‌ي مدرسه كرد، درباره‌ي مستي، درباره‌ي قزل‌آلايي كه در رودخانه پديدار شده بود. من شروع كردم به وارسي او، چنان احساسي داشتم كه انگار واقعن براي اولين بار او را مي‌ديدم، گرچه ما آشناهاي قديمي بوديم. تصويري از او از اولين رويارويي ما، بايد اثري روي ذهنِ من گذاشته باشد كه هرگز تغيير نكرده است. همچون چيزي كه آن را مي‌پذيريم و كم‌كم بدل به عادتي در ما مي شود. وقتي به گونه‌اي گذرا به پال پاليچ فكر مي‌كردم، به دلايلي اين احساس را داشتم كه او نه تنها يك سبيل جوگندمي داشت بلكه حتا ته‌ريشي به همان رنگ هم داشت. يك ريشِ خيالي ويژگي صورت‌هاي روسيِ بسياري است. حالا، با دادن چهره‌اي ويژه به او، البته اگر بتوان چنين چيزي گفت، با چشمي دروني مي‌ديدم كه درواقع چانه‌ي او گرد و بي‌مو بود و چاكي محو به دو نيم‌اش كرده بود. يك بيني فربه داشت و من روي پلكِ چپ‌اش خالِ گوشتيِ جوش‌مانندي مي‌ديدم، با اشتياقِ شديدي دوشت داشتم اين تصوير را قطع كنم ـ اما قطع‌كردن به معني كشتن بود. آن دانه‌ي كوچك، به تمامي با جلوه‌ي خاصي او را در بر مي‌گرفت، وقتي من همه‌ي اين‌ها را فهميدم، و همه چيزِ او را وارسي كردم، كوچكترينِ تكان‌ها را به خودم دادم، انگار سقلمه‌اي كه به روحم زده شده بود و آن را رو به پايين لغزانده و سرانده بود به درون پال پاليچ، مرا در درون او آسوده كرده بود و اگر گفتن‌اش درست باشد به احساسي از درون وادارم كرده بود، آن اثر روي پلك‌هاي چين‌دارش، يقه‌هاي آهارزده‌يِ پيراهنش و خزيدنِ تنداتند از ميان ديدِ عريانش. من تمامي او را با چشمان زلال و سيال وارسي كردم. شير طلاييِ بالاي تخت‌خواب، حالا، به چشمم يك آشناي قديمي مي‌آمد، انگار كه از بچگي روي ديوار اتاق من آويخته بوده. كارت‌ پستال‌هاي رنگي، محصور در شيشه‌هاي محدب‌شان، شگفتي‌بار و شاداب و شادمان شده بودند. اينگونه نبود كه تو روبروي من مي‌نشستي، در صندليِ دسته‌دار تركه‌اي وارفته‌اي كه پشت من به آن خو گرفته بود، كسي نبود مگر خانم نيكوكار مدرسه، بانوي كم‌حرف و با وقار كه من به سختي مي‌شناختم اش. و به يكباره با سرخوشي و سبكي يكساني از حركت، من به درون تو هم خراميدم، و روباني را ديدم كه بالاي زانوهايت بندِ جوراب‌ات كرده بودي، كمي بالاتر تحريك پارچه‌ي پاتيس[vii]، و اين فكر كه دهكده‌ي شما ملال‌آور است، زيادي گرم است، طوري كه آدم دلش سيگار مي‌خواهد. در آن لحظه تو روكشي طلايي از كيف‌ات درآوردي و سيگاري به چوب‌سيگارت بند كردي. و من درون هر چيزي بودم ـ تو، سيگار، چوب سيگار. پال پاليچ در حال تقلاي ناشي‌گرانه‌اي با چوب‌كبريت‌اش، با وزنه‌ي شيشه‌اي و با زنبور مرده‌ي روي لبه‌ي پنجره بود.

سال‌هاي بسياري سپري شده، و من نمي‌دانم در حال حاضر او كجاست. پال پاليچِ كم‌رو و بادكرده. يك‌وقت‌هايي گرچه آخرين چيزي است كه من درباره‌اش فكر مي‌كنم، در رويايي او را مي‌بينم، انتقال‌ يافته به حال‌ و هواي وجود فعلي‌ام، با حالتي خرده‌گير و خندان وارد اتاقي مي‌شود، پاناما[viii]يِ محو و ازبين‌رفته در دستانش. هنگام قدم‌زدن دولا مي‌شود. عرقِ سر برهنه و گردن سرخ‌اش را با دستمالي بسيار بزرگ پاك مي‌كند. و وقتي من خوابش را مي‌بينم تو همواره خواب‌هايم را در مي‌نوردي، به كندي، با روپوشِ ابريشيمي كمر‌باريكي به تن.
در آن روزِ به گونه‌ي شگفتي‌باري شاد، من پرحرفي نكردم. تكه‌هاي ليز قزل‌آلا را قورت مي‌دادم و مي‌كوشيدم تا هر صدايي را بشنوم. وقتي پال پاليچ ساكت مي‌شد من مي‌توانستم اشتياق و اشتهاي معده‌اش را بشنومـ يك جيغ شادمانه، و در ادامه‌ي آن صداي قلپ قلپي نازك. از اين رو با ژست سخنراني گلويش را صاف مي‌كرد و با شتاب آغاز به صحبت درباره‌ي چيزي مي‌كرد. لكنت‌كنان، سردرگمِ واژه‌اي درست، اخم مي‌كرد و با انگشتانش روي ميز ضرب مي‌گرفت. تو لم داده بودي به يك صندليِ بازودار كوتاه، ساكت و بي‌احساس. با بي‌اعتنايي سرت را برگرداندي و آرنج استخواني‌ات را بلند كردي. همان آن كه داشتي از پشت به موهايت گلِ سر مي‌زدي از زير مژگانت چشم انداختي به من. تو فكر مي‌كردي، من در برابر پال پاليچ احساس دستپاچگي مي‌كردم از آنجا كه تو و من با هم رسيده بوديم، او شايد كوره‌خبري درباره‌ي رابطه‌ي ما داشت و من ماتِ اين كه تو غرق اين فكر بودي بودم، و مات و مبهوتِ اين حالت ماليخوليايي و تيره و تار: سرخ‌شدنِ پال پاليچ وقتي كه تو عمدن همسرت و كارش را يادآور مي‌شدي.
روبروي مدرسه، اخرايِ گرم خورشيد در كنار افراها مي‌درخشيد. پال در آستانه دولا شد، به نشانه‌ي احترام به ما كه سرزده آمده بوديم، يك بار ديگر در راهرو دولا شد، روي ديوار بيروني دماسنجي سپيدـ بلوري برق مي‌زد.
وقتي ما دهكده را ترك كرديم، از روي پل رد شديم و مسيري را به طرف خانه‌ي شما بالا رفتيم، من از زير بازو‌يت گرفته بودم و تو با آن خنده‌ي يكبري‌ِ خاص خودت بهم گفتي كه خوشحالي. ناگهان هوس كردم كه از چين و چروك‌هاي كوچك پال پاليچ به تو بگويم، درباره‌ي سنت ايزاك پولك‌دوزي شده. اما همين كه شروع كردم احساس كردم كه واژگان نادرست، به سويم هجوم مي‌آوردند واژگان غريب و نامانوس و وقتي كه تو از روي دلسوزي گفتي « تباه» من موضوع را عوض كردم. من مي‌دانستم تو به چه چيزي نياز داشتي: احساسات‌ِ ساده، واژگانِ ساده. سكوت تو بي‌تقلا و بي صدا بود. بمان سكوت‌ِ ابرها يا سكوت گياهان. تماميِ سكوت شناسايي يك راز است. درباره‌ي تو چيزهاي بسياري بود كه رمز‌آلود مي‌نمود. كارگري با پيراهني پف‌كرده، به گونه‌اي طنين‌انداز و با جديت داشت داس‌اش را تيز مي‌كرد. پروانه‌ها بالاي گل‌هاي دِرونشده‌ي نكبتي معلق بودند. در امتداد مسير، دختري با يك شال‌ِ سبزِ رنگ‌پريده روي شانه‌هايش، و با گل‌هاي داوودي‌ِ روي موهاي تيره‌اش از روبرو مي‌آمد. من پيش از اين او را سه بار يا بيشتر ديده بودم، و گردن باريك و برهنه‌اش در ذهنم نقش بسته بود. زماني كه از كنار ما رد شد، با چشمان كجكيِ برهنه‌اش تو را لمس كرد. بعد، از آبرو‌ِ كنار راه با دقت و احتياط بسيار گذشت و كنار درختان توسكا ناپديد شد. رعشه‌اي نقره‌فام به تار و پود ماتِ شاخ و برگ پاشيد. گفتي: « من حتم دارم كه آن دختر به تنهايي يك پياده‌روي عالي در پارك من داشته است.» همين بود كه من از اين گردشگران نفرت داشتم. يك سگ خانگي، ماده سگي پير و فربه به دنبال صاحبش تاتي‌‌كنان مي‌آمد. تو سگ‌ها را مي‌پرستيدي. سگ كوچك با گوش‌هاي خوابانده، روي شكم‌اش به سوي ما وول مي‌خورد. داشت زير آن دستت كه پيش آورده بودي چرخ مي‌زد و زير شكم‌ ميخكي‌اش را كه خال‌هاي خاكستري رويش نقش بسته بود نشان مي داد. تو با صداي خاص نوازشگرـبرآشوبنده‌ات گفتي: «واي چقدر تو دل‌بري مي‌كني.»
ماده‌سگ، مدتي به دور خودش غلتيد، يك پارس ظريف و كوچك كرد و تاتي‌كنان از ميان آبراه دررفت. زماني كه ما به دروازه‌ي كوتاه پارك نزديك مي شديم، تو هوس كردي سيگار بكشي، اما بعد از زير و رو كردن كيف‌ دستي‌ات، به نرمي گفتي: چقدر احمق‌ام من. چوب‌سيگارم را آنجا جا گذاشتم. و شانه‌ي مرا لمس كردي. «عزيزم مي‌ري برام بياريش وگرنه من نمي‌تونم سيگار بكشم.» همين كه مژگان لرزان و خنده‌ي كوچك‌ات را مي بوسيدم خنديدم.
تو از پي من داد زدي: فقط زودتر! من به دو، راهي شدم، نه به اين خاطر كه عجله‌اي در كار بود بلكه براي اينكه هرچيزي پيرامون من در حال دويدن بود ـ رنگين‌كمانِ شاخ‌ و برگ‌ها، سايه‌ي ابرها روي گياهان نمناك، گل‌هاي ارغواني، سراسيمه‌‌ي برگ‌هاي‌شان توي آبراهه، رو به روشنايي ماشين چمن‌زني.

حدود ده دقيقه بعد، از نفس‌افتاده، پله‌هاي ساختمان مدرسه را بالا مي رفتم. درِ قهوه‌اي را با مشت كوبيدم. از توي اتاق جيغ يك فنر تخت خواب آمد. دستگيره را چرخاندم، اما در قفل بود. صدای لرزان پال پاليچ آمد: كي اونجاست؟
فرياد زدم:« زود باش ديگه، بِگذار بيام تو ! » فنر تخت‌خواب دوباره صداش درآمد، و در ادامه صدای پاهايي بدون پاپوش. « براي چي خودت رو اون تو حبس كردي پال پاليچ؟» بي‌وفقه نگاهم به چشمان سرخش افتاد. « بيا تو...بيا تو... از ديدنت خوشحالم. من خواب بودم ديدي كه. بيا تو ديگه.» در حالي كه سعي مي‌كردم نگاهم به او نيفتد گفتم: « ما چوب سيگارمان را اينجا جا گذاشتيم.» تا دست آخر لوله‌اي با لعاب سبز از زير صندلي بازودار پيدا كرديم. چپاندم‌اش توي جیب‌ام. پال پاليچ داشت توي دستمالش ترومپت مي‌زد، همين كه سنگيني بدنش را مي‌انداخت روي تخت، ناگهان گفت: « اون يك شخص تعجب‌ برانگيزه.» آهي كشيد و كجكي نگاهم كرد. « چيزي درباره‌ي زنان روسي هست، يك ويژگي» پال پاليچ همه‌ي چين‌هاي صورتش را بالا انداخت و پيشاني‌اش را پاك كرد. « يك ويژگي»ـ ناله‌اي نجيبانه از خودش ساتع كرد. ـ « روح خودقرباني‌گري.چيزي والاتر از اين در دنيا وجود ندارد. آن ظرافتِ فراعادت، روح والايِ فراعادتِ خودقرباني‌گري. دستانش را نزديك سرش برد و تن به خنده‌اي تغزلي داد.
« فراعادت...» مدتي سكوت كرد و بعد پرسيد، البته با لحني ديگرگونه، لحني كه اغلب مرا به خنده مي‌انداخت، « و چه چيز ديگري هست كه بايد به من بگويي، دوست من؟ » در حال گفتن چيزهايي آكنده از حرارت، چيزهايي كه او نياز به شنيدن‌شان داشت، احساسي بمان‌ِ بغل‌كردنش داشتم: « تو بايد بروي قدم بزني پال پاليچ، چرا خودت را افسرده می‌کنی توی اين اتاق دلگير؟ » او موجي موهن به دست داد. « من همه‌ي آن چيزهايي را كه قرار بر ديدنشان هست ديده‌ام. تو با اين حرف‌هات كاري نمي‌كني مگر اينكه به تمامي اينجا را از حرارت مي‌اندازي...» چشم‌هاي پف‌كرده‌اش را پاك كرد و سبيل‌اش را با حركتِ رو به پايين دست‌هايش تاب داد. « شايد امشب بروم ماهيگيري» خال جوش‌مانندِ روي پلك چين‌خورده‌اش درهم رفت. يكي بايد ازش می‌پرسید، « پال پاليچ عزيز، چرا همين حالا با صورت فرو برده توي بالش خواباندي خودت را؟ چرا گريه مي‌كني در روزي همچون امروز، با اين آفتاب نازنين و چاله‌های آكنده از آب باران، آن بيرون...»
خيره‌ي گيلاس‌هاي از ياد رفته، تولستوي بازسازي‌شده با حروف‌ چاپي، و خیره‌ی آن پوتين‌هاي زیر میز با گره‌هاي گوش‌مانند، گفتم: « خوب من بايد بروم پال‌ پاليچ،».
دو تا حشره روي كف قرمز اتاق نشستند. يكي پريد روي ديگري. ويز ويز كردند و از هم گريختند. پال پاليچ با بازدمي آهسته گفت: « رنجشي در كار نيست،» به سرش تكاني داد. « من مي‌سوزم و مي‌سازم، تو برو، نگذار پيش خودم نگه‌ات دارم.»
من دوباره در امتداد مسير، پهلو به پهلوي درختان توسكا مي‌دويدم. احساس مي‌كردم غرق در اندوه ديگري شدم، كه با اشك‌هاي او گداخته بودم. احساسم از آنْ شادمانه‌ها بود، كه به ندرت از آن پس چنان تجربه‌هايي داشته‌ام. در چشم‌انداز درختان خموده، دستپوشي سوراخ، چشم يك اسب. شادمانه بود از آنجا كه جرياني بود هم‌آوا. شادمانه بود چنان كه هر حركتي يا هر تابشي شادمانه بود. براي اولين بار من تكه‌تكه شده بودم به هيئت يك ميليون هستنده و ماده. من امروز يكي هستم، شايد فردا دوباره متلاشي شوم. تا زماني كه هر چيزي در جهان سرازير شود، زير و بم شود. آن روز من روي تاج يك موج بودم. مي‌دانستم كه تمامي احاطه‌كنندگانم نت‌هاي يك آهنگ بودند، همخواني بودند، همساني بودند، ... مي‌داني... به گونه‌اي نهاني...براي يك لحظه سرچشمه و اراده‌ي ناگزير آواها گرد‌ هم آمدند، و هم‌آوايي تازه‌اي كه مي‌خواست آبستنِ هر نتِ پخش و پراكنده‌اي باشد. گوش موسيقايي روحم، هر چيزي را مي‌فهميد و درك مي‌كرد.
مرا در بخش سنگفرش‌شده‌ي باغ ديدي، پهلو به پهلوي ايوان، و نخستين واژگان تو اين‌ها بودند: « وقتي من نبودم، همسرم از شهر تماس گرفته. ساعت ده مي‌آيد. بايد اتفاقي افتاده باشد. شايد انتقالش داده‌اند. پرنده‌اي شبيه يك پيچش نيليـ خاكستري، از ميان ريگ‌ها مي‌جست. يك مكث، تو يا سه جهش، مكث بيشتر و جهش‌هاي بيشتر. پرنده، چوب‌سيگار توي دستم، واژگان تو، برق خورشيد روي لباس تو... طور ديگري نمي‌توانست باشد.»
با درهم كردن ابروهايت گفتي: « مي‌دانم به چي فكر مي‌كني، داري فكر اين را مي‌كني كه نكند كسي چيزي به او بگويد و از اين حرف‌ها. اما هيچ فرقي نمي‌كند. تو مي داني كه من...»
من راست به صورت‌ات نگاه مي‌كردم. با تمام روحم، يك‌راست نگاه مي‌كردم. برخوردم به تو. چشمانت روشن و زلال بودند، انگار كه غشاي نازك يك ورق ابريشميـ شبيه رویه‌ی كتاب‌هاي گرانبهاـ مي‌لرزاندشان و براي اولين بار، صداي تو بسيار شفاف بود. « تو مي‌داني كه من چه تصميمي گرفته‌ام؟ گوش كن. من بدون تو نمي‌توانم زندگي كنم. اين درست همان چيزي است كه من به او خواهم گفت. او بي‌درنگ، مرا ترك خواهد كرد و بعد با آهنگ افتان خواهد گفت، ما مي‌توانيم...»
من با سكوتم حرف‌ات را قطع كردم. هم‌‌چنانكه به آرامي در حركت بودي، ذره‌اي از اشعه‌ي خورشيد از روي دامن‌ات لغزيد روي ريگ‌ها.
چه مي‌توانستم به تو بگويم؟ مي‌توانستم آزادي را، اسارت را احضار كنم، مي‌توانستم بگويم من آنقدر كه بايد دوستت ندارم؟ نه، همه‌ي اين حرف‌ها اشتباه بودند. لحظه‌اي گذشت. در طي آن لحظه، خيلي چيز‌ها در جهان رخ داده بود: در جايي، يك كشتي بخار غول‌پيكر به ته دريا رفته بود، جنگي آغاز شده بود، نابغه‌اي زاده شده بود. آن لحظه‌ ديگر رفته بود.
گفتم: « چوب‌سيگارت اينجاست، زير صندلي بازو‌دار بود. مي‌داني وقتی كه من وارد شدم، پال پاليچ بايد ...»
گفتي: « خيلي خوب. حالا ممكن است اينجا را ترك كني.» آنوقت برگشتي و از پله‌ها بالا رفتي. دستگيره‌ي در شيشه‌اي را گرفتي، اما نتوانستي يكباره بازش كني. حتمن خيلي برايت دردناك بوده.
در ميان آن نمناكي شيرين مدتي در باغ ايستادم. بعد، دستانم تا عمق جیب‌هایم فرو رفتند، در امتداد ريگ‌هاي پراكنده، پيرامون خانه به قدم‌زدن پرداختم. در دالان روبرو، دوچرخه‌ام را يافتم. لميده به شاخك‌هاي ميله‌ي دستگيره. در امتداد باريكه راهِ پارك چرخي زدم. وزغ‌‌ها اينجا و آنجا خوابيده بودند. سهوا‌ٌ از روي يكي رد شدم. صداي تركيدن زير چرخ. در انتهاي باريكه‌راهِ پارك نيمكتي قرار داشت. دوچرخه را به تنه‌ي درختي تكيه دادم و نشستم روي نيمكت سفيد. در اين فكر بودم كه چطور در طي جفت‌ روزهاي آينده، نامه‌اي از تو دريافت كردم. تو با اشاره فرا مي‌خواندي‌ام. و من نمي‌خواستم برگردم. خانه‌ي شما، به فاصله‌اي شگفت‌انگيز و سودازده با پيانوي بالدارش، به فاصله‌اي با مجلدهاي گرد و غبار گرفته‌ي مجله‌ي هنر، به فاصله‌اي با نيم‌رخ‌ها در قاب‌هاي گِردشان لغزيده بود. از دست‌دادنِ تو گوارا بود. درحالي كه در را با شتاب به طرف خودت مي‌كشيدي به حالت خلسه افتادي. اما تفاوتي بود كه تو را رهسپار راه ديگري مي‌كرد، در حال گشودن چشمان رنگ‌پريده‌ات در سايه‌ي بوسه‌‌هاي سرخوشانه‌ي من.
تا غروب همانجا نشستم. آدم كوچولوها، چنان كه انگار با نخ‌هاي نامريي كشيده مي‌شدند تنداتند بالا و پايين مي‌پريدند. ناگهاني، در جايي نزديك، از وجود لكه‌هاي روشني آگاه شدم، اين لباس تو بود و اين خود تو بودي.
آيا لرزش نهايي ناپديد نشده بود؟ از اين رو، نگران اين بودم كه تو دوباره اينجا بودي، در جايي به چشم‌نيامدني، فراسوي ميدان ديد من، تو در حال قدم زدن، در حال نزديك‌شدن بودي. با تقلا چهره‌ام را برگرداندم. اين تو نبودي بلكه آن دختر با شال سبز بود، همان كه من اتفاقي به او برخورده بودم، يادت مانده؟ و آن ماده‌سگ‌اش را با شكم خنده آورش؟
قدم زنان از شكاف‌هاي ميان شاخ و برگ درختان گذشت، و از روي پل كوچكي به سوي يك دكه‌ي كوچك با شيشه‌هاي رنگي روانه شد. دخترك خسته شده بود، در ميانه‌ي گردشگاه شما پرسه مي‌زد؛ شايد آرام آرام طرح آشنايي‌اي با او بريزم.
آهسته برخاستم، به آهستگي از پاركِ بي حركت به سوي جاده‌ي اصلي روانه شدم، درست به درون يك غروب بي‌كران، و در گوشه‌ي دورافتاده‌ي يك پيچ، درشكه‌اي گير‌ آوردم. درشكه‌چيِ شما بود، سيمون، در حال يورتمه راندن به سوي ايستگاه. وقتي مرا ديد، به آرامي كلاهش را برداشت، طره‌هاي شيشه‌ايِ پشت گردن‌اش را كه صاف كرد، دوباره كلاهش را سر كرد. فرش لبه راه‌راهي زير نشيمنگاهش تاخورده بود. بازتاب فريبنده‌اي در چشم اسبِ اخته‌ي تيره درخشيد. و وقتي كه من با ركاب‌هاي بي‌حركت به سوي رودخانه سرازير شدم، از روي پل، پاناما را ديدم، و شانه‌هاي گرد پال پاليچ را، نشسته در زير پرتوافكني نور حمام، با يك چوب ماهيگيري به دست.
با دستان گره‌كرده به نرده‌ها، يكباره از حركت ايستادم.
« هي، هي، پال پاليچ! آنها چه طوري قلاب را به دهن مي‌گيرند؟ » رو به بالا نگاه كرد، و اشاره‌اي خوب و خودماني به دست داد.
خفاشي به تندي بر فراز سطح آينه‌ايِ سرخ رنگي از جا جست. بازتاب شاخ‌و‌برگ‌ها به يك توري سياه مي‌مانست. پال پاليچ، دورادور، فريادهايي سر مي‌داد، با اشاره‌‌ي دستانش چيزهايي مي‌گفت. يك پال پاليچ ديگر در موج‌هاي مرده دست‌وپا مي‌زد، بلندابلند مي‌خنديد، من از نرده‌ها دور شدم.
در امتداد مسيرِ به شدت فشرده، در چين و شكني بي‌صدا از ايسباس گذشتم. از ميان هواي گرفته، صداي ماغ‌كشيدن گاوها مي‌آمد؛ بازي‌هايي پر از هياهو در جريان بود. جلوتر، در بزرگراه در پهنه‌ي فراگير غروب،‌ در ميان ميدان‌هاي بي‌صدا مه‌گرفته، سكوت بود.

***
[i] . Verst : واحد درازا در روسیه برابر با 1.76 متر
[ii] Bechstein.
[iii] Pal Palych.
[iv] Gerosim.
[v] Anna Karenin.
[vi] Yeroshin.
[vii] Batiste.
[viii] Panama.

2009-08-25T01:39:00.002+04:30

-- Sounds --

by Vladimir Nabokov

It was necessary to shut the window: rain was striking the sill and splashing the parquet and armchairs. With a fresh, slippery sound, enormous silver specters sped through the garden, through the foliage, along the orange sand. The drainpipe rattled and choked. You were playing Bach. The piano had raised its lacquered wing, under the wing lay a lyre, and little hammers were rippling across the strings. The brocade rug, crumpling into coarse folds, had slid partway off the piano's tail, dropping an opened opus onto the floor. Every now and then, through the frenzy of the fugue, your ring would clink on the keys as, incessantly, magnificently, the June shower slashed the windowpanes. And you, without interrupting your playing, and slightly tilting your head, were exclaiming, in time to the beat, "The rain, the rain. . . I am go-ing to drown it out. . . ."
But you could not.
Abandoning the albums that lay on the table like velvet coffins, I watched you and listened to the fugue, the rain. A feeling of freshness welled in me like the fragrance of wet carnations that trickled down everywhere, from the shelves, from the piano's wing, from the oblong diamonds of the chandelier.
I had a feeling of enraptured equilibrium as I sensed the musical relationship between the silvery specters of rain and your inclined shoulders, which would give a shudder when you pressed your fingers into the rippling luster. And when I withdrew deep into myself the whole world seemed like that--homogeneous, congruent, bound by the laws of harmony. I myself, you, the carnations, at that instant all became vertical chords on musical staves. I realized that everything in the world was an interplay of identical particles comprising different kinds of consonance: the trees, the water, you. . . All was unified, equivalent, divine. You got up. Rain was still mowing down the sunlight. The puddles looked like holes in the dark sand, apertures onto some other heavens that were gliding past underground. On a bench, glistening like Danish china, lay your forgotten racquet; the strings had turned brown from the rain, and the frame had twisted into a figure eight.
When we entered the lane, I felt a bit giddy from the motley of shadows and the aroma of mushroom rot.
I recall you within a chance patch of sunlight. You had sharp elbows and pale, dusty-looking eyes. When you spoke, you would carve the air with the riblike edge of your little hand and the glint of a bracelet on your thin wrist. Your hair would melt as it merged with the sunlit air that quivered around it. You smoked copiously and nervously. You exhaled through both nostrils, obliquely flicking off the ash. Your dove-gray manor was five versts from ours. Its interior was reverberant, sumptuous, and cool. A photograph of it had appeared in a glossy metropolitan magazine. Almost every morning, I would leap onto the leather wedge of my bicycle and rustle along the path, through the woods, then along the highway and through the village, then along another path toward you. You counted on your husband's not coming in September. And we feared nothing, you and I--not your servants' gossip, not my family's suspicions. Each of us, in a different way, trusted fate.
Your love was a bit muted, as was your voice. One might say you loved askance, and you never spoke about love. You were one of those habitually untalkative women, to whose silence one immediately grows accustomed. But now and then something in you burst forth. Then your giant Bechstein would thunder, or else, gazing mistily straight ahead, you would tell me hilarious anecdotes you had heard from your husband or from his regimental comrades. I remember your hands-- elongated, pale hands with bluish veins.
On that happy day when the rain was lashing and you played so unexpectedly well came the resolution of the nebulous something that had imperceptibly arisen between us after our first weeks of love. I realized that you had no power over me, that it was not you alone who were my lover but the entire earth. It was as if my soul had extended countless sensitive feelers, and I lived within everything, perceiving simultaneously Niagara Falls thundering far beyond the ocean and the long golden drops rustling and pattering in the lane. I glanced at a birch tree's shiny bark and suddenly felt that, in place of arms, I possessed inclined branches covered with little wet leaves and, instead of legs, a thousand slender roots, twining into the earth, imbibing it. I wanted to transfuse myself thus into all of nature, to experience what it was like to be an old boletus mushroom with its spongy yellow underside, or a dragonfly, or the solar sphere. I felt so happy that I suddenly burst out laughing, and kissed you on the clavicle and nape. I would even have recited a poem to you, but you detested poetry.
You smiled a thin smile and said, "It's nice after the rain." Then you thought for a minute and added, "You know, I just remembered-- I've been invited to tea today at. . . what's his name. . . Pal Palych's. He's a real bore. But, you know, I must go."
Pal Palych was an old acquaintance of mine. We would be fishing together and, all of a sudden, in a creaky little tenor, he would break into "The Evening Bells." I was very fond of him. A fiery drop fell from a leaf right onto my lips. I offered to accompany you.
You gave a shivery shrug. "We'll be bored to death there. This is awful." You glanced at your wrist and sighed. "Time to go. I must change my shoes."
In your misty bedroom, the sunlight, having penetrated the lowered Venetian blinds, formed two golden ladders on the floor. You said something in your muted voice. Outside the window, the trees breathed and dripped with a contented rustle. And I, smiling at that rustle, lightly and unavidly embraced you.
It happened like this. On one bank of the river was your park, your meadows, and on the other stood the village. The highway was deeply rutted in places. The mud was a lush violet, and the grooves contained bubbly, café-au-lait water. The oblique shadows of black log isbas extended with particular clarity.
We walked in the shade along a well-trodden path, past a grocery, past an inn with an emerald sign, past sun-filled courtyards emanating the aromas of manure and of fresh hay.
The schoolhouse was new, constructed of stone, with maples planted around it. On its threshold a peasant woman's white calves gleamed as she wrung out a rag into a bucket.
You inquired, "Is Pal Palych in?" The woman, with her freckles and braids, squinted against the sun. "He is, he is." The pail tinkled as she pushed it with her heel. "Come in, ma'am. They'll be in the workshop."
We creaked along a dark hallway, then through a spacious classroom.
I glanced in passing at an azure map, and thought, That's how all of Russia is--sunlight and hollows. . . . In a corner sparkled a crushed piece of chalk.
Farther on, in the small workshop, there was a pleasant smell of carpenter's glue and pine sawdust. Coatless, puffy, and sweaty, his left leg extended. Pal Palych was planing away appetizingly at a groaning white board. His moist, bald pate rocked to and fro in a dusty ray of sunlight. On the floor under the workbench, the shavings curled like flimsy locks.
I said loudly, "Pal Palych, you have guests!"
He gave a start, immediately got flustered, bestowed a polite smack on the hand you raised with such a listless, familiar gesture, and for an instant poured his damp fingers into my hand and gave it a shake. His face looked as if it had been fashioned of buttery modeling clay, with its limp mustache and unexpected furrows.
"Sorry--I'm not dressed, you see," he said with a guilty smile. He grabbed a pair of shirt cuffs that had been standing like cylinders side by side on the windowsill, and pulled them on hastily.
"What are you working on?" you asked with a glint of your bracelet. Pal Palych was struggling into his jacket with sweeping motions. "Nothing, just puttering," he sputtered, stumbling slightly on the labial consonants. "It's a kind of little shelf. Haven't finished yet. I still have to sand and lacquer it. But take a look at this--I call it the Fly. . . ." With a spinning rub of his joined palms, he launched a miniature wooden helicopter, which soared with a buzzing sound, bumped on the ceiling, and dropped.
The shadow of a polite smile flitted across your face. "Oh, silly me," Pal Palych started again. "You were expected upstairs, my friends. . . . This door squeaks. Sorry. Allow me to go first. I'm afraid my place is a mess. . . ."
"I think he forgot he invited me," you said in English as we began climbing the creaky staircase.
I was watching your back, the silk checks of your blouse. From somewhere downstairs, probably the courtyard, came a resonant peasant-woman voice, "Gerosim! Hey, Gerosim!" And suddenly it was supremely clear to me that, for centuries, the world had been blooming, withering, spinning, changing solely in order that now, at this instant, it might combine and fuse into a vertical chord the voice that had resounded downstairs, the motion of your silken shoulder blades, and the scent of pine boards.
Pal Palych's room was sunny and somewhat cramped. A crimson rug with a yellow lion embroidered in its center was nailed to the wall above the bed. On another wall hung a framed chapter from Anna Karenin, set in such a way that the interplay of dark and light type together with the clever placement of the lines formed Tolstoy's face.
Rubbing his hands together, our host seated you. As he did so, he knocked an album off the table with the flap of his jacket. He retrieved it. Tea, yogurt, and some insipid biscuits appeared. From a dresser drawer, Pal Palych produced a flowery tin of Landrin hard candy. When he stooped, a fold of pimply skin bulged behind his collar. The down of a spiderweb on the windowsill contained a yellow, dead bumblebee. "Where is Sarajevo?" you asked suddenly, rustling a newspaper page that you had listlessly picked up from a chair. Pal Palych, busy pouring tea, replied, "In Serbia."
And, with a trembling hand, he carefully gave you the steaming glass in its silver stand.
"There you are. May I offer you some biscuits? . . . And what are they throwing bombs for?" he addressed me with a jerk of his shoulders.
I was examining, for the hundredth time, a massive glass paper-weight. The glass contained pinkish azure and St. Isaac's Cathedral specked with golden sandy grains. You laughed and read aloud, "Yesterday, a merchant of the Second Guild named Yeroshin was arrested at the Quisisana Restaurant. It turned out that Yeroshin, under the pretext of. . ." You laughed again. "No, the rest is indecent."
Pal Palych grew flustered, flushed a brownish shade of red, and dropped his spoon. Maple leaves glistened immediately beneath the windows. A wagon rattled past. From somewhere came the plaintive, tender cry "Ice--cream! . . ."
He began talking about school, about drunkenness, about the trout that had appeared in the river. I started scrutinizing him, and had the feeling I was really seeing him for the first time, even though we were old acquaintances. An image of him from our first encounter must have remained impressed on my brain and never changed, like something accepted and grown habitual. When thinking in passing about Pal Palych, I had the impression for some reason that he had not only a dark-blond mustache but even a matching little beard. An imaginary beard is a characteristic of many Russian faces. Now, having given him a special look, so to speak, with an internal eye, I saw that in reality his chin was rounded, hairless, and had a slight cleft. He had a fleshy nose, and I noticed, on his left eyelid, a pimplelike mole I would have dearly loved to cut off--but cutting would have meant killing. That little grain contained him, totally and exclusively. When I realized all this, and examined all of him, I made the slightest of motions, as if nudging my soul to start it sliding downhill, and glided inside Pal Palych, made myself comfortable inside him, and felt from within, as it were, that growth on his wrinkly eyelid, the starched winglets of his collar, and the fly crawling across his bald spot. I examined all of him with limpid, mobile eyes. The yellow lion over the bed now seemed an old acquaintance, as if it had been on my wall since childhood. The colored postcard, enclosed in its convex glass, became extraordinary, graceful, joyous. It was not you sitting in front of me, in the low wicker armchair to which my back had grown accustomed, but the benefactress of the school, a taciturn lady I hardly knew. And right away, with the same lightness of movement, I glided into you too, perceived the ribbon of a garter above your knee and, a little higher, the tickle of batiste, and thought, in your stead, that it was boring, it was hot, one wanted to smoke. At that instant you produced a gold case from your purse and inserted a cigarette into your holder. And I was within everything--you, the cigarette, the holder. Pal Palych scrabbling awkwardly with his match, the glass paperweight, the dead bumblebee on the windowsill.
Many years have sailed by, and I do not know where he is now. timid, puffy Pal Palych. Sometimes, though, when he is the last thing I am thinking about, I see him in a dream, transposed into the setting of my current existence. He enters a room with his fussy, smiling gait, faded panama in hand; he bows as he walks; he mops his bald spot and ruddy neck with an enormous handkerchief. And when I dream of him you invariably traverse my dream, looking lazy and wearing a low-belted silk top.

* * *

I was not loquacious on that wonderfully happy day. I gulped the slippery flakes of curds and strained to hear every sound. When Pal Palych fell silent, I could hear his stomach muttering--a delicate squeak, followed by a tiny gurgle. Whereupon he would demonstratively clear his throat and hurriedly start talking about something. Stumbling, at a loss for the right word, he would frown and drum his fingertips on the table. You reclined in the low armchair, impassive and silent. Turning your head sidewise and lifting your angular elbow, you would glance at me from under your lashes as you adjusted the hairpins in back. You thought I felt awkward in front of Pal Palych because you and I had arrived together, and he might have an inkling about our relationship. And I was amused that you were thinking this, and amused by the dim, melancholy way Pal Palych blushed when you deliberately mentioned your husband and his work.
In front of the school, the sun's hot ochre had splashed beneath the maples. From the threshold, Pal Palych bowed, thanking us for dropping by, then he bowed again from the doorway, and a thermometer sparkled, glassy-white, on the outside wall.
When we had left the village, crossed the bridge, and were climbing the path toward your house, I took you under the elbow, and you flashed that special sidelong smile that told me you were happy. Suddenly I had the desire to tell you about Pal Palych's little wrinkles, about the spangled St. Isaac's, but, as soon as I began, I had a feeling the wrong words were coming out, bizarre words, and when you tenderly said, "Decadent," I changed the subject. I knew what you needed: simple feelings, simple words. Your silence was effortless and windless, like the silence of clouds or plants. All silence is the recognition of a mystery. There was much about you that seemed mysterious.
A workman in a puffed blouse was resonantly and firmly sharpening his scythe. Butterflies floated above the unmowed scabious flowers. Toward us along the path came a young girl with a pale-green kerchief on her shoulders and daisies in her dark hair. I had already seen her three times or so, and her thin, tanned neck had stuck in my memory. As she passed, she gave you an attentive touch of her barely slanted eyes. Then, hopping carefully across the ditch, she disappeared behind the alders. A silvery tremor traversed the matte-textured bushes. You said, "I bet she was having herself a nice walk in my park. How I detest these vacationers. . . ." A fox terrier, a plump old bitch, was trotting along the path after her owner. You adored dogs. The little animal crawled up to us on its belly, wriggling, its ears laid back. It rolled over under your proffered hand, showing its pink underbelly, covered with gray maplike spots. "Why, you sweetheart," you said with your special, petting-ruffling voice.
The fox terrier, having rolled around for a while, gave a dainty little squeal and trotted on, scuttling across the ditch.
When we were already approaching the low park gate, you decided you wanted to smoke, but, after rummaging in your handbag, you softly clucked, "How silly of me. I left the holder at his place." You touched my shoulder. "Dearest, run and fetch it. Otherwise I cannot smoke." I laughed as I kissed your fluttery eyelashes and your narrow smile.
You cried out after me, "Just hurry!" I set off at a run, not because there was any great rush, but because everything around me was running--the iridescence of the bushes, the shadows of the clouds on the damp grass, the purplish flowers scurrying for their lives into a gully before the mower's lightning.
Some ten minutes later, panting hotly, I was climbing the steps to the schoolhouse. I banged on the brown door with my fist. A mattress spring squeaked inside. I turned the handle, but the door was locked. "Who's there?" came Pal Palych's flustered voice.
I shouted, "Come on, let me in!" The mattress clinked again, and there was a slapping of unshod feet. "What do you lock yourself in for, Pal Palych?" I noticed right away that his eyes were red.
"Come in, come in. . . . Glad to see you. You see, I was asleep. Come on in."
"We forgot a cigarette holder here," I said, trying not to look at him.
We finally found the green-enameled tube under the armchair. I stuck it in my pocket. Pal Palych was trumpeting into his handkerchief.
"She's a wonderful person," he said inopportunely, sitting down heavily on the bed. He sighed and looked askance. "There's something about a Russian woman, a certain--" He got all wrinkled up and rubbed his brow. "A certain"--he emitted a gentle grunt--"spirit of self-sacrifice. There is nothing more sublime in the world. That extraordinarily subtle, extraordinarily sublime spirit of self-sacrifice." He joined his hands behind his head and broke into a lyrical smile.
"Extraordinarily. . ." He fell silent, then asked, already with a different tone, one that he often used to make me laugh, "And what else do you have to tell me, my friend?" I felt like giving him a hug, saying something full of warmth, something he needed. "You ought to go for a walk, Pal Palych. Why mope in a stuffy room?"
He gave a dismissive wave. "I've seen all there is to see. You do nothing b-but get all hot out there. . . ." He wiped his puffy eyes and his mustache with a downward motion of his hand. "Maybe tonight I'll go do some fishing." The pimplelike mole on his wrinkled eyelid twitched.
One ought to have asked him, "Dear Pal Palych, why were you lying down just now with your face buried in the pillow? Is it just hay fever, or some major grief? Have you ever loved a woman? And why cry on a day like this, with this nice sunshine and the puddles outside? . .."
"Well, I have to run. Pal Palych," I said, glancing at the abandoned glasses, the typographically re-created Tolstoy, and the boots with earlike loops under the table.
Two flies settled on the red floor. One climbed on top of the other. They buzzed and flew apart.
"No hard feelings," Pal Palych said with a slow exhalation. He shook his head. "I'll grin and bear it--go, don't let me keep you."
I was running again along the path, next to the alder bushes. I felt that I had bathed in another's grief, that I was radiant with his tears. The feeling was a happy one, which I have since experienced only rarely: at the sight of a bowed tree, a pierced glove, a horse"s eye. It was happy because it had a harmonious flow. It was happy as any movement or radiance is happy. I had once been splintered into a million beings and objects. Today I am one; tomorrow I shall splinter again. And thus everything in the world decants and modulates. That day I was on the crest of a wave. I knew that all my surroundings were notes of one and the same harmony, knew--secretly--the source and the inevitable resolution of the sounds assembled for an instant, and the new chord that would be engendered by each of the dispersing notes. My soul's musical ear knew and comprehended everything.
You met me on the paved section of the garden, by the veranda steps, and your first words were, "My husband called from town while I was gone. He's coming on the ten o'clock. Something must have happened. Maybe he's being transferred."
A wagtail, like a blue-gray wind, quickstepped across the sand. A pause, two or three steps, another pause, more steps. The wagtail, the cigarette holder in my hand, your words, the spots of sunlight on your dress. . . It could not have been otherwise.
"I know what you're thinking," you said, knitting your eyebrows. "You're thinking someone will tell him and so forth. But it makes no difference. . . . You know what I've. . ."
I looked you straight in the face. I looked with all my soul, directly. I collided with you. Your eyes were limpid, as if a pellicle of silken paper had fluttered off them--the kind that sheathes illustrations in precious books. And, for the first time, your voice was limpid too. "You know what I've decided? Listen. I cannot live without you. That's exactly what I'll tell him. He'll give me a divorce right away. And then, say in the fall, we could. . ."
I interrupted you with my silence. A spot of sunlight slid from your skirt onto the sand as you moved slightly away.
What could I say to you? Could I invoke freedom, captivity, say I did not love you enough? No, that was all wrong.
An instant passed. During that instant, much happened in the world: somewhere a giant steamship went to the bottom, a war was declared, a genius was born. The instant was gone.
"Here's your cigarette holder," I said. "It was under the armchair. And you know, when I went in. Pal Palych must have been. . ."
You said, "Good. Now you may leave." You turned and ran quickly up the steps. You took hold of the glass door's handle, and could not open it right away. It must have been torture for you.
I stood in the garden for a while amid the sweetish damp. Then, hands thrust deep into my pockets, I walked along the dappled sand around the house. At the front porch, I found my bicycle. Leaning on the low horns of the handle bar, I rolled off along the park lane. Toads lay here and there. I inadvertently ran over one. Pop under the tire. At the end of the lane there was a bench. I leaned the bicycle against a tree trunk and sat down on the invitingly white plank. I thought about how, in the next couple of days, I would get a letter from you, how you would beckon and I would not return. Your house glided into a marvelous, melancholy distance with its winged piano, the dusty volumes of The Art Review, the silhouettes in their circular frames. It was delicious losing you. You went off, jerking angularly at the glass door. But a different you departed otherwise, opening your pale eyes under my joyous kisses.
I sat thus until evening. Midges, as if jerked by invisible threads, darted up and down. Suddenly, somewhere nearby, I became aware of a bright dapple--it was your dress, and you were--
Had not the final vibrations died away? Therefore, I felt uneasy that you were here again, somewhere off to the side, beyond my field of vision, that you were walking, approaching. With an effort, I turned my face. It was not you but that girl with the greenish scarf-- remember, the one we ran into? And that fox terrier of hers with its comical belly? . . .
She walked past, through gaps in the foliage, and crossed the little bridge leading to a small kiosk with stained-glass windows. The girl is bored, she is strolling through your park; I shall probably make her acquaintance by and by.
I rose slowly, slowly rode out of the motionless park onto the main road, straight into an enormous sunset, and, on the far side of a curve, overtook a carriage. It was your coachman, Semyon, driving at a walk toward the station. When he saw me, he slowly removed his cap, smoothed the glossy strands on the back of his head, then replaced it. A checkered lap rug lay folded on the seat. An intriguing reflection flashed in the eye of the black gelding. And when, with motionless pedals, I flew downhill toward the river, I saw from the bridge the panama and rounded shoulders of Pal Palych, who was sitting below on a projection of the bathing booth, with a fishing rod in his fist.
I braked, and stopped with my hand on the railing.
"Hey, hey. Pal Palych! How're they biting?" He looked upward, and gave me a nice, homey kind of wave.
A bat darted above the rose-colored mirror surface. The reflection of the foliage looked like black lace. Pal Palych, from afar, was shouting something, beckoning with his hand. A second Pal Palych quivered in the black ripples. Laughing aloud, I pushed away from the handrail.
I passed the isbas in one soundless sweep along the firmly packed path. Mooing sounds floated past through the lusterless air; some skittles flew up with a clatter. Then, farther along, on the highway, in the vastness of the sunset, amid the faintly vaporous fields, there was silence.

2009-08-24T05:29:00.004+04:30

فوگِ مرگ
پل سلان
برگردان: ح ف

شیرِ سیاه سپیده دم را می‌نوشیم شب هنگام
نیمروز می‌نوشیم اش هنگامه ی سحر، می‌نوشیم اش شب
‌مدام می نوشیم
گوری می کنیم در آسمان برای آرمیدن فراخ
مردی درخانه با تیره مارها بازی می‌کند می‌نویسد
می‌نویسد هنگامه ای که تاریکی می خوابد به آلمان، موی طلایی تو مارگارته
می نویسدش و راه می افتد از خانه، ستاره‌ها می‌درخشند سوت می‌زند سگانش را می‌خواند
یهودیانش را به بیرون می‌خواند تا گوری بکنند در خاک

فرمانمان می‌دهد بنوازیم برای رقص
شیرِ سیاه سپیده دم را می‌نوشیم شب هنگام
سحر تو را می‌نوشیم هنگامه ظهر، می‌نوشیم ات شب‌ هنگام
مدام تو را می نوشیم
مردی درخانه با تیره مارها بازی می‌کند می‌نویسد
می‌نویسد هنگامه ای که تاریکی می خوابد به آلمان، موی طلایی تو مارگارته
موی خاکسترینِ تو سولامیت، گوری می کنیم در آسمان برای آرمیدن فراخ

فریاد می‌زند آهای با توام و با شما دیگران زمین را زخمین تر کنید، بخوانید و بنوازید
چنگ می اندازد به آهنی که به کمربند دارد تاب اش می دهد چشمانش آبیست
با بیل های تان زمین را زخمین تر کنید آهای با توام و با شمایان بنوازید برای رقص
آی شیرِ سیاه سپیده دم، شبانه تو را می نوشیم

نیمروز تو را می نوشیم هنگامه سحر، تو را می نوشیم شب
‌مدام می‌نوشیمت
مردی درخانه، موی طلایی تو مارگارته
موی خاکسترینِ تو سولامیت، مرد با تیره مارها بازی می کند
فریاد می‌زند مرگ را شیرِین‌تر بنوازید مرگ می آید همچون اربابی از آلمان
فریاد می زند زه ها را تاریکتر زخمه زنید و به سان دود سر به آسمان کشید
پس گوری درابرها از آن ِ تان برای آرمیدن فراخ

شیرِ سیاه سپیده دم، شبانه تو را می نوشیم
هنگامه ی ظهر می نوشیم ات مرگ می آید همچون اربابی از آلمان
می‌نوشیم ات شب‌ هنگامه ی سحر تو را می نوشیم مدام
اربابی از آلمان مرگ می آید با چشمانی که آبی
با گلوله ای که سربی تو را نشانه می گیرد تو را می زند
مردی درخانه، موی طلایی تو مارگارته
می گیردمان با سگانش در آسمان گوری می بخشدمان
با تیره مارها بازی می‌کند و رویا می‌بیند مرگ می آید همچون اربابی از آلمان
موی طلایی تو مارگارته

موی خاکسترینِ تو سولامیت.

2009-08-24T04:59:00.004+04:30

Fugue of Death
Paul Celan

Black milk of daybreak we drink it at nightfall
we drink it at noon in the morning we drink it at night
we drink it and drink it
we are digging a grave in the sky it is ample to lie there
A man in the house he plays with the serpents he writes
he writes when the night falls to Germany your golden hair Margarete
he writes it and walks from the house the stars glitter he whistles his dogs up
he whistles his Jews out and orders a grave to be dug in the earth
he commands us strike up for the dance
Black milk of daybreak we drink you at night
we drink you in the morning at noon we drink you at nightfall
drink you and drink you
A man in the house he plays with the serpents he writes
he writes when the night falls to Germany your golden hair Margarete
Your ashen hair Shulamith we are digging a grave in the sky it is ample to lie there
He shouts stab deeper in earth you there and you others you sing and you play
he grabs at the iron in his belt and swings it and blue are his eyes
stab deeper your spades you there and you others play on for the dancing
Black milk of daybreak we drink you at nightfall
we drink you at noon in the mornings we drink you at nightfall
drink you and drink you
a man in the house your golden hair Margarete
your ashen hair Shulamith he plays with the serpents
He shouts play sweeter death's music death comes as a master from Germany
he shouts stroke darker the strings and as smoke you shall climb to the sky
then you'll have a grave in the clouds it is ample to lie there
Black milk of daybreak we drink you at night
we drink you at noon death comes as a master from Germany
we drink you at nightfall and morning we drink you and drink you
a master from Germany death comes with eyes that are blue
with a bullet of lead he will hit in the mark he will hit you
a man in the house your golden hair Margarete
he hunts us down with his dogs in the sky he gives us a grave
he plays with the serpents and dreams death comes as a master from Germany
your golden hair Margarete
your ashen hair Shulamith.

2009-08-20T22:20:00.005+04:30

تاریکی (Tenebrae)*

نزدیکیم ما، خداوندا،
نزدیک بس نزدیک.
از پیش دست برده ، خداوندا
دریده به چنگال در گذشته و هنوز هم چنان که
تن های مان تنِ تو بود، خداوندا.
دعا کن، خداوندا،
به درگاه ما دعا کن،
که نزدیکیم ما.
باد خلاف بود که رفتیم بدانجا،
رفتیم آنجا تا سرکج کنیم به روی
نقب و نهر.
تا آب به کف آریم خداوندا.
خون بود، همان که
تو ریختی، خداوندا.
درخشید.
طرح تصویر تو را ریخت به چشمان مان، خداوندا.
چشم و دهان مان باز بود و تهی، خداوندا.
ما نوشیده ایم خداوندا.
خون و نقشی که بر خون بود، خداوندا.
دعا کن، خداوندا.
نزدیکیم ما.

***

*کلمه ای لاتین به معنی سایه،تاریکی و تیره روزی که در اشاره به مراسم کلیسا در طی مرحله ی نهایی هفته موقوف (هفته قبل از عید پاک) در یادمانِ رنج بردن ها و در نهایت مرگ میسح به کار می رود.

Remembering Paul Celan

2009-08-19T21:46:00.009+04:30

Paul Celan - Tenebrae*

We are near, Lord,
near and at hand.

Handled already, Lord,
clawed and clawing as though
the body of each of us were
your body, Lord.

Pray, Lord,
pray to us,
we are near.

Wind-awry we went there,
went there to bend
over hollow and ditch.

To be watered we went there, Lord.

It was blood, it was
what you shed, Lord.

It gleamed.

It cast your image into our eyes, Lord.
Our eyes and our mouths are open and empty, Lord.

We have drunk, Lord.
The blood and the image that was in the blood, Lord.

Pray, Lord.
We are near.

***

*A church service observed during the final part of Holy Week commemorating the sufferings and death of Christ.

2009-08-18T15:51:00.004+04:30

خاموشی

جان آپدایک

برگردان: ح ف

اولین بار چاپ شده در مجله نیویورکر به تاریخ 7 ژانویه 2008

گزارشگران هوا توی تلویزیون، همیشه در اشتیاق ردیف کردن فجایع فزاینده، برای نیو اینگلند توفان پاییزی سختی را پیش دیده بودند، توفانی با باران شدید و تند باد. براد موریس که در خانه کار می کرد مادام که همسرش جِین بوتیکی را در خیابان نیوبری بوستون می گرداند، گاه و بیگاه از پنجره اش بیرون به درختان پیچ و تاب خورده خیره می شد – بلوط ها با وجود برگ های زنگارگرفته شان هنوز پابرجا، افراها تنها مانده با طغیان رنگ های قرمز و زرین – اما او بی اعتنا به اخبار گزاف حادثه. نیم ساعتی سخت باران بارید، بعد پس کشید به آسمانی نقره فام از ابرهای تند و تیره. بدبختی انگار به نهایت رسید، نیمه عصر که کامپیوترش جلوی چشمانش پر کشید. اعداد و ارقام مالی ای که با دقت تمام در حال گردآوری شان بود، همگی رنگ باختند، مکیده شدند به درون یک صفحه بی جان تهی، همچون آبگیر پر تلالویی که آب باریکه ای را به درونش فرو بکشد. پیرامونش خانه انگار آه می کشید، از آنجا که همه روشنایی ها و موتورهایش، زمان سنج های کامپیوتری و نمایشگرهایش، همگی هم زمان خاموش شدند. صدای باد و باران، درختانِ آن بیرون را شلاق زنان، به درون سکوت رخنه می کردند. اشعه ای جیغ کشید. دریچه ی باز دوربینی محکم بسته شد. همچون سرزنشی دوست داشتنی برای خاطرجمعی، چکه ای از ناودانی راه گرفته به سختی روی عایق چوبی دریچه ی چاهی چکید.
خطوط آورنده ی برق و تلفن و سیم آنتن تلویزیون به خانه موریس از میان دو جریب درخت گذشته و از سه تیر بالا رفته بودند. توفان که خوابید براد رفت بیرون به درون هوایی که به طور غریبی روشن بود تا ببیند هیچ شاخه ای روی خطوط ارتباطی اش افتاده یا نه. چیزی ندید، هیچ پنجره ی روشنی نبود در نزدیک ترین خانه ی آن دور و بر که به سختی از میان درختان تابستانی که با برگ هایشان تمامن آن را پنهان کرده بودند، به چشم می آمد. نوک بلندترین درخت ها در بادی که او سخت احساسش می کرد، در تقلا بودند. ریزش قطرات سرد و انبوه باران بازگرداندش به درون خانه، جایی که سوق سایه ها کشیده می شد تا به گوشه ها و کوره ی توی زیرزمین همچنانکه پوشش فلزی اش سرد می شد صدای تیک تیک می داد. بدون برق هیچ کاری برای انجام دادن نبود.
در یخچال را باز کرد و غافلگیر شد از ناتوانی یخچال در خوشامدگویی به او با چراغ درونی اش. بخاری توی کمینگاهش عطر تند و تیز خاکسترِ تر می پراکند. صفیر باد در درزهای زیر لبه ی بام و کناره پنجره های رو به توفان می پیچید و هیچ اثری از زندگی در چهره ی او نبود. احساس درماندگی می کرد، و در این موقعیت غیرمنتظره از درماندگی خودش متحیر بود. نامه هایی را به یاد آورد که قرار بود برای ارسال به اداره پست در مرکز تجاری حومه شهر ببرد، و چکی که خیال داشت واریزد به حساب بانکی. پس بود کارهایی که باید می کرد: این اوراق را گرد آورد و یک نیمتنه ی زیپ دار ضد آبِ پوست مازویی و یک کلاه رِدساکس به تن کرد. دزدگیر در ورودی بیب بیب کرد و چشمک زد، آنقدر آرام که انگار بخواهد فقط خودش را خبر کند. براد با مشت کوبید روی دکمه ی بازراه اندازیش و رفت بیرون، دستگاه ساکت شد.
جای شگفتی داشت که اتومبیلش مانند همیشه روشن شد. برگ های بارانی تمام راه خانه تا خیابان و جاده های سنگفرش باریک و دراز این گستره را اندود کرده بودند. همسایگی ها بیست سال پیش همه با هم روی زمین یک مزرعه بی ثمر ساخته شده بودند. با احتیاط رانندگی می کرد، خاصه پیرامون برکه اردک ها، و کنار یک انبار کاه ناپیدا، جایی که در کولاک برف ده سال پیش، نوجوانی از میان پرچینِ نرده مانند سر خورده بود و مرسدس پدر و مادرش را تا بالای چرخ هایش توی گل فرو برده بود. مرکز شهر – شامل دو کلیسا، یک داروخانه، یک کلوچه پزی، یک پیتزا فروشی، یک رستوران اساسا ایتالیایی، دو آرایشگاه بانوان، یک فروشگاه پوشاک، یک فروشگاه لباس عروس، و چندتایی فروشگاه از دیرزمان خالی مانده، یک نمایندگی بیمه و یک وکیل در اشکوب بالا در یک دفتر مستقل، یک دندانپزشکی، شعبه ای از یک بانک، و یک دفتر پستی – بدون برق به سر می برد اما از همیشه شلوغ تر بود، پیاده رویی پر از پیاده گرد ها در سوسوی این سکون خاکستری.
براد با دیدن دو زن جوان که قبل از اینکه آغاز به گفتگوکنند همدیگر را در آغوش گرفتند، از جا پرید، ، انگار که داشتند یک آشنایی مدت ها راکد مانده را نو می کردند. مردم در گروه های کوچک می ایستادند به حرف زدن درباره ی سرنوشت چک هایشان. ویترین های همیشه روشن تاریک بودند، به فکرش آمد که مطمناً مردم به خاطر خاموشی و قطعی برق ریختند توی پیاده رو. فروشگاه غذاهای طبیعی، با قفسه های پرش از آجیل های بسته بندی شده و ویتامین های توی بطری و سندویچ های توفیوی سرد، و در آن طرف خیابان، میوه فروشی، همنهادش در تغذیه سالم، هردو غارهای تاریک ترسناکی در پس شیشه ی ویترین هایشان بودند.
اما تا به حال برایش پیش نیامده بود بانکی که معمولا پذیرای سپرده ها بود، حالا اطلاعیه ای روی درهای شیشه ای اش چسبیده بود که از مکان نزدیک ترین شعبه ی دیگر خبر می داد، و اینکه گرچه می توانست روی نیمکت باد کرده جای همیشگی وثیقه گذاشتگان و چک بی محل کشیدگان سودازده، گوینده ای را در حال گپ زدن ببیند، اما هیچ دسترسی به پولش پیدا نکرده بود جز اینکه دستش را خوابانده بود روی یک ماهی توی آکواریوم. رییس بانک، یک زن بلندقد تحریک کننده در یک لباس زننده، جداً داشت توی پیاده رو گشت می زد؛ نفس زنان به براد گفت، "خیلی متاسفم آقای موریس. هشداردهنده های A.T.Mِ ما اصلا همه چیز از کار افتاده. من فقط می خواستم ببینم که سخت افزار فروشی هیچ مولدِ برق رسانی دارد یا نه."
براد بهش اطمینان داد " میرا، ما همگی دچار یک مشکلیم"؛ هنوز بی اعتمادی را در چهره اش می خواند. پیش خودش انتظار نداشت که اداره پست که گرچه برای کاربران صندوق ها و جویندگان شیارهای نامه اندازی بخش درونی باز بود، به روی انتقالات بسته باشد. همه چیز به دست اداره خدمات پستی ایالات متحده ی هواخواه مدنرنیزه شدن، رایانه ای شده بود، و حالا هیچ نامه ای نبود که وزن شود و حتا یک تمبر که فروخته شود، گرچه برای این کارها به اندازه کافی روشنایی بود. هوا داشت تاریک می شد. در هراس از اینکه در نهایت هیچ پیغامی به مقصد نمی رسد، درِ فروشگاه غذاهای طبیعی را امتحان کرد ببیند که باز است یا نه، چفتِ در رها شد، توی تاریکی خنده ی دخترانه ای شنید. "صدا کرد: بازه ؟"
آوای مالک جوان، اولیویای همیشه برنزه با موهای فرفری پاسخ داد:" برای شما البته." براد کورمال کورمال به طرف عقب رفت، جایی که یک شمع وارفته ی خوش عطر، جعبه ی کیسه های پلاستیکی را روشن می کرد. آنها جا به جا سوسو می کردند. پاکتی از چیزهایی که انتظار داشت بلاردهای برشته اما نمکسود نشده باشند آورد و گذاشت روی پیشخوان. اولیویا برای خنده گفت: "اسم نویسی تمام شده. همه ی جاهای خالی پر شده،" و به واسطه ی کیف پول خودش اسکناس پنج دلاری ای را که براد نزدیک چشمهاش گرفته بود خرد کرد.
معامله احساس طنازانه ای برایش داشت، و جو مرکز شهر در سیطره ی گلبند های پژمرده ی کابل های بی فایده، شادمان به چشم می آمد. اتومبیل ها با چراغ های سوزانشان خودنمایی می کردند. ابر گرفتگی بدشگون هوا دوباره پیاده گرد ها را برای سرپناه گرفتن به جنبش درآورد. سرشاری ای موج می زد، سرریزیِ خوش خویی و شفافیت. با عریان شدن امکان های فروگذاشته شده، برخی حصارها برچیده شده بودند. براد شتابان در حال برگشت به درون سرپناه ماشین اش، با سرخوشی مبهمی می خندید.
همچنانکه داشت از میان شکافی در یک دیوار سنگی که یک زمانی مرزهای مزرعه را نمایان می کرد، به محله ی خودشان بر می گشت چکه های تر و تازه ی باران، شیشه ی جلویی ماشین اش را لکه می انداختند. یک تابلوی رنگامیزی شده تاکید کرد: "راه شخصی،" زن سپیدپوشی - در یک بارانی وینیلیِ سپید و رخشان و کفش های کتانی سپید و سبک نما – در میان جاده ی باریک داشت قدم می زد. زن با حالتی سراسیمه به او اشاره کرد که بایستد. براد همسایه تازه شان را شناخت، زنی موبور که چند سال پیش با شوهر و دو پسر کوچکش کوچ کرده بودند به خانه ای که از خانه ی موریس دیده نمی شد. آنها در سال فقط چندبار همدیگر را می دیدند، در مهمانی های شبانه یا در انجمن های منطقه ای بررسی درخواست ها و پیشنهادها. زن به روحی می ماند در حال اغوای او. توقف کرد و شیشه ماشین اش را پایین کشید. با نفسی نشان از آسودگی گفت،" اوه براد، خودتی . چه اتفاقی افتاده ؟ برق خانه من رفته حتی تلفن هم از کار افتاده. "
براد برای دلداری دادن به او گفت، " مال من هم همین طور، مال همه از کار افتاده. توی این باد، جایی درختی بایست افتاده باشد روی سیم برقی. از این چیزها پیش می آید، لین." براد از اینکه نام او را به خاطر آورده بود خوشحال بود: لین ویلارد.
زن به قدر کافی به شیشه باز نزدیک شد تا براد ببیند که او واقعن دارد می لرزد، لب هایش همچون لب های بچه ای نزدیک اشک ریختن در پی چیزی بود. چشم هایش خیره مانده به سقف ماشین براد انگار که در جست و جوی نوک درختی برای رهایی بود. کانون نگاهش را برگرداند به چهره ی براد و با لرز گفت، " ویلی رفته. به شیکاگو. تمام هفته. من آنجا تنهای تنها ماندم، پسرها، حالا هر دو تاشان عازم مدرسه شبانه روزی اند. نمی دانستم چه کار باید بکنم، برای همین کفش کتانی پوشیدم و به قدم زدن پرداختم.
براد، پسرها را ناقلا و پر سر و صدا، با ژاکت های ورزشی شان، در انتهای جاده، درست بیرون دیوار سنگی فروریخته، منتظر اتوبوس مدرسه ی روزانه، به خاطر می آورد. اگر آنها حالا آنقدر بزرگ شده بودند که به مدرسه شبانه روزی بروند، پس این زن آنقدر ها که به چشم می آمد، جوان نبود. چهره اش سفید بود، باریک شده با روسری گره خورده ای، به جز نوک بینی اش که مثل مال خرگوش ها میخکی بود. پشت پلک هایش هم میخکی بود. انگار که آنها را مالانده بود و چشم هایش پر اشک شده بود. لین برای پر کردن این سکوت مدام گفت، " از کلاهتان خوشم می آید، شما ورزش دوستید ؟"
"نه بیشتر از حد معمول. "
"آنها برنده ی مسابقات قهرمانی بیسبال شده اند. "
براد برای عمیق تر کردن نیروهای اطمینان آفرینی اش گفت، "حق با توست. سوار شو، لین. من می رسانمت خانه. مرکز شهر خبری نیست. هیچ کس نمی داند خاموشی تا کی طول می کشد. حتا بانک و اداره پست هم نمی دانند. تنها جای باز، فروشگاه غذاهای طبیعی است. "
لین چنانکه انگار این چیز کاملن محرزی نبود، گفت، " پیاده می روم، می توانم پیاده بروم. "
" مگر نمی بینی؟ دوباره دارد باران می گیرد. ابرها خیالِ رها شدن دارند. "
لین چشمک زنان، لب هایش را به هم می فشرد تا رعشه اش را بخواباند - لب پایینش فریب کارانه کشش های ناگهانی پر نیرنگی داشت - روبروی چراغ های جلوی ماشین براد به قدم زدن پرداخت. براد از روی صندلی خم شد تا به زحمت در عابر را برایش باز کند، انگار که لین خودش نمی توانست این کار را بکند. در حال لغزیدن به تو با بارانی وینیلی لیزش، اقرار کرد، " توی خانه صدای بیب بیب پیچیده بود برای همین مجبور شدم از خانه بزنم بیرون. ویلی هم در بوستون نیست، کجا می توانستم باهاش تماس بگیرم."
براد بهش گفت، " به گمانم صدای دزدگیرتان باشد، یا صدای هشداردهنده ی دیگری که آن هم از قطعی برق خوشش نمی آید. اگر اجازه بدهید می آیم تو تا ببینم چه مشکلی پیش آمده."
لین با خودش رایحه ی لذت باری توی ماشین آورد، رایحه ای از دوران بچگی براد، چیزی شبیه رایحه ی آب نبات ضد سرفه یا رایحه ی شیرین بیان. همچنان که داشت روی صندلی چرمی ماشین براد برای خودش جا باز می کرد گفت، " البته،" با پیچش کنایه آمیزی که به دهانش داد، انگار که بخواهد به خودش یا به یادبودِ یک خودِ دوردست بخندد، ادامه داد، " خیلی ترسیده بودم."
براد هرگز به محله ی ویلارد ها نرفته بود. حاشیه ی راه خانه ی شان استادانه تر از مال موریس ها با گیاهان تزیینی پوشیده شده بود - بوته های کوچک پیچ خورده ی آزالیا، عاری از برگ، و شمشاد های هنوز آراسته به رنگ قرمز تند پاییزی با حالتی فراواقعی – و همین طور توقفگاه شان که با سنگ های سپید زیادتری فرش شده بود به نسبتِ قلوه سنگ های نیم اینچیِ قهوه ای رنگی که همسر براد به رغمِ تمایل شان ( که براد خاطرنشان کرد) طی برف روبی زمستان، اصرار بر پراکندن آنها توی علفزار کرده بود. اما خانه ی اصلی، از خانه های نو مهاجرنشین با بیست سال قدمت روکوبی شده با چوب های خوش تراش، با نمایی آجری، درست همانند خانه او بود. لین در ورودی را نبسته بود، فقط از روی ترس پا گذاسته بود به فرار. در پی لین، براد متحیر مانده بود از چابکی نرم و روانِ او که آنطوری از پله های ایوان سنگفرش بالا رفت و همچنانکه در مخصوص هوای توفانی را برایش نگه داشته بود در دیگری را برایش باز کرد.
صدای بیب بیب، روشن و پافشارانه اما بی دلیل، توی خانه پیچیده بود، صدای ناله مانندی که هر آن بلند تر می شد. براد از راه نادرستی که اول رفته بود برگشت؛ نقشه اشکوب این خانه متمایز از مال او بود، اتاق پذیرایی به جای آنکه در طرف راست باشد در طرف چپ بود، و آشپزخانه نه نزدیک که دور از آن. با این وجود اثاثیه بسیار همانند می نمود- سلیقه ی نوین بیست سال پیش، جعبه مانند و چپیده توی هم، تخته های برهنه و نخ های پشمی تک فام، میزهای قهوه خوری از آبگینه ضخیم روی پایه های صلیبی شکل از فولاد زنگ ناپذیر، همگی آراسته به عتیقه های خانوادگی و اشیای مشرقی. این دارایی ها اندکی شیک تر و کمتر از دارایی های خانه او خسته کننده بودند. اما هنوز براد میل به سحر کردن آنچه که دیگران داشتند داشت.
لین گفت، "بیا اینجا، نزدیک پستو" – پستوی سرسرای روبرو را می گفت که داشت بارانی وینیلی اش را آنجا آویزان می کرد. راحتیِ کشبافِ کبودی که از زیر به تن داشت، براد را به این فکر انداخت که انگار لین از مهمانی عصرانه ی خانم ها آمده. روی پنجه پاهاش، کفش های کتانی اش را بدون دردسرِ گشودن بندهاش از پاهاش کند – شاید برای دوری از خم شدن جلوی چشمهای براد - و پرت شان کرد کف پستو.
در حال حرکت به سوی تابلوی برق، گفت " بله، کاملن شبیه مال منه." دستش را بالا برد تا تابلو را لمس کند، بعد فکر کرد بپرسد،
" می توانم ؟"
لین گفت،"راحت باش،". صدایش، توی خانه ی خودش، تقریبن خودمانی شده بود، دیگر نمی لرزید. " مهمان من باش"
براد تکمه ی کوچک مستطیلی شکل را به طرف نشانه ی باز راه اندازی هل داد. صدای بیب بیب به تندی قطع شد. لین همین طور که نزدیک می شد با شگفتی گفت، " به همین راحتی؟
لین با سرخوشی مبهمی خندید. رایحه ای که توی ماشین پیچیده بود، براد فهمید که توی خودش الکل داشت، آمیخته به شیرین بیانی از گذشته ها. لین بهش گفت: " ویلی مثل خار است، همه ی این ها را می داند اما با هیچ کس در میان نمی گذارد. مرد باش و بهم بگو. تو فکر می کنی ویلی واقعن مجبور است این همه وقت را در شیکاگو بگذراند؟
براد با احتیاط گفت،” تجارت می تواند خیلی طاقت فرسا باشد. برای مردانی همتراز هم – و همین طور زنانی که در تجارت- مجبورند چشم در چشم هم شوند. من معمولا همه ی وقتم توی هواپیماها می گذرد و همه اش سر قرارمدارها هستم و این جور چیزها، با همه ی این ها کار در خانه را بیشتر موثر یافته ام. با این همه وسایل ارتباطی الکترونیکی در همه جا، واقعن دیگر نیازی به این همه بیرون رفتن از خانه نیست. اما من از کسب و کار ویل- آقای ویلارد سر درنمی آورم. “ حرف های او، به طور نگران کننده ای افراطی، انگار پژواکی در خانه ای ناآشنا داشتند. – یا، تا اندازه ای، احساسی از جذب شدن به دست بیگانگی قطعه قطعه ی آن، آواها در حال سقوط به درون این نه آنی های بسیار کوچک میان این خانه و خانه خودش. باران، همانگونه که پیشگویی کرده بود، دوباره بازگشته بود، زمزمه کنان و ضربه زنان، و به درون آوردنده ی سایه ی ژرفی از تاریکی. باد ساچمه های خیس باران را از پشت پنجره شلاق می زد.
این زن، با خودِ ناآرامش گفت، " من هم سر در نمی آورم. می توانم به یک نوشیدنی دعوتت کنم؟" با لبخند دیگری ادامه داد "از آنجا که رفته ای بیرون" به طرف آشپزخانه ی بی سر و صدایش اشاره کرد. " نمی توانم به قهوه دعوتت کنم."
براد ازش پرسید "تو چیزی خوردی؟"
چشم های لین انگار برای جبران فقدان نور گشاد شدند. " از کجا فهمیدی که چیزی خوردم؟ من و دوست دخترهام شام را با عرقِ بادیان تمام کردیم."
براد بهش گفت، " توی ماشین عطر خوشی می دادی،" و بهش نزدیک شد، انگار بخواهد وارسی اش کند.
بوسه های لین طعمِ شیرین بیان نمی داد، آنجا در اتاق پذیرایی، جایی که صفحه تلویزیون پلاسمای بزرگ، بی هوا روشن شد و روزنامه صبحِ گوی (Globe) هنوز در جلد پلاستیکی اش، خوانده نشده پرت شده بود روی سوفا(کاناپه)، لین با لب های خشک براد را بوسید، انگاری که داشت رژ لبش را امتحان می کرد. بعد لب هایش برای هماهنگی با لب های براد حرارت گرفتند، چهره اش، در میان دست های بی قرار خودش و براد که حلقه شده بود دور گردن کوچکش، رو به بالا برگشت، و براد گیج و منگ مانده بود که کاش این همه بعید و ناگهانی گرفتار این بچه ی سرکش نشده بود. اما نه، به خودش اطمینان داد که این انسان و بی آزار است، این تماس محفوظ مادام روی می داد که بیرون باران می بارید و روشناییِ درون اتاق با گسست های نامحسوس کم رمق می شد. برانگیختگی براد به خاطر نرمی موهای لین بود، آنجا که در هم پیچیده و زیر روسری اش تخت فشرده شده بود. دست های براد می لرزید، چنان لرزشی که لب های لین هم دچارش بود. صورت هایشان گر گرفته بود؛ نوازش هایشان از میان لباس هایشان آغاز احساسِ خام دستی بود. لین با خشونت گفت، "باید برویم طبقه بالا، اینجا همه ردشدنی می بینندمان."
براد گفت" کی تو این هوا از اینجا رد می شود؟"
لین گفت" او شرکت های FedExِ زیادی به هم رسانده". در حین بالا رفتن از پله ها از پسِ براد- پله هایی فرش شده با سبز کمرنگ، اما پله های خانه ی براد و همسرش جین بلوطی فرش شده بودند- لین با همان ضمیرِ مبهم ادامه داد" هر روز بهم زنگ می زند، اغلب همین زمان ها. به گمانم امشب دیگر به حال خودش باشد. براد، بالای پله ها که رسید اندکی از نفس افتاده بود، همین طور داشت آه می کشید، مات و مبهوتِ کفل های لین که توی راحتیِ کشبافِ آسوده تکان می خوردند، پرسید" می خواهی بگویی که تلفنت هم کار نمی کند؟"
" آره، یک سیستم خست آمیزی به هم رسانده که نگو، همگی از یک خط کشیده شده. من درست سر در نمی آرم. توی ماشین نوی مان، حتا نمی توانم ایستگاه های رادیویی را بگیرم. اینها دست و بالت را بازتر می کنند،نه."
براد تایید کرد،"دقیقاً ".
اتاق های بالا طرح دیگرگونی از اتاق های طبقه بالای خانه ی خودش داشتند، آن یکی که لین کشاندش تو، ساده تر و کوچک تر از اتاق خواب بزرگی بود که باید می بود. عکس هایی که روی گنجه لباس ها بود پسرهای لین را نشان می داد، در ژست های گونه گون، و پیرترها را، گرچه هنوز جوان می نمودند، در لباس های پنجاه سالگی، که یا پدر و مادر لین بودند یا والدین ویلی. عکس های تعطیلات قاب شده در رنگ های گونه گون با تاریخ ثبت های جورواجور به سفیدی می زدند. روی دیوار، پوستری کاغذی زنی را نشان می داد که فقط پوست ببر به تن کرده و توی یک لامبورگینی لم داده بود. لین مدتی کنار پنجره ایستاد. گفت"بببین، حالا که برگ ها ریخته، می توانی خانه خودت را ببینی." مدتی طول کشید تا براد خانه اش را پیدا کرد – شبحی رنگ پریده، ته رنگی از مه و دود، از میان درخت ها پیدا.
براد به لین گفت" چشم های تیزی داری". نمی خواست احساس کند که این همسایه بسیار جوان تر از اوست، اما تفاوت سنی آنها همین که لین آرام و به یک چشم به هم زدن لباس هایش را کند، آشکار شد، انگار که چیز مهمی نباشد. آه، اما این چیز مهمی بود، لین خیلی دوست داشتنی بود، از سر تا به پا خوش اندام و خوش ریخت، برگشت و توی اتاق سایه گون پیش رفت تا لباس های تاکرده اش را بگذارد روی صندلی ها، صندلی های پشت صافِ ساده ی پسرها. وقتی وسط جاده لین را دیده بود در لحظه فکر کرده بود او روح است، و حالت روح گون جداگانه ای هم در راه رفتن او بود، لب های لین اغواگرانه چین خوردند وقتی که توی ماشین لیز خورده بود بغل او، پیچ و تاب خود-نکوهنده ای که براد دستگیرش شده بود.
لین به کمک آمد تا براد لباس هایش را بکند، کاری که جین هرگز نکرده بود. این کار فروتنانه، صورت کوچکش با ابروهای درهم، همچنانکه داشت تکمه های پیراهن براد را باز می کرد، تحریکش کرد، طوری که او را موقوف به احساسِ بی قراری کرد، از دست این دختره ی شرور – موقوف به گوش سپردن به باران و باد. توفانِ خون، درونِ او آنها را غرق خود کرد. نوک زبان لین میان لب هایش به کانون ذهنش خزید. موهای روی پیشانی اش، که از روسری بیرون مانده بود، چندی چکه های کوچک سوسوکنان با عطر باران داشت، رایحه ی دیگری از دوران کودکی. براد گفت، "خدایا، من دوستش دارم." با تقلا خودش را از گفتن "تو" نگه داشت.
با آوای نرمِ زنی انگار در حال حرف زدن با یک دوستِ دختر، لین بهش نوید داد "هنوز تمام نشده، هنور مانده براد."
برق برقرار شده بود.روشنایی تمامِ اتاق های بالا، نقش و نگارِکاغذدیواری ها و قالب های چوبی را گرفته بود. طبقه پایین، توی آشپزخانه، ماشین ظرفشویی به کار افتاده بود. دزدگیر در ورودی با صدای تیز و شفافی دوباره به بیب بیب کردن افتاده بود، تنوره (موتورخانه)ی توی زیر زمین با تن صدای پایین تری از زوزه ی باد، اما با غرشی پایدارتر از زوزه ی باد برای بازگرداندن گرما به خانه ی سرد روشن شده و کارش را آغاز کرده بود. صداهای بلند و شکاننده ی طبقه پایین، نشان از این داشت که لین ساعتی پیش در حال تماشای خبرهای تلویزیون بوده، پیش از اینکه دچار ترس شود. صورت لین، آنقدر نزدیک صورت براد بود که نفس هایشان آمیخته می شد، همچون برنامه ای تلویزیونی که به آگهی بازرگانی قطع شود، لین یکباره پرید عقب. با چشم های پر شرارش در حال برگشت به هشیاری گفت"آه عزیزم."
براد گفت"وقت رفتنه". شروع به بستن تکمه هاش کرد.
لین که توی برهنگی خودش، برآشفته بود، گفت" مجبور نیستی بری."؛ گونه هاش گل انداخته بود، آنقدر که انگار از خارش سرخ شده بود.
براد گفت" فکر کنم بروم.اگر خبر خاموشی توی بوستون پیچیده باشد، شاید ویلی زنگ بزند. شاید هم دوست دخترت زنگ بزند. باید خوشحال باشی. گوش کن. لین. دیگر صدای دزدگیر نمی آید. این یعنی اینکه همه چیز رو به راه است. همه چیز طبیعی است. این یعنی اینکه، هی مرد از خانه ی من برو بیرون."
با صدای نحیفی اعتراض کرد "نه".
براد نگاهش را از برهنگی لین برگرداند، از برهنگی روشن و سفیدش. گفت" این یعنی اینکه، حالا من مسئولم. همین طور است. واقعیت این است."

2009-08-18T15:34:00.003+04:30

Outage
by John Updike

The weatherpersons on television, always eager for ratings-boosting disasters, had predicted a fierce autumn storm for New England, with driving rain and high winds. Brad Morris, who worked at home while his wife, Jane, managed a boutique on Boston’s Newbury Street, glanced out his windows now and then at the swaying trees—oaks still tenacious of their rusty leaves, maples letting go in gusts of gold and red—but was unimpressed by the hyped news event. Rain came down heavily a half hour at a time, then pulled back into a silvery sky of fast-moving, fuzzy-bottomed clouds. The worst seemed to be over, when, in midafternoon, his computer died under his eyes. The financial figures he had been painstakingly assembling swooned as a group, sucked into the dead blank screen like glittering water pulled down a drain. Around him, the house seemed to sigh, as all its lights and little engines, its computerized timers and indicators, simultaneously shut down. The sound of wind and rain lashing the trees outside infiltrated the silence. A beam creaked. A loose shutter banged. The drip from a plugged gutter tapped heavily, like a bully nagging for attention, on the wooden cover of a cellar-window well.

The lines bringing the Morrises’ house electricity and telephone service and cable television came up, on three poles, through two acres of woods. Brad stepped outside in the storm’s lull, in the strangely luminous air, to see if he could spot any branches fallen on his lines. He saw none, and no window lights in the nearest house, barely visible through the woods whose leaves in summer hid it entirely. The tops of the tallest trees were heaving in a wind he barely felt; a spatter of thick cold drops sent him back into the house, where drifts of shadow were sifting into the corners and the furnace ticked in the basement as its metal cooled. Without electricity, there was nothing to do.

He opened the refrigerator and was surprised by its failure to greet him with a welcoming inner light. The fireplace in the den emitted a sour scent of damp wood ash. Wind whistled in crevices he had not known existed, under the eaves and at the edges of the storm windows. He felt impotent, and amused by his impotence, in this emergency. He remembered some letters he had planned to mail at the post office in his suburb’s little downtown, and a check he had intended to deposit at the bank. So he did have something to do: he collected these pieces of paper, and put on a tan water-resistant zippered jacket and a Red Sox cap. The burglar alarm by the front door was peeping and blinking, softly, as if to itself. Brad punched the reset button; the device fell silent, and he went out the door.
It seemed odd that his car started as usual. Wet leaves were plastered over the driveway and the narrow macadam roads of this development; the neighborhood had been built all at once, twenty years ago, on the land of an unprofitable farm. He drove cautiously, especially around the duck pond, beside a vanished barn, where, in a snowstorm ten years ago, a teen-ager had slid through a rail fence and sunk his parents’ Mercedes up to its hubcaps. The downtown—two churches, a drugstore, a Dunkin’ Donuts, a pizza shop, a mostly Italian restaurant, two beauty parlors, a dress shop, a bridal shop, a few more stores that came and went in the same chronically vacated premises, an insurance agent and a lawyer on the floor above a realty office, a dentist, a bank branch, and a post office—was without electricity but busier than usual, the sidewalk full of pedestrians in this gleaming gray lull.
Brad was startled by the sight of two young women embracing, before they began to converse, as if renewing a long-neglected acquaintance. People stood talking, discussing their fate in small groups. Shopwindows usually bright were dark, and it occurred to him that, of course, people had been flushed onto the sidewalk by the outage. The health-food store, its crammed shelves of bagged nuts and bottled vitamins and refrigerated tofu sandwiches, and the fruit store, its rival in healthy nutrition across the street, were both caves of forbidding darkness behind their display windows.
But it did not occur to him that the bank, usually so receptive to his deposits, would have a taped notice on its glass doors declaring the location of the nearest other branch, and that, although he could see the tellers chatting on the padded bench where applicants for mortgages and perpetrators of overdrafts customarily languished, he could no more gain access to his money than he could have laid hands on the fish in an aquarium. The bank manager, an excitable tall woman in a severe suit, was actually patrolling the sidewalk; she told Brad breathlessly, “I’m so sorry, Mr. Morris. Our A.T.M., alarms, everything is down. I was just checking to see if the hardware store had any power.”
“Myra, I think we’re all in the same boat,” Brad reassured her; yet he understood her incredulity. He himself did not expect that the post office, though open to box users and seekers of the inside mail slots, would be also closed to transactions; everything had been computerized by a United States Postal Service zealous to modernize, and now not a single letter could be weighed or a single stamp sold, even had there been light enough to see. The afternoon was darkening. In danger of completing no errands at all, he tested the door of the health-food store. The latch released, and he heard a giggle in the shadows. “Are you open?” he called.
“To you, sure,” answered the voice of the young proprietress, curly-haired, perpetually tan Olivia. Brad groped toward the back, where a single squat perfumed candle illuminated bins of little plastic bags; they shimmered with blobby reflections. He brought to the counter a bag of what he hoped were roasted but unsalted cashews. “The register’s out. All contributions accepted,” Olivia joked, and made change out of her own purse for what he, holding it close to his eyes, verified was a five-dollar bill.
The transaction had felt flirtatious to him, and the atmosphere of the downtown, beneath its drooping festoon of useless cables, seemed festive. Automobiles paraded past with burning headlights. The ominous thickening in the air stirred the pedestrians to take shelter again. There was a brimming, an overflow of good nature, and a transparency: something occluding had been removed, baring neglected possibilities. Hurrying back into the shelter of his car, Brad laughed with irrational pleasure.

Fresh drops speckled his windshield as he turned in to his neighborhood, through a break in the stone wall that had once marked the bounds of the farm. “Private Way,” a painted sign said sternly. A woman in white—a shiny vinyl raincoat and silly-looking white running shoes—was walking in the middle of the narrow road. With fluttering gestures she motioned him to stop. He recognized a newish neighbor, a wispy blonde who had moved a few years ago, with her husband and two growing boys, into a house invisible from the Morrises’. They met only a few times a year, at cocktail parties or zoning-appeals-board hearings. She looked like a ghost, beckoning him. He braked, and lowered the car window. “Oh, Brad,” she said, with breathy relief. “It’s you. What’s happening?” she asked. “All my electricity went out, even the telephones.”
“Mine, too,” he said, to reassure her. “Everybody’s. A tree must have fallen on a power line somewhere, in this wind. It happens, Lynne.” He was pleased to have fished her name up from his memory: Lynne Willard.
She came close enough to his open window for him to see that she was actually trembling, her lips groping like those of a child near tears. Her eyes stared above his car roof as if scanning the treetops for rescue. She brought her focus down to his face and shakily explained, “Willy’s away. In Chicago, all week. I’m up there all alone, now the boys are both off to boarding school. I didn’t know what I should do, so I put on sneakers and set off walking.”
Brad remembered those boys as sly and noisy, waiting in blazers for the day-school bus at the end of the road, just outside the tumbled-down fieldstone wall. If they were now old enough for boarding school, then this woman was not as young as she seemed. Her face, narrowed by a knotted head scarf, was white, except for the tip of her nose, which was pink like a rabbit’s. Her eyelids also were pink; they looked rubbed, and her eyes watered. “I like your hat,” she said, to fill the lengthening silence. “Are you a fan?”

“No more than normal.”

“They won the World Series.”
“That is true. Get in the car, Lynne,” he said, his powers of reassurance deepening. “I’ll drive you home. There’s nothing downtown. Nobody knows how long the outage will be. Even the bank and post office didn’t know. The only thing open was the health-food store.”

“I was taking a walk,” she said, as if this hadn’t been quite established. “I can keep going.”

“Don’t you notice? The rain is starting up again. The skies are about to let loose.”
Blinking, pressing her lips together to suppress their tremor—the lower had a trick of twitching sideways—she walked around in front of his headlights. He leaned across the seat to tug at the door handle and push open the passenger door for her, as if she couldn’t do it for herself. Sliding in, with a slither of white vinyl, she confessed, “There was a beeping in the house I had to get away from. Willy’s not even in Boston, where I could call him.”
“I think that’s your burglar alarm,” Brad told her. “Or some other alarm that doesn’t like losing current. I’ll come inside, if I may, and look at the problem.”

She had brought a pleasant smell with her into the car, a smell from his childhood, like cough drops or licorice. “You may,” she said, settling back on his leather car seat. “I got so afraid,” she went on, with a wry twist to her mouth, as if to laugh at herself, or in memory of a long-ago self.
He had never been to the Willards’ place. Their driveway was fringed with more elaborate plantings—gnarly little azaleas, bare of leaf, and euonymus still blaring forth that surreal autumnal magenta—than the Morrises’, and their parking area was covered in larger, whiter stones than the brown half-inch pebbles that Brad’s wife had insisted on despite their tendency (which he had pointed out) to scatter into the lawn during winter snowplowing. But the basic house, a good-sized clapboarded neo-Colonial twenty years old, with a gratuitous swath of brick façade, looked much like his. Lynne hadn’t locked the front door, just walked out in her panic. Trailing behind her, Brad was surprised by the lithe swiftness with which she climbed the steps of the flagstone porch and let herself back in, holding the storm door for him as she opened the other.

Inside, the beeping was distinct and insistent, but not the urgent, ever-louder bleating of alarm mode. He turned the wrong way at first; the floor plan of this house was different from his, with the family room on the left instead of the right, and the kitchen beyond it, not beside it. The furnishings, though, looked much the same—the modern taste of twenty years ago, boxy and stuffed, bare wood and monochrome wool, coffee tables of thick glass on cruciform legs of stainless steel, all mixed with Orientals and family antiques. These possessions looked slightly smarter and less tired than those in his home; but then Brad tended to glamorize what other people had.
“Over here,” Lynne said, “next to the closet”—the very front-hall closet in which she was hanging up her vinyl coat. The snug knit gray dress she wore beneath it looked to him as if she had come from a ladies’ luncheon that noon. Using her toes, she pried off her sneakers without bothering to unlace them—perhaps to avoid bending over beneath his eyes—and tossed them onto the closet floor.
“Yes,” he said, moving to the panel. “It’s just like mine.” He lifted his hand to touch it, then thought to ask, “May I?”
“Help yourself,” she said. Her voice, in her own house, had become almost slangy, shedding its quaver. “Be my guest.”

He pushed the little rectangular button labelled Reset. The beeping sharply stopped. Coming close up behind him, she marvelled. “That’s all it takes?”
“Apparently,” he said. “That tells it the current shutoff wasn’t a home invasion. Not that I’m much of a hand with technology.”
She giggled in obscure delight. What he had smelled in the car, he realized, had had alcohol in it, mixed with licorice from long ago. “Willy’s such a prick,” she told Brad. “He knows all this stuff but never shares it. Tell me,” she said, “as a man. Do you think he really has to spend all this time in Chicago?”
Brad said cautiously, “Business can be very demanding. At a certain level men—and women in business, too, of course—have to look each other in the eye. I used to be on planes all the time and have meetings and so on myself, but I found working at home was more efficient. With all this electronic communication everywhere, there’s really no need to get out all that much. But then I don’t know Will—Mr. Willard’s business.” His words, nervously excessive, seemed to have an echo in the unfamiliar house—or, rather, felt absorbed by its partial strangeness, the sounds falling into the many little differences between this house and his own. The rain, as he had foretold, had returned, whispering and drumming outside, and bringing inside a deeper shade of darkness. The wind whipped bursts of wet pellets across the windows.
“Me neither. Could I offer you a drink?” this woman asked, nervous herself. She added with another giggle, “Since you’ve gotten out.” She gestured toward her becalmed kitchen. “I can’t offer you coffee.”

“What have you been drinking?” Brad asked her.

Her eyes widened, as if to compensate for the lack of light. “How did you know it was anything? Some girlfriends and I finished off lunch with anisette.”

“In the car,” he answered her, “you smelled sweet,” and moved closer, as if to verify.

Her kisses did not taste of licorice. There in the family room, where the great plasma TV screen stared blankly and the morning Globe lay, still in its plastic wrapper, where it had been tossed onto the sofa unread, Lynne kissed dryly, tentatively, as if testing her lipstick. Then her lips warmed to the fit; her face pushed up at his and her fidgety hands went around his back, to its small and the nape of his neck, and Brad dizzily wondered if he wasn’t too far, too suddenly, out on a limb. But no, he reassured himself, this was human and harmless, this sheltered contact while the rain thrashed outside and the light inside the rooms dimmed by imperceptible notches. His impulse was to keep smoothing her hair, where it had been tangled and pressed flat beneath her head scarf. His hands trembled, as her lips had. Their faces grew hot; their caresses through their clothes began to feel clumsy. “We should go upstairs,” she said huskily. “Anybody going by could look inside.”
“Who would go by in this weather?” he asked.
“He gets a lot of FedExes,” she said. Climbing the stairs ahead of him—carpeted in pale green, where his and Jane’s were maroon—Lynne continued the unidentified pronoun. “He calls me every day, often around now. I guess it leaves his nights free.” Brad, slightly winded at the head of the stairs, from having held his breath while admiring her haunches as they moved in the snug knit dress, asked, “Did you mean it, that your phone doesn’t work, either?”
“Yeah, some penny-pinching system he got installed, so it’s all the same wires. I don’t understand it exactly. In our new car, I can’t do the radio stations. They give you too many options now.”

“Exactly,” he agreed.

The rooms upstairs had a different layout from those in his house, and the one she led him into was barer and smaller than the master bedroom would have been. Photographs on the bureau showed her boys, at various stages, and older people, though still young, in fifties clothes, perhaps her parents, or Willy’s. The color in various framed vacation snapshots had bleached out, shifting register. On the wall a paper poster showed a woman draped only in a tiger skin stretched out on a Lamborghini. Lynne stood a moment by the window. “Look,” she said. “You can see your house, now that the leaves are down.” It took Brad some seconds to make it out—a pale shadow, the tint of smoke, through the intervening trees.
“You have good eyes,” he told her. He did not want to feel that this neighbor was much younger than he, but an age difference was declared in how calmly and quickly she shed her clothes, as if it were no big deal. Oh, but it was a big deal, she was so lovely, all bony and downy and pale and fat in the right places, drifting back and forth in the shadowy room to put her folded clothes on chairs, simple straight-backed boys’ chairs. When he had seen her in the center of the road he had thought for an instant she was a ghost, and there was a ghostly detached quality in the way she moved, her lips crimped in that twist of self-criticism he had noticed in the car, when she had slid in beside him.
She came to him to help him undress, something Jane never did. This servile act, her small face frowning as she worked at his shirt buttons, excited him so that he ceased to feel nervous, out on a limb—ceased to listen to the rain and wind. The storm of blood inside him drowned them out. The tip of her tongue crept out between her lips in her concentration. The front fringe of her hair, which the scarf had left uncovered, showed a few gleaming droplets and smelled of rain, another scent from boyhood. “God,” he said. “I love this.” He had kept himself, with an effort, from saying “you.”
“It’s not over,” she promised, in the light voice of a woman talking to a girlfriend. “There’s more, Brad.”

The electricity came on. All over the upstairs, wallpaper patterns and wood moldings popped into clarity. Downstairs, in the kitchen, the dishwasher surged into its next phase. By the front door, the burglar alarm resumed its beeping, at a shriller pitch. The furnace in the basement, at a pitch below that of the wind, ignited and began, with a roar steadier than the wind, to reintroduce warmth into the cooling house. Amplified, eager voices downstairs proclaimed that Lynne had been watching television news an hour ago, before she panicked. Her face, so close to his that their breaths mingled, jumped back, like a cut to the commercial. “Oh, dear,” she said, her rubbed-looking eyes coming back into focus.
“To the rescue,” he said. He began to redo his buttons.
“You don’t have to go.” But she, too, in her nakedness, was embarrassed; her cheeks blazed as if with a rash.
“I think I do. He,” he said, “might call. Even she might, if the outage has made the news in Boston. You’ll be fine now. Listen. Lynne. The alarm has stopped beeping. It’s saying, ‘All is well. All is normal.’ It’s saying, ‘Get that man out of my house.’ ”
“It’s saying, ‘I’m in charge now.’ ” Brad turned his eyes from her nakedness, his wispy blonde’s. “It’s saying,” he told her, “ ‘This is how it is. This is reality.’ ” ♦

2009-08-15T14:55:00.005+04:30

The Indispensable Proposal

"تبديل پول"؛ يک روش بی خطر و ساده!

اجابت درخواستِ یک نویسنده ی مبارزِ ناگزیر از آوارگی
توضيح ضروری نویسنده ی به ناچار آواره: برای آنکه دوستان نامطلع، از چگونگی بودنم در ايران و نوشتن و مصاحبه هايم دچار اشتباه نشوند که اين نظام خونريز، سعه صدر و صبوری «تحمل مخالفان» را دارد، اين توضيح را هربار مختصرا" می گويم. من به همراه خانواده ام از فردای کودتا (۲۳ خرداد) و به محض تماس مشکوک مأموران و احساس احتمال دستگيری، خانه و کاشانه را ترک نموديم و خانه بدوشی را انتخاب کرديم. آوارگی را برگزيدم تا بتوانم بنويسم و بگويم و «صدايی» باشم از «حقانيت ملت» و افشاگر جنايتهايی باشم که از قبل از انتخابات ۲۲ خرداد شروع شد و بعدها وحشيانه ادامه يافتند و ابعاد هولناکشان روز به روز بيشتر آشکار می شود. پس ادامه بودنم در ايران، به لطف آوارگی و انتخاب زندگی مخفی است! وگرنه نايب خودخوانده امام زمان، تحمل کمترين صدای مخالفی را ندارد و مأمورانش، تا به حال از دستگيری من عاجز مانده اند. نکته ظريف اينکه هر روز ادامه بودن ما، «سند انکار/» قدرت امنيتی اين نظام است./ بابک داد
از امروز، همه پول هايتان را از بانک ها درآوريد و بلافاصله به «یورو یا دلار» تبديل کنيد و نگه داريد!
آقای خامنه ای بدون درک درست از جنبش سبز و «روشهای مدنی» آن، حرکتهای مسالمت جويانه و مدنی ملت متمدن ما را «کاريکاتوری از انقلاب ۵۷» دانست و با ناشی گری، نظام اسلامی(!) را معادل نظام طاغوت خواند و ادعا کرد بر خلاف طاغوت، اين نظام در مقابل حرکتهايی مانند انقلاب سال ۵۷ «مستحکم» است و تازه اين حرکتها مثل انقلاب هم نيست و «کاريکاتور انقلاب۵۷» است! ظاهرا" ايشان بدرستی در نيافته اند که «خصوصيت جنبش سبز»، همين است که بنا ندارد با روشهای سخت و خونين، نظام فاسد و مستکبر را تسليم يا سرنگون سازد و حق خود را پس بگيرد، برای همين اعتراضات مدنی و روشهای نرم اعتراضی مردم را به سخره می گيرند.
در يادداشت قبلی گفتم، اگر مقامات نظام از «شدت خشم و نفرت عمومی» اين ملت خبر داشته باشند، آرزو می کنند ای کاش با يک «انقلاب مخملين» و «براندازی نرم» و بدون خونريزی برکنار شوند. حال می خواهم چندتايی از اين راههای «بی خطر برای مردم» و «مؤثر» برای سرنگونی مخملی و نرم(!) اين نظام خونريز را مطرح کنم. راههايی که از خلال نظرهای بچه های فهيم و آگاه جنبش سبز دستچين شده اند و نظر و فکر و ايده خود شما مردم است. اين هم آخرين «لطف» اهالی جنبش سبز به سران اين نظام، تا با يک روش مخملين و نرم، قدرت را ترک کرده و به صاحبان اصلی آن يعنی ملت واگذار کنند. اگر جنايتهای نظام ادامه يابند، شايد بعد از اين به تناسب درندگی و خونخواری نظام، از تبليغ اينگونه روشهای نرم و مخملين منصرف شويم و «با زبان خودشان»، سخن بگوييم!
***
«اقتصاد» و ثروت نفت و پولهای درگردش ملت، اصلی ترين «ابزار قدرت نظام» است. نظام بخصوص با تکيه بر «منابع عظيم مالی مردم»، به کشورها و گروههای تروريستی «رشوه» می دهد تا باقی بماند. با استفاده از اين ثروتها، با کشورهای حريصی مثل سوريه و روسيه و چين و ونزوئلا و کوبا و... مبادلات سنگين اقتصادی دارد و برای گروههای تروريستی مثل حزب الله لبنان و حماس فلسطين، پولهای کلان می فرستد. با همين ثروت عظيم «ابزارهای سرکوب ملت» را خريداری می کند و آدمکشان و شکنجه گران را درر «روسيه» آموزش می دهد و يا آدمخوارانی را از لبنان و اردن و سوريه وارد کشور می کند تا ملت را سرکوب کنند. حال ما می خواهيم اين نظام نامشروع را تسليم خواست ملت کنيم و اگر تسليم اراده ملی نشد، او را سرنگون سازيم.اما
از يک طرف «کارد» ظلمها و جنايتهای اين رژيم خونريز به «استخوان» همگی ملت رسيده است و از طرفی، شک نداريم که اين نظام با «همّت جمعی» همه مردم «ساقط» می افتد. اينها واقعيتهای موجود ماست. اما در هيچ کشوری، همه مردم هم اهل مبارزه و ايستادگی و پرداخت هزينه های سنگين و خون دادن و زندان رفتن و شکنجه شدن نيستند. پس بايد بدنبال راههايی باشيم که «همه ملت» بتوانند به سادگی اجرايش کنند. راههايی که «ساده و بی خطر» باشد و ملت را بدون پرداخت هزينه های سنگين و خونريزی به مقصودشان برساند. فقط هم قسم شويم که اگر چنين راههای کم خطری پيش پايمان گذاشته شد، «سهم» خود را بدون خطر و دشواری بدهيم تا اين سرزمين روی آزادی ببيند و از شّر دزدان بيت المال خلاصی يابد.
حالا اين شما و اين هم چند راهکار «بی خطر، ساده» ولی مؤثر که حتی از لحاظ مادی هم برايتان «سودآور» خواهند بود! اين راهها را فرزندان شما در جنبش سبز که هر کدام يک سرباز و يک رهبر هستند، پيشنهاد کرده اند و من فقط تجکيع شان کرده ام. اين روشها، بعضا" به لحاظ مالی «سودآور» هم هستند اما اگر همين کارهای سودآور را هم، با «نيت خالصانه» و برای گرفتن تقاص خونهای به ناحق ريخته شدن عزيزانمان انجام دهيد، اجر مبارزه شما هم به اندازه ساير مبارزان، مأجور خواهد بود. اين کارها با همه سادگی شان، ضربه هايی بسيار سخت بر سيستم اقتصادی نظام فرو می آورد.
ابتدا راهها را می گويم و بعد توضيح کوتاهی درباره هرکدام می نويسم. بعد تصميم بگيريد آيا دوست داريد «مهرماه»، فصل پائيز اين نظام و هنگامه تسليم و يا حتی سرنگونی آن باشد؟ آيا دوست داريد تا دو،سه ماه ديگر، جانيان و متجاوزان و شکنجه گران را در محکمه های عدالت ملی ببينيد که محاکمه و مجازات می شوند؟ اگر آری، از همين فردا اين کارها را انجام دهيد.و بدانيد «خداوند سرنوشت هيچ قومی را تغيير نمی دهد، مگر آنکه خودشان بخواهند!» پس برای تغيير سرنوشت خود و فرزندانمان، همه با هم همّت کنيم! حکومت ظلم پابرجا نمی ماند، اگر ما همت کنيم.
۱- تمام پولها و سپرده هايتان را از بانکها و سيستم بانکی خارج کنيد. حساب بانکی تان را خالی کنيد. چک پولهاها و تراول چکهايتان را تبديل به پول نقد يا «ارز» کنيد! اين شامل هموطنان خارج از کشور هم می شود. آنها بخصوص با قطع کامل کارهای بانکی در شعب بانکهای ايرانی، کمک بزرگی به اين طرح می کنند.
۲- بدون از دست دادن وقت، تمام پولهای نقدتان را از «ريال» تبديل به «دلار» يا «يورو» کنيد و ارزهای خود را در خانه نگهداری نماييد. در ادامه خواهم گفت تقاضای زياد «ارز» باعث چه صدماتی بر نظام اقتصادی جمهوری اسلامی می شود.
۳- بدهی های بانکی و هرگونه اقساط وامهای بانکی خودتان را حداقل در سه ماه آينده پرداخت نکنيد. هيچ فيش بانکی برای دستگاههای دولتی از قبيل پرداخت جريمه اتومبيل، قبوض آب و برق و تلفن و موبايل پرداخت نکنيد. اگر از قطع شدن اين خدمات نگرانيد، بدانيد اين «نگرانی» و يا «قطع برق و تلفن» کمترين هزينه من و شما برای آزادی کشورمان خواهد بود. يادمان باشد در اين راه،ديگران «خون» داده اند و هنوز در زندانها شکنجه می شوند.
۴- کليه «اوراق بهادار» يا «مشارکت» خود را به بانکها پس بدهيد و پول آنها بگيريد و آن پولها را هم به ارز و بخصوص به «دلار» يا «يورو» تبديل کنيد و در خانه و مکان امنی نگهداری کنيد.
۵- از پرداخت هرگونه عوارض و ماليات خودداری کنيد. اين کار را تا سه ماه انجام ندهيد. وجوه و سپرده های خود را از دستگاههای دولتی مثل سازمان حج و زيارت و وزارت مسکن و خودروسازهای داخلی «سايپا» و «ايران خودرو» پس بگيريد. هر نوع پولی نزد دستگاههای دولتی داريد، پس بگيريد.
۶- صندوقهای صدقه کميته امداد را «تحريم» کنيد و به هيچ عنوان در آن صندوقها صدقه نريزيد. اين صندوقها، قلک های ميلياردی نظام هستند و پولهای من و شما، مطلقا" به جيب مستضعفان نمی رود.
۷- هرگونه کالايی از محصولات چين، روسيه و کشورهای حامی دولت کودتا را «تحريم» کنيد و از کوچک و بزرگ، شکلات يا تلويزيون ساخت اين کشورها را نخريد.
۸- از پرداختن خمس و زکات و وجوه شرعيه به «مراجع خاموش» پرهيز کنيد و در عوض، مراجع مبارزی مانند آيات عظام منتظری، صانعی، بيات، دستغيب و ديگران را از لحاظ بنيه مالی و با پرداخت وجوه شرعيه تقويت کنيد.
۹- از ريختن نذورات و کفاره و هر نوعوجهی در حرم امامان معصوم(ع) و امامزادگان خودداری کنيد و پرداخت نذورات خود را مطابق احکام شرعی «تعليق به بعد» کنيد. ميزان درآمد حاکمان از اين حرمين شريف فوق العاده و سرسام آور است. قطع اين نذورات و تأثير بالای اين کار را دست کم نگيريد.
شما هم به راههای مشابه فکر کنيد و آنها را به يکديگر بگوييد يا برای ما بنويسيد. يادتان باشد همين راهها را هم از ميان ايده های خود شما مردم جمع آوری و تدوين کرده ايم. حال درباره هر مورد، توضيح کوتاهی می دهم. شرح و بسط آن را خودتان فکر کنيد و يا از اهلش سئوال کنيد.
اگر پولهای خود را از بانکها و سپرده های خود را از دستگاههای دولتی مثل سازمان حج و زيارت ايران خودرو و سايپا و وزارت مسکن و... پس بگيريد، سيستم مالی کشور در زمان کوتاهی فلج می شود.البته همه با هم بايد تلاش کنيم و می کنيم. اگر شما شروع کنيد، ضرر نخواهيد کرد.تضمين می کنم.
اگر پول نقدتان را به ارز رايج مثل «يورو» يا «دلار» تبديل کنيد، «تقاضا» برای خريد ارز بالا می رود. سپس قيمت دلار و يورو در بازار از کنترل دولت خارج می شود و نظام بانکی نمی تواند ارز مورد نياز مردم را تأمين کند و نمی تواند ارز مورد نياز مردم را به بازار «تزريق» کند. يعنی آنقدر ارز در اختيار ندارد. کمبود دلار و يورو باعث افزايش قيمت آنها در بازار مالی و افت شديد «ريال» می شود. دولت رانتخوار از کنترل انحصاری بازار عاجز می شود و بدين ترتيب، در کمتر از دو ماه، شريان اقتصادی دولت قطع و سيستم اقتصادی دولت کودتا زمينگير می شود.
بخش بسيار کلانی از ثروت مردم نزد وزارت مسکن و حج و زيارت و خودروسازهای داخلی است. با اعلام انصراف از حج و خريد مسکن و خودرو، و پس گرفتن پولتان، اين ثروت را از دست حکومت بيرون بياوريد و تبديل به «دلار» کنيد که مطمئنا" دولت و نظام بانکی قدرت تهيه اين ميزان دلار را نخواهند داشت. ارزش «ريال» به طور مقطعی نزول شديدی خواهد کرد و اقتصاد نظام زمينگير خواهد شد. اقتصاد «پاشنه آشيل» نظام است. بدون اين ثروت، نظام نه قدرت سرکوب ملت و خريد آدمکشان را دارد، نه می تواند به بسيجيان حقوقهای آنچنانی بدهد تا بچه های ملت را بزنند و بکشند و بگيرند و پسران و دختران عزيز مردم را در زندانها مورد تجاوز قرار دهند، و نه توان ساختن کمپ ها و آشويتس هايی مانند زندان کهريزک را خواهند داشت و نه می توانند به دنبال ماجراجويی های هسته ای و ساختن بمب اتمی بروند و ايران را درگير جنگ و تحريم کنند.
با اين کار، همچنين ارزش پولمان را که به شکل «ارز» در اختيار داريم نيز حفظ می کنيم و در هنگام «سقوط دولت» و سقوی «ريال»، چون ارزش مالی «ارز» کاهش پيدا نمی کند، ارزش پول ما هم حفظ می شود. بعد از پيروزی جنبش سبز، اقتصاد کشور مثل بناهای ديگر بازسازی خواهند شد. تمام ارزها را به «ريال سبز» تبديل خواهيم کرد و «ريال» را به جايگاه واقعی اش در اقتصاد دنيا ترقی خواهيم داد.
اگر بدهی بانک و اقساط تسهيلات، مالياتها و عوارض مختلف خود را ندهيد، بانکها و دستگاههای دولتی و شهرداريها و قوه قضائيه برای پس گرفتن وامها و مالياتها، دچار «حجم انبوهی» از پرونده ها می شوند و زمينگير و درمانده خواهند شد.
اگر کالاهای چينی و روسی و کشورهای حامی کودتاچيان را نخريد، مبادلات دولت کودتا با آن کشورها در کمتر از دوماه قفل می شود.
اگر صندوقهای صدقه کميته امداد را تحريم کنيم، و از پرداخت نذورات در امامزاده ها خودداری کنيم و خمس و وجوه شرعيه را به «مرج خاموش» ندهمی و حداقل آن را به سال بعد موکول کنيم، نظام نمی تواند با اين پولهای نذورات و صدقه ها و وجوه شرعيه، به فلسطين و لبنان و سودان و سوريه پولهای کلان بدهد و يا ۱۸ و نيم ميليارد دلار پول و شمش طلا به سوی لبنان بفرستد که در ترکيه کشف و ضبط بشود.با اين طرح، نظام ديگر نمی تواند با پولهای ملت ما، برای دختران در سوريه و لبنان و سودان(!) جهيزيه تهيه کند و آنها را به خانه بخت بفرستد و در عوض، دختران و حتی پسران زندانی ما را در اختيار مزدوران لبنانی و اردنی و سوری قرار دهد تا آنها را مورد تجاوز قرار دهند. همچنين پشتوانه مالی مقام رهبری و «نظام رانت محور» او نيز به شدت ضعيف شده و از بين می رود.
اين نظام نامشروع را با روشی «بی خطر»، ساده، بدون هزينه جانی و حتی از لحاظ مالی «سودآور» زمينگير و تسليم و سرنگون خواهيم کرد. شروع کار از همين فردا. شما، شخص خود شما، شروع کننده و نفر اول باشيد. برويد بانکها و سايپا و حج و زيارت و.... و پول هايتان را پس بگيريد و بلافاصله «يورو» و «دلار» بخريد. اين نظام را بدون خونريزی و با روشهايی «مدنی» و مدرن، تسليم يا سرنگون می کنيم. آن چنان که از فرط فلاکت، به دريوزگی بيفتند و ناچار شوند تسليم خواسته های برحق مردم شوند و قدرت نامشروع را رها کنند و حاکميت را به ملت بسپارند.
از صبح فردا، «همه با هم» شروع کنيم. يادمان نرود «رمز پيروزی» ما در اين جنبش سبز، «وحدت» و «سبقت» است و کسی نبايد منتظر ديگری بماند. بسم الله!
توجه: انتشار و تکثير و ارسال با ايميل و فتوکپی اين مطلب، «ساده ترين» و «مؤثرترين» کاری است که شما خواننده گرامی می توانيد برای «فلج کردن نظام مالی» رژيم تهران انجام بدهيد. «اسم بنده» را هم از روی اين نوشته ها برداريد، تا شائبه «شهرت طلبی» در کار نباشد. من در زندگی مخفی ام در ايران، فعلا" به شدت از شهرت و نام طلبی پرهيز دارم و زندگيم به لحظه ای خطا و دستگيری و اعدام بند است. اما با تکيه بر همت خود و لطف خدا، وظيفه ام را انجام می دهم. شما هم اگر می خواهيد به وظيفه خود عمل کنيد، تا هرکجايی که دستتان می رسد، برای انتشار و برای عمل به محتويات اين مطلب که حاصل فکر اهالی خوش فکر جنبش سبز است، تلاش کنيد. درست است که «نظام جور و ظلم رفتنی است»؛ منتها نه با انفعال ما! همه بايد تلاش کنيم و مايه بگذاريم. يا حق!

2009-08-14T09:29:00.005+04:30

آیا گربه از فراز پرتگاه سقوط خواهد کرد؟
اسلاوی ژیژک
برگردان: ح ف

هنگامی‌که رژیمی‌ قدرت طلب به آخرین بحران خود میرسد، فروپاشی اش قائدتاً دو مرحله در پیشِ رو دارد. پیش از فروپاشی واقعی اش، گسیختگی مرموزی نمایان می‌شود. ناگهان مردم در می یابند که بازی به آخر رسیده، به همین سادگی، دیگر هراسان نیستند. نه تنها به خاطر اینکه رژیم روابودگی و حقانیت اش را از دست داده، بلکه کاربستِ قدرتش، خود به مثابه واکنشی از روی ترس و ناتوانی پنداشته میشود. ما همگی با این صحنه ی کلاسیک از دنیای کارتونها آشناییم: گربه در آستانه ی پرتگاه است، اما همچنان با نادیده گرفتن این واقعیت که زمینِ زیر پایش خالی شده، به پیش می رود. تنها زمانی آغاز به سقوط می‌کند که چشمش به پایین می‌افتد و متوجه ژرفای دره می‌شود. رژیمی‌ که اقتدارش را از دست می‌دهد، به همان گربه‌ی بالای پرتگاه می‌ماند: برای سقوط همین بس که ‌یادش بیندارید نگاهی بیندازد به پایین...
در کتاب شاه شاهان، شرح کلاسیکی از انقلاب خمینی، ریژارد کاپوشینسکی لحظه ی دقیق این گسست را یافته است: در چارراهی در تهران، معترضی تنها سر باز زد از تکان خوردن در حالی که پلیس بر سرش عربده کشیده بود که حرکت کند، آنوقت پلیس برآشفته و دستپاچه اساساً پس نشست؛ جفت ساعت بعد، همه تهران از این رویداد باخبر بودند، و گرچه نبردهای خیابانی هفته ها پی گرفته می‌شد، به گونه‌ای همه می‌دانستند که بازی دیگر به آخر رسیده. آیا اکنون رویداد همسانی در کار است؟
نگارش های بسیاری از رویدادهای تهران موجود است. برخی در این اعتراضات اوج "جنبشِ اصلاحی" هوادار غرب را همراستای انقلاب های "نارنجی" در یوکرین (اوکراین)، جورجا (گرجستان) و ... می‌دانند – واکنشی نادین مدار (Secular) به انقلاب خمینی. اینان اعتراضات را همچون نخستین گام به سوی ایران سکولار لیبرال-دمکرات آزاد از بنیادگرایی اسلامی‌ تصدیق می‌کنند. این تصور به دست شکاکانی که فکر می‌کنند احمدی نژاد واقعاً انتخابات را برده، خنثی می‌شود. او صدای اکثریت است، در حالی که پشتیبانی از موسوی سر برآورده از طبقات متوسط و جوانان روز پسندشان است: بیایید دست از توهمات برداشته با این واقعیت که با احمدی نژاد، ایران رئیس جمهوری سزاوار دارد، روبرو شویم. سپس، آنهایی هستند که موسوی را به عنوان جزوی از تشکل روحانی با تنها تفاوت اش از احمدی نژاد آن هم در آرایش صوری، به کناری می‌اندازند. موسوی نیز می‌خواهد برنامه انرژی اتمی ‌را پی بگیرد، مخالفِ به رسمیت شناختنِ اسراییل است، افزون بر این به عنوان نخست وزیر در سال های جنگ با عراق از پشتیبانی کامل خمینی برخوردار بوده است.
دست آخر، حزن انگیزترینِ این برداشت ها، برداشتِ حامیانِ چپ گرای احمدی نژاد است: آنچه که درواقع موضوع بحث آنهاست، خودگردانیِ ایران است. احمدی نژاد برد، چرا که برای ناوابستگی کشور ایستادگی کرد، زوالِ برگزیدگان و سرآمدان را افشا کرد، و سرمایه ی نفت را برای افزونیِ درآمد اکثریت فقیر به کار بست. احمدی نژاد این است، دست کم چنین به ما گفته شده، احمدی نژادِ حقیقی تحت انعکاسِ رسانه های غربی مبنی بر تعصبِ هالوکاست انکاری. بر پایه این دیدگاه، آنچه اکنون به گونه‌ای موثر در ایران در حال پی گیری است، تکرار واقعه ی برکناری مصدق در 1953 است- کودتایی با تامین مالی غرب علیه رئیس جمهور برحق. این دیدگاه نه تنها این واقعیات را نادیده می‌گیرد که: مشارکت بالای انتخاباتی – از 55% به 85%- تنها می‌تواند به مثابه‌ی رایِ اعتراضی تلقی شود. هم چنین بی بصیرتی خود را از آشگارگی اصیل خواست عمومِ مردم ‌نشان می‌دهد، و قیم مآبانه می‌انگارد که برای ایرانیانِ عقب مانده، احمدی نژاد از سرشان هم زیادی است. آنها هنوز به قدر کفایت به بلوغ نرسیده اند تا اینکه تحت سیطره‌ی چپِ سکولار حکمرانی شوند.
همگی این برداشت ها با تمام تقابل های شان، دست به خوانش اعتراض های ایرانیان در امتداد محورِ تک رو های اسلامی ‌در تقابل با اصلاح گرایان لیبرال می‌برند، این است که برای شان بسیار سخت است تا جایگاهی برای موسوی بیابند: آیا موسوی اصلاح گری با پشتوانه‌ی غرب است که خواهان آزادیهای فردی بیشتر و بازارِ آزاد و اقتصادِ غیر دولتی است، یا عضوی از تشکل روحانیان که پیروزی نهایی اش هیچ تاثیر جدی در تغییر طبیعت رژیم ندارد؟ چنین نوسان های بی حد و اندازه‌ای نشان از این دارد که همگی فاقدِ درک طبیعتِ این اعتزاضات اند.
رنگ سبزِ برگزیدهی یاریگرانِ موسوی، فریادهای الله اکبری که از پشت ‌بامهای تهران در تاریکی شب طنین انداز می‌شود، به روشنی نشان می‌دهد که آنها عمل خود را تکرار انقلاب 1979 خمینی می‌دانند، همچون بازگشت به ریشه های آن، و خنثی ساختن تباهیِ بعد از آن. این بازگشت به ریشه ها، نه تنها در برنامه هاست، بلکه حتا روی روش کنشگری جمع تمرکز دارد: اتحاد مصرانه‌ی مردم، همبستگیِ فراگیرشان، خود-سازماندهی خلاقانه شان، روش های خودساخته‌ی بیان اعتراضاتشان، آمیزه‌ی بی همتایِ خودانگیختگی و نظمشان، همچون آن راهپیمایی تهدیدآمیز هزاران- هزارشان در سکوت مطلق. در اینجا ما با خیزشِ مردمی ِ‌اصیلی از پارتیزان های مغبون شده‌ی انقلاب خمینی روبروییم.
دو پیامد تعیین کننده از این نگرش قابل دریافت است. نخست اینکه، احمدی نژاد قهرمان اسلام گرایان فقیر نیست، بلکه ‌یک پوپولیستِ اسلامو-فاشیستِ حقیقتاً فاسد است، گونه‌ای برلسکونی ایرانی که ترکیب رفتارهای لوده وار و مضحک و سیاستِ زورگویانه و ضالمانه اش، رنجشِ خاطرِ اکثریتِ آیت الله ها را هم سبب شده است. خرده نان پخش کردنهای عوام فریبانه اش نباید بفریبدمان: پشت سر او نه تنها سازمانهای سرکوبگر پلیس و تجهیرات بسیار غربی شده‌ی روابط عمومی، بلکه ‌یک طبقه‌ی ثروتمندِ تازه سر درآورده‌ی قوی ایستاده که برآیند فساد و زوال رژیم است ( سپاه پاسداران ایران، نیروی شبه نظامی ِ‌طبقه‌ی کارگر نیست، بلکه نهادی فاجعه بار فاسد، و قدرتمندترین مرکزِ ثروت در ایران است.)
دوم اینکه ، باید بتوان تفاوتی آشکار میان دو کاندیدای اصلی مقابل احمدی‌نژاد، یعنی مهدی کروبی و موسوی، قائل شد. کروبی اثربخشانه‌ یک اصلاحگر است، او اساساً نسخه ی ‌ایرانی از سیاستِ هویتی را پیش می‌کشد که به همه ی گروههای ویژه قول مساعدت می‌دهد. موسوی کاملا با او متفاوت است:‌ نامِ او نمادِ احیای رویایی همگانی است که انقلاب خمینی را روی پا نگه داشت. حتی اگر این رویا یک اتوپیا بود، باید در آن اتوپیای اصیل، خودِ انقلاب را بازجست. این بدان معنی است که انقلاب ۱۹۷۹ خمینی را نمی‌توان به جریان تکرویِ اسلامگرایی که قدرت را در دست دارد کاهش داد – آن انقلاب بسی فراتر از این بود. اکنون زمان به‌یاد آوردن شور وشوق باورنکردنی سال اول پس از انقلاب است، به همراه انفجار نفس گیر خلاقیت سیاسی و اجتماعی، تجربه‌های تشکیلاتی و بحث های میان دانشجویان و مردم عادی.
این حقیقت که چنین انفجاری واداشته به فروکش بود، ثابت می‌کند که انقلاب خمینی واقعه ی سیاسی معتبری بود، یک گشایش زودگذر که نیروهای بی سابقه‌ی دگرگونی اجتماعی را آزاد می‌ساخت، لحظه‌ای که در آن "همه چیز شدنی به چشم می‌آمد". آنچه در پی رخ داد، بسته شدنی تدریجی بود از راه تسخیرِ کنترل سیاسی به دستِ تشکل اسلامی. به زبان فرویدی،‌ باید گفت جنبشِ اعتراضیِ این روزها "بازگشتِ واپس راندگان" انقلاب خمینی است. و مورد آخر و نه کم اهمیت تر اینکه، همه‌ی این حرفها بدان معناست که در اسلام، توانِ بالقوه‌ی رهایی بخشنده‌ی اصیلی وجود دارد - برای یافتن یک "اسلامِ خوب" وادار نیستیم به قرن دهم بازگردیم، آن را همین‌جا در مقابل چشمانمان می‌توانیم ببینم. آینده نامعلوم است – احتمالی کلی می‌رود که صاحبان قدرت این انفجار مردمی ‌را مهار کنند، و گربه هم به قعر پرتگاه سقوط نکند،‌ بلکه باز پایِ خود را بر روی زمین بیابد. در هر رو، رژیمِ ایران دیگر نه همان رژیم، بلکه تنها سلطه‌ی فاسد و زوال یافته‌ای میان دیگران خواهد بود.
حاصل هرچه باشد، اهمیتِ فوری و ضروری در این است که به خاطر بسپاریم که هم اکنون شاهد واقعه‌ی عظیمِ رهایی‌بخشی هستیم که حتا درخورِ قابِ کشمکش میان لیبرالهای غرب‌گرا و بنیاد‌گرایان ضد غرب نیست. اگر پراگماتیزمِ بدبینانه مان سبب شود توانایی درکِ ساحتِ رهایی بخش آن را از دست بدهیم، پس ما در غرب عملا در حال ورود به یک دوره ی پسا-دموکراتیک هستیم، در حال آماده سازی برای احمدی نژاد خودمان. ایتالیایی‌ها پیش تر نام او را میدانند: برلوسکونی. دیگران در مسیر منتظرند.

2009-08-14T09:22:00.005+04:30

WILL THE CAT ABOVE THE PRECIPICE FALL DOWN?
Slavoj Žižek

When an authoritarian regime approaches its final crisis, its dissolution as a rule follows two steps. Before its actual collapse, a mysterious rupture takes place: all of a sudden people know that the game is over, they are simply no longer afraid. It is not only that the regime loses its legitimacy, its exercise of power itself is perceived as an impotent panic reaction. We all know the classic scene from cartoons: the cat reaches a precipice, but it goes on walking, ignoring the fact that there is no ground under its feet; it starts to fall only when it looks down and notices the abyss. When it loses its authority, the regime is like a cat above the precipice: in order to fall, it only has to be reminded to look down...
In Shah of Shahs, a classic account of the Khomeini revolution, Ryszard Kapuscinski located the precise moment of this rupture: at a Tehran crossroad, a single demonstrator refused to budge when a policeman shouted at him to move, and the embarrassed policeman simply withdrew; in a couple of hours, all Tehran knew about this incident, and although there were street fights going on for weeks, everyone somehow knew the game is over. Is something similar going on now?
There are many versions of the events in Tehran. Some see in the protests the culmination of the pro-Western "reform movement" along the lines of the "orange" revolutions in Ukraine, Georgia, etc. - a secular reaction to the Khomeini revolution. They support the protests as the first step towards a new liberal-democratic secular Iran freed of Muslim fundamentalism. They are counteracted by skeptics who think that Ahmadinejad really won: he is the voice of the majority, while the support of Mousavi comes from the middle classes and their gilded youth. In short: let's drop the illusions and face the fact that, in Ahmadinejad, Iran has a president it deserves. Then there are those who dismiss Mousavi as a member of the cleric establishment with merely cosmetic differences from Ahmadinejad: Mousavi also wants to continue the atomic energy program, he is against recognizing Israel, plus he enjoyed the full support of Khomeini as a prime minister in the years of the war with Iraq.
Finally, the saddest of them all are the Leftist supporters of Ahmadinejad: what is really at stake for them is Iranian independence. Ahmadinejad won because he stood up for the country's independence, exposed elite corruption and used oil wealth to boost the incomes of the poor majority - this is, so we are told, the true Ahmadinejad beneath the Western-media image of a holocaust-denying fanatic. According to this view, what is effectively going on now in Iran is a repetition of the 1953 overthrow of Mossadegh - a West-financed coup against the legitimate president. This view not only ignores facts: the high electoral participation - up from the usual 55% to 85% - can only be explained as a protest vote. It also displays its blindness for a genuine demonstration of popular will, patronizingly assuming that, for the backward Iranians, Ahmadinejad is good enough - they are not yet sufficiently mature to be ruled by a secular Left.
Opposed as they are, all these versions read the Iranian protests along the axis of Islamic hardliners versus pro-Western liberal reformists, which is why they find it so difficult to locate Mousavi: is he a Western-backed reformer who wants more personal freedom and market economy, or a member of the cleric establishment whose eventual victory would not affect in any serious way the nature of the regime? Such extreme oscillations demonstrate that they all miss the true nature of the protests.
The green color adopted by the Mousavi supporters, the cries of "Allah akbar!" that resonate from the roofs of Tehran in the evening darkness, clearly indicate that they see their activity as the repetition of the 1979 Khomeini revolution, as the return to its roots, the undoing of the revolution's later corruption. This return to the roots is not only programmatic; it concerns even more the mode of activity of the crowds: the emphatic unity of the people, their all-encompassing solidarity, creative self-organization, improvising of the ways to articulate protest, the unique mixture of spontaneity and discipline, like the ominous march of thousands in complete silence. We are dealing with a genuine popular uprising of the deceived partisans of the Khomeini revolution.
There are a couple of crucial consequences to be drawn from this insight. First, Ahmadinejad is not the hero of the Islamist poor, but a genuine corrupted Islamo-Fascist populist, a kind of Iranian Berlusconi whose mixture of clownish posturing and ruthless power politics is causing unease even among the majority of ayatollahs. His demagogic distributing of crumbs to the poor should not deceive us: behind him are not only organs of police repression and a very Westernized PR apparatus, but also a strong new rich class, the result of the regime's corruption (Iran's Revolutionary Guard is not a working class militia, but a mega corrupted corporation, the strongest center of wealth in the country).
Second, one should draw a clear difference between the two main candidates opposed to Ahmadinejad, Mehdi Karroubi and Mousavi. Karroubi effectively is a reformist, basically proposing the Iranian version of identity politics, promising favors to all particular groups. Mousavi is something entirely different: his name stands for the genuine resuscitation of the popular dream which sustained the Khomeini revolution. Even if this dream was a utopia, one should recognize in it the genuine utopia of the revolution itself. What this means is that the 1979 Khomeini revolution cannot be reduced to a hard line Islamist takeover - it was much more. Now is the time to remember the incredible effervescence of the first year after the revolution, with the breath-taking explosion of political and social creativity, organizational experiments and debates among students and ordinary people.
The very fact that this explosion had to be stifled demonstrates that the Khomeini revolution was an authentic political event, a momentary opening that unleashed unheard-of forces of social transformation, a moment in which "everything seemed possible." What followed was a gradual closing through the take-over of political control by the Islam establishment. To put it in Freudian terms, today's protest movement is the "return of the repressed" of the Khomeini revolution. And, last but not least, what this means is that there is a genuine liberating potential in Islam - to find a "good" Islam, one doesn't have to go back to the 10th century, we have it right here, in front of our eyes. The future is uncertain - in all probability, those in power will contain the popular explosion, and the cat will not fall into the precipice, but regain ground. However, it will no longer be the same regime, but just one corrupted authoritarian rule among others.
Whatever the outcome, it is vitally important to keep in mind that we are witnessing a great emancipatory event which doesn't fit the frame of the struggle between pro-Western liberals and anti-Western fundamentalists. If our cynical pragmatism will make us lose the capacity to recognize this emancipatory dimension, then we in the West are effectively entering a post-democratic era, getting ready for our own Ahmadinejads. Italians already know his name: Berlusconi. Others are waiting in line.